Mentionsy

W tym odcinku pretekst to Tocqueville.

Starając się pojąć, jak się to stało, dobrze jest wrócić do dzieła tytułowego bohatera książki mojego gościa, czyli Alexis de Tocqueville.

W 1831 roku Tocqueville razem z Gustavem de Beaumontem wyjechał z Francji po rewolucji lipcowej do USA.

Ujrzenie tego, co de Tocqueville w Ameryce ujrzał, a więc laboratorium społeczeństwa przyszłości.

Tocqueville nie pisał tej książki po to, by po prostu opisać USA.

Jak, zastanawiał się de Tocqueville, pogodzić równość z wolnością?

Pochodzący z arystokratycznej rodziny, de Tocqueville widział, jak pochód równości poprzez świat jest nieunikniony.

Co zaś do samorządności, tym, co de Tocqueville'a uderzyło w Ameryce, była wielka predylekcja jej obywateli do zrzeszania się i do załatwiania rozmaitych spraw wspólnych.

Samorządność, powiada de Tocqueville, w pospołu z religią tworzy obyczaje, te zaś są o wiele ważniejsze od tego, kto aktualnie jest u władzy.

Z jednej strony projekt de Tocqueville'a, projekt nowej nauki polityki, jest na wskroś nowoczesny.

Do rozmowy o Ameryce, a właściwie Ameryce, rewolucji i Alexis de Tocqueville'u zaprosiłem Jana Tokarskiego, filozofa i historyka idei, współpracownika między innymi kultury liberalnej.

Także nawet jeśli wielkie, mam podejrzenie, że i o nich dobrze się myśli w towarzystwie Alexis de Tocqueville.

Czy my żyjemy w epoce, o której pisał Alexis de Tocqueville, czy ta epoka się już skończyła?

Czy Tocqueville rozumował tak samo, czy odrobinę inaczej?

Tocqueville jest bardzo aktualnym myślicielem, dlatego że on proponuje, żeby w ogóle inaczej spojrzeć na problemy polityczne czy na zagadnienia polityki, niż do tego jesteśmy przyzwyczajeni.

Jesteśmy przyzwyczajeni do spojrzenia jako na formę ustroju, natomiast Tocqueville stwierdza, ok, nowa nauka polityki polega na tym, że sprawdzamy jaki jest układ społeczny, który się w ramach tego ustroju realizuje.

I teraz Tocqueville uważa, że forma władzy i jej stabilność

Jak rozumieją równość Europejczycy w czasach de Tocqueville'a, tak?

Dla Tocqueville'a zmiana polega chyba nawet nie w samym rozumieniu równości, tak jak ty powiedziałeś o tej izonomii w starożytnej Grecji, ale w jej zakresie.

A czy Tocqueville, jak pojechał do Ameryki, to rzeczywiście taką równość zobaczył?

Co zobaczył, jeśli chodzi o równość Tocqueville, kiedy pojechał do Ameryki?

Tocqueville był doskonale świadom rozmaitych nierówności istniejących w społeczeństwie amerykańskim.

I Tocqueville napisał książkę o systemie politycznym Stanów Zjednoczonych, a Bemont napisał powieść o niewolności.

Nie potrafię powiedzieć, czy jest lepszą książką od tej, którą Bemont i Tocqueville wspólnie odbębnili, mianowicie książki o systemie penitencjarnym w Stanach Zjednoczonych.

A druga różnica, bardzo istotna i o niej Tocqueville pisze wyraźniej w drugim tomie o demokracji w Ameryce, który się ukazał 5 lat po pierwszym, więc to też jest kwestia zbierania pewnych obserwacji.