Mentionsy
Crazy Nauka
Crazy Nauka
03.03.2026 18:22

156. Ołowiane epidemie: od kopalń po krany

Największe katastrofy wywołane przez ołów – od australijskiego Broken Hill, przez Zambię i Nigerię, po amerykańskie Flint. Ostrzeżenia lekarzy i naukowców były ignorowane, a toksyczny metal trafiał do gleby, powietrza i wody pitnej. To historie zatrutych dzieci, społeczności pozostawionych bez ochrony i decyzji podejmowanych w imię zysku lub oszczędności. Historie, których większość wciąż trwa.

Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka!

Zachęcamy też do posłuchania dwóch kolejnych cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
Zambia:
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935117316614
https://childrenofkabwe.com/wp-content/uploads/2020/10/Bose-OReilly-et-al.-2018-published-.pdf
https://phys.org/news/2020-11-effects-pollution-kabwe.html
https://www.ohchr.org/sites/default/files/2022-03/SacrificeZones-userfriendlyversion.pdf
https://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/58817/1/Chemosphere%20v.119%20p.941-947.pdf
https://www.aljazeera.com/news/2023/1/20/mining-giant-turned-blind-eye-to-lead-poisoning-in-zambia
https://en.wikipedia.org/wiki/Kabwe_mine
Flint:
https://www.pbs.org/newshour/science/study-confirms-lead-got-flints-water
https://www.consumernotice.org/environmental/water-contamination/flint-michigan/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28145123/
https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.6b04034
https://pubs.acs.org/doi/pdf/10.1021/acs.est.6b04034?ref=article_openPDF
https://edition.cnn.com/2025/08/03/us/flint-michigan-clean-water-crisis
Nigeria:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26745642/
https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(12)60332-8/fulltext
https://en.wikipedia.org/wiki/Zamfara_State_lead_poisoning_outbreak
https://www.pureearth.org/project/zamfara-nigeria-lead-poisoning/
https://www.msf.org/nigeria-prevention-key-stop-children-dying-lead-poisoning
https://www.cdc.gov/one-health/php/stories/lead-poisoning.html
https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2010_07_07-en
Australia:
https://en.wikipedia.org/wiki/Broken_Hill
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935120302504
https://www.epa.nsw.gov.au/sites/default/files/2025-09/BH_Pb_State_of_Science_FINAL-19-June-2020-Accessible-V2.0.pdf
https://www.researchgate.net/publication/23672235_Managing_environmental_lead_in_Broken_Hill_a_public_health_success
https://theconversation.com/toxic-playgrounds-broken-hill-kids-exposed-to-poisonous-dust-32325

Kabwe Anglo American Flint WHO Sekcja Teorii Spiskowych CDC Laboratorium Zbrodni Virginia Tech Broken Hill Polskim Radiem Lee Ann Walters Leanne Walters Banku Światowego Lead Poisoning Bill Laboratorium

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 13 wyników dla "Kabwe"

Ja mogę tylko dodać, że mówię o Kabwe, mam nadzieję, że to tak się czyta, w Zambii.

Zresztą mówiliśmy o kabwe w kontekście właśnie ołowiu w odcinku 28 naszego podcastu pod tytułem 11 najbardziej skażonych miejsc na świecie.

Tak, a w kabwe dzieje się coś podobnego jak w Australii, mimo że też sprawdziłam w trakcie jak Piotrek mówił, to tam jednak roślinność jest bardziej bujna niż w okolicach tej kopalni australijskiej.

I to w jaki sposób ta firma eksploatowała kopalnie w Kabwe rozciąga się w czasie między rokiem 1906 a 1994.

No i obszar ten, tej kopalni przemianowano w 1964 roku, kiedy Zambia uzyskała niepodległość, przemianowano na Kabwe.

Natomiast, ponieważ ludzie z Kabwe są przede wszystkim niezwykle ubodzy i po prostu muszą poszukiwać jakichś źródeł zarobku, żeby móc wyżywić swoje rodziny.

Samo Kabwe zamieszkuje 255 tysięcy osób, więc podejrzewam, że

U 95% dzieci żyjących w rejonie Kabwe w 2018 roku zdiagnozowano poziom ołowiu, który

W ciągu ostatnich kilkunastu lat rząd Zambii z pomocą Banku Światowego próbował prowadzić takie działania, które miałyby poprawić sytuację mieszkańców, sytuację środowiska w Kabwe.

I tutaj kobiety i dzieci z Kabwe, przede wszystkim one, domagają się odszkodowań badań medycznych i rekultywacji, która by poprawiła jakość życia około 140 tysiącom osób, które są dotknięte zatruciem ołowiem z tej kopalni.

Ale tak jak wspominałam, ta sytuacja w Kabwe jest rozwojowa i od 2023 firmy chińskie i południowoafrykańskie posiadają licencję na wydobycie i przetwarzanie tych odpadów ołowianych z dawnej kopalni, w związku z czym to, co być może zaczynało się nieco poprawiać,

To co tam się dzieje ONZ nazwało Sacrifice Zone, czyli że Kabwe jest taką, można przetłumaczyć, chociaż nie podoba mi się to tłumaczenie jako strefa poświęcenia i to jest taka nazwa, która jest nadawana obszarom, w których

Ja jeszcze tutaj dodam, zanim przejdziemy do następnej opowieści, że w kwestii kabwe w Zambii nie znalazłam i nie ma dostępnych otwarcie takich statystyk, które by pokazywały ile dzieci umarło z powodu ołowicy w ostatnich latach.

Ostatnie odcinki