Mentionsy
Crazy Nauka
Crazy Nauka
03.03.2026 18:22

156. Ołowiane epidemie: od kopalń po krany

Największe katastrofy wywołane przez ołów – od australijskiego Broken Hill, przez Zambię i Nigerię, po amerykańskie Flint. Ostrzeżenia lekarzy i naukowców były ignorowane, a toksyczny metal trafiał do gleby, powietrza i wody pitnej. To historie zatrutych dzieci, społeczności pozostawionych bez ochrony i decyzji podejmowanych w imię zysku lub oszczędności. Historie, których większość wciąż trwa.

Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka!

Zachęcamy też do posłuchania dwóch kolejnych cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
Zambia:
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935117316614
https://childrenofkabwe.com/wp-content/uploads/2020/10/Bose-OReilly-et-al.-2018-published-.pdf
https://phys.org/news/2020-11-effects-pollution-kabwe.html
https://www.ohchr.org/sites/default/files/2022-03/SacrificeZones-userfriendlyversion.pdf
https://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/58817/1/Chemosphere%20v.119%20p.941-947.pdf
https://www.aljazeera.com/news/2023/1/20/mining-giant-turned-blind-eye-to-lead-poisoning-in-zambia
https://en.wikipedia.org/wiki/Kabwe_mine
Flint:
https://www.pbs.org/newshour/science/study-confirms-lead-got-flints-water
https://www.consumernotice.org/environmental/water-contamination/flint-michigan/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28145123/
https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.6b04034
https://pubs.acs.org/doi/pdf/10.1021/acs.est.6b04034?ref=article_openPDF
https://edition.cnn.com/2025/08/03/us/flint-michigan-clean-water-crisis
Nigeria:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26745642/
https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(12)60332-8/fulltext
https://en.wikipedia.org/wiki/Zamfara_State_lead_poisoning_outbreak
https://www.pureearth.org/project/zamfara-nigeria-lead-poisoning/
https://www.msf.org/nigeria-prevention-key-stop-children-dying-lead-poisoning
https://www.cdc.gov/one-health/php/stories/lead-poisoning.html
https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2010_07_07-en
Australia:
https://en.wikipedia.org/wiki/Broken_Hill
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935120302504
https://www.epa.nsw.gov.au/sites/default/files/2025-09/BH_Pb_State_of_Science_FINAL-19-June-2020-Accessible-V2.0.pdf
https://www.researchgate.net/publication/23672235_Managing_environmental_lead_in_Broken_Hill_a_public_health_success
https://theconversation.com/toxic-playgrounds-broken-hill-kids-exposed-to-poisonous-dust-32325

Kabwe Anglo American Flint WHO Sekcja Teorii Spiskowych CDC Laboratorium Zbrodni Virginia Tech Broken Hill Polskim Radiem Lee Ann Walters Leanne Walters Banku Światowego Lead Poisoning Bill Laboratorium

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 12 wyników dla "Broken Hill"

Zaczynamy od miasta Broken Hill.

Natomiast najdalej leżące w Broken Hill domy to są raptem 3 km stamtąd.

No i jak już powiedziałem, 1985 rok, a już 7 lat później opublikowano pierwsze opisy zatrucia ołowim w Broken Hill.

W 1891 roku rządowy lekarz tam przedstawił Radzie Zdrowia taki bardzo wstępny jeszcze raport o tym, że są zatrucia ołowim i że górnictwo w Broken Hill ma niezdrowy charakter.

Pojawił się raport Komisji Śledczej, który badał właśnie to zatrucia ołowiu Broken Hill i on pokazał, że 75% górników pracujących i tych pod ziemią, i tych na powierzchni

I w 80% budynków w Broken Hill, które były zbudowane przez 1970 rokiem, te farby ołowiowe są tam obecne.

W każdym razie wreszcie, jak się 100 lat potem, prawie w 1991 roku po raz pierwszy zabrano za systematyczne badanie poziomu ołowiu u dzieci w Broken Hill, no to okazało się, że

I ponad połowa dzieci, 52% w Broken Hill ma powyżej 5 mikrogramów na decilitr.

I jeszcze kończąc trochę tą opowieść o Broken Hill, żeby nie było za miło.

Badanie to miało na celu ocenę tego, w jaki sposób stopień zatrucia ołowiem związany jest z bieżącymi działaniami tam w kopalni, dlatego że chciano ocenić, czy to, co się dzieje w Broken Hill, to jest problem historyczny, znaczy o pochodzeniu historycznym, czyli kwestia tych hałd i tego, że ten ołów jest wszędzie tam rozpylony.

No i tutaj istniała jedna z największych na świecie kopalni ołowiu i uwaga, nawiązanie do historii poprzedniej, nazwano ją, uwaga, Broken Hill.

Być może jest to porównywalne z tym, co działo się w Broken Hill w Australii.

Ostatnie odcinki