Mentionsy

Pierwszy podcast w Polsce o tym jak zbudować skuteczną sprzedaż i marketing w eksporcie.

Jestem właścicielem AW Consulting i wspieram firmy z Polski i zagranicy w tym, żeby ich produkty trafiały skutecznie na rynki międzynarodowe.

Z wykształcenia jestem menadżerem zarządzania międzynarodowego, a doświadczenie zdobywałem jako dyrektor eksportu w dużej firmie FMCG.

No i mam nadzieję, że te treści są dobrane w odpowiedni sposób, że pomagają Tobie również.

Jeżeli jesteś nową osobą, jeżeli trafiłeś na ten podcast niedawno,

Co ważne, co chciałbym tutaj zaznaczyć, to jest to piąty obszar mojego modelu eksportowego pt.

Finansowanie płatności i ryzyko walutowe.

No i obejmuję ten obszar w wszelkie kwestie finansowe, ryzyka walutowe, ale nie tylko.

Zachęcam Ciebie do odwiedzenia mojej strony internetowej i sprawdzenia bloga, którego prowadzę również dla Ciebie.

Natomiast ten obszar ma tak naprawdę pomóc Tobie w zabezpieczeniu Twoich transakcji, czyli po prostu w zabezpieczeniu środków finansowych, pieniężnych od Twojego partnera zagranicznego.

Opowiem, jakie są najpopularniejsze formy zabezpieczeń i jak je stosować.

Inkaso oraz gwarancja bankowa.

Będę je omawiał na wielu płaszczyznach, natomiast co ważne jest to wprowadzenie.

Ten odcinek ma za zadanie scharakteryzować, uporządkować Tobie tą wiedzę.

Ja nie będę tutaj analizował tych instrumentów bardzo głęboko, natomiast opowiem o nich dosyć szeroko i mam nadzieję, że pomoże Ci to, że pomoże Ci to lepiej zrozumieć i lepiej stosować dany instrument.

Teoretycznie opowiem o tych pięciu narzędziach, opowiem o każdym z tych pięciu narzędzi i krótko je scharakteryzuję.

Natomiast słuchajcie, w części drugiej przygotowałem takie ciekawe, praktyczne porównanie być może, czy omówienie tych narzędzi w kontekście konkretnych obszarów, czyli czym jest dane narzędzie, jakie są wady i zalety, a także ograniczenia każdego z tych narzędzi.

Co ważne dla Was na pewno, dla jakiej współpracy dane narzędzie jest dedykowane albo i nie dedykowane.

Ale powiem o tym, które narzędzie wybrać, do jakiego rodzaju działalności dane narzędzie jest dedykowane, jakie są utrudnienia, jakie są zalety.

Także to wszystko się dowiesz z tego podcastu.

Ja powiem o tych pięciu najważniejszych.

Natomiast na wstępie chciałbym Wam powiedzieć, że każda decyzja jest indywidualna, no bo musi ona zależeć od Waszych potrzeb, od Waszych możliwości, od tego jak dużą firmą, jak dużą organizacją jesteście, bo każde narzędzie będzie predysponowane do innych rodzajów transakcji.

Pamiętajcie też, że jest to taki całościowy system zarządzania ryzykiem transakcji.

Tak więc nie tylko eksport powinien brać w tym udział, ale również dział finansowy, na pewno zarząd, na pewno właścicielsko powinniśmy mieć nad tym pieczę.

Powinniśmy wiedzieć tak naprawdę i być w stanie podejmować te decyzje racjonalnie i świadomie o tym komu udzielamy kredytu, z jakich narzędzi korzystamy, no i jakiego rodzaju ryzyko ponosimy, bo to jest bardzo, bardzo istotne.

Pamiętajmy też o tym, że jakakolwiek kwestia zabezpieczenia płatności, czyli jakikolwiek kredyt dla naszego partnera, powinien być elementem negocjacyjnym.

Więc jeżeli my udzielamy klientowi kredytu, to spróbujmy coś za to uzyskać.

I też możecie być pewni, że klient na pewnym etapie, jeżeli będzie was prosił o kredyt, a wy nie będziecie się zgadzać, no to najprawdopodobniej zapyta też was o dodatkowy upust na poczet tego kredytu.

Także to jest standardowy element negocjacji.

Pamiętajcie, aby wykorzystać go w czasie rozmów handlowych.

Co ważne, kwestie płatności powinny być poruszane na początku, czyli jeżeli zaczynamy współpracę z nowym klientem, wtedy te kwestie powinny być poruszone, omówione i powinniśmy wtedy podjąć tę decyzję.

Najczęściej stosują przedpłatę małe firmy lub początkowi eksporterzy.

Dla nowych klientów również bardziej doświadczone firmy próbują zbudować tą historię.

No tak, aby zbudować trochę ten kapitał, tak żeby poznać klienta, zrozumieć go lepiej, no i zobaczyć tak naprawdę jak się z nim pracuje.

Już polecam sprawdzić klienta, wykorzystać dostępne sposoby analizy finansowe klientów.

Ja najczęściej właśnie z tą firmą pracowałem, ale nie tylko.

Także jesteśmy w stanie zbadać klienta, sprawdzić jego zdolność kredytową, jego jakość płatniczą, można to tak powiedzieć ogólnie, czyli jak płaci, jak się zachowuje, jaką ma sytuację, będziecie mieć rating tego klienta i myślę, że to Wam pozwoli podjąć taką racjonalną decyzję.

Szczególnie jeżeli ta pula tych środków, wielkość kredytu już się nam rozrosła, warto takiego klienta na bieżąco analizować.

Przechodząc teraz do meritum, mamy 5 takich podstawowych, bardzo podstawowych, jest ich oczywiście więcej, ale te 5 podstawowych, o których chciałbym dzisiaj powiedzieć,

Narzędzi zabezpieczenia płatności w eksporcie to przede wszystkim przedpłata, już w kilku słowach o tym powiedziałem, akredytywa, inkaso, gwarancja bankowa,

Słuchajcie, kwestia potwierdzeń, puszczenia towaru na potwierdzeniu.

To znaczy jest sytuacja, że mamy zamówienie, które zrealizowaliśmy.

Ten kontakt jest średni z klientem, utrudniony, gdzieś tam odpowiada z opóźnieniem.

Samochód wynajęty stoi, czeka kierowca, przychodzi do nas, że ma załadunek.

My płatności natomiast nie mamy na koncie, kontaktujemy się w pilnie rano z klientem, odpowiada, słuchajcie, puszczą nam za chwilę potwierdzenie, dostajemy to potwierdzenie, no i pytanie co robić, nie?

Uważajcie na wysyłanie towaru na potwierdzeniach.

Jest to dosyć ryzykowne.

Ubezpieczenie należności możemy sobie wykupić w firmie zewnętrznej, w firmie ubezpieczeniowej.

Słuchajcie, to są firmy dobrze powszechnie znane w środowisku eksportowym.

To jest nasz narodowy ubezpieczyciel.

Warto sobie to dywersyfikować, sprawdzać, porozmawiać ze znajomymi, porozmawiać z innymi firmami jak to funkcjonuje, czy mieli jakieś sytuacje sporne, czy mieli jakieś problemy z wypłatą odszkodowania.

Ono może być oferowane w różnych formach.

To może być ubezpieczenie parasolowe na dany region czy na cały rynek.

Natomiast jeżeli dochodzi do szkody, jeżeli klient nam nie płaci, no to trzeba zwrócić uwagę na warunki, na to jak się zachować.

Akredytywa jest stosowana do większych transakcji.

Zaangażowane w cały proces są cztery instytucje, czyli nie tylko my i nasz partner, ale także dwa banki, jeden po stronie naszej, drugi po stronie naszego klienta.

No i tutaj ten system jest dosyć skomplikowany, dosyć kosztowny, więc raczej nie będzie on stosowany do mniejszych zamówień typu kilka tysięcy euro, ale do większych zamówień, do zamówień najczęściej otwierających, początkowych, takich kiedy nie znamy klienta, kiedy nie jesteśmy pewni co do jego zachowania.

Kolejnym narzędziem jest inkaso dokumentowe.

Natomiast tutaj główną różnicą jest to, że bank nie gwarantuje płatności, ale pośredniczy w przekazaniu dokumentów do towaru.

Schemat jest bardzo podobny, bo też zaangażowane są dwa banki plus dwie strony transakcji.

Bank przekazuje dokumenty importerowi dopiero wtedy, gdy zapłaci za towar.

Inkaso jest prostsze i tańsze niż akredytywa, ale daje również trochę niższy poziom bezpieczeństwa, ponieważ klient wciąż może odmówić zapłaty za towar i odbiór tego towaru.

Najczęściej stosuje się inkaso, gdy ten poziom zaufania między partnerami jest stosunkowo wysoki, a ryzyko transakcji jest po prostu umiarkowane.

Takim instrumentem, który chciałbym dzisiaj omówić, to jest gwarancja bankowa.

Jest on najczęściej stosowany dla projektów inwestycyjnych, infrastrukturalnych, przemysłowych, czyli duże kontrakty.

Co ważne, bo gwarancja bankowa najczęściej wiąże się z obowiązkiem kredytowym po stronie, która tej gwarancji udziela.

Jeżeli my chcemy tą gwarancję wyrobić, no to wtedy musimy po prostu przejść całą procedurę kredytową, tak żeby bank miał te środki zabezpieczone również po swojej stronie.

Gwarancja bankowa jest instrumentem, który zwiększa naszą wiarygodność w oczach potencjalnych partnerów.

Są oczywiście inne instrumenty, też stosowałem je, tak jak faktoring eksportowy, zabezpieczenie korporacyjne.

Instrumenty, słuchajcie, o których powiedziałem, są takimi najpopularniejszymi mechanizmami zabezpieczenia płatności w eksporcie.

Ja teraz w drugiej części powiem trochę więcej od strony praktycznej.

Całość podcastu powinna zakończyć się na 40 minucie.

I co bym mógł powiedzieć na samym początku?

Tak, aby po prostu wszelkie nasze działania, które prowadzimy, które są związane z płatnością, zabezpieczeniem finansowym były maksymalnie odpowiedzialne.

Będąc specjalistą, będąc menadżerem, nie bierzmy na siebie odpowiedzialności.

Jak już wspomniałem, nawet w przypadku przedpłaty, słuchajcie, mniej doświadczony członek zespołu może ulec presji klienta i wysłać towar.

Nawet jeżeli to nie jest wielka kwota, no może to sprawować ogromny, ogromny problem, potrzebę, konieczność tłumaczenia się zarządowi.

Bardzo często jest to po prostu sytuacja, kiedy klient nie zrealizował płatności, a musiał szybko zrealizować transport.

Bądźmy przygotowani.

Zaczynając część drugą, chciałbym powiedzieć o przedpłacie.

Jeszcze raz, najprostsza i najbezpieczniejsza forma płatności w eksporcie w Polsce jest najpowszechniej stosowana.

Importer czyli nasz klient dokonuje przelewu po zaksięgowaniu środków na koncie.

Rozpoczyna albo produkcję albo po prostu wysyła towar w zależności od postanowień czy uzgodnień.

Jest model stosowany najczęściej przy nowych współpracach dla nowych klientów ale jednocześnie w Polsce dosyć popularny.

Jeżeli nasz klient jest dystrybutorem, który pracuje z siecią, no to musimy pamiętać o tym, że on te środki, które nam płaci, musi je wygospodarować, a sam dostanie zwrot najczęściej za kilka miesięcy.

I towar, który będzie gdzieś tam magazynował, też będzie jego kosztem, on już będzie zapłacany.

Dla nas taką główną zaletą jest oczywiście brak ryzyka kredytowego.

Nie mamy kwestii opóźnień płatności, nie musimy śledzić tych płatności, musimy się tym przejmować.

Nie mamy kosztów finansowych dodatkowych, no bo nie musimy ponosić kosztów na kredyty czy jakieś gwarancje bankowych.

Natomiast z VAT to na pewno ogranicza sprzedaż, no bo najczęściej, jeżeli jesteśmy niewielką firmą, jeżeli nie mamy jakiejś ogromnej wartości, jeżeli nasza oferta nie ma jakiejś wyjątkowej wartości na rynku, no to może być to taki blokad dla nas, taka blokada dla nas rozwijanie sprzedaży.

Prawda jest taka, że niewielu dystrybutorów będzie w stanie ponosić to ryzyko finansowe w dłuższej perspektywie.

Oczywiście na początku mogą rozpocząć tą działalność i finansować ją w 100%.

Kiedy przedpłata jest takim standardem, no zresztą w reguły współpraca z klientem, oczywiście poza sieciami, natomiast dla nowych klientów ta przedpłata jest takim naturalnym startem.

Na nowych rynkach eksportowych, na rynkach odległych, mniej stabilnych to jest bardzo istotne, tam gdzie operuje wojna i nie będziemy w stanie

Strukturalnie nie są rozwinięte, nie mają kompetencji pozwalających na to, żeby windykować na przykład, żeby pracować z agencjami, z bankami, z firmami ubezpieczeniowymi.

Kwestia kosztów bankowych

Kolejna, druga metoda ubezpieczenia należności eksportowej.

Więc ubezpieczamy po prostu należności z danych współprac i ryzyko przenoszone jest na firmę ubezpieczeniową.

Zawieramy taką umowę jako sprzedający z firmą ubezpieczeniową.

Oni też są analizowani przez tą firmę.

Na podstawie tej analizy wydawany jest limit, wydawana jest decyzja ubezpieczeniowa.

Jeżeli jest to OK, jeżeli jest potwierdzenie ze strony firmy ubezpieczeniowej, możemy swobodnie działać.

I pamiętajmy też o tym, że ochrona ubezpieczeniowa najczęściej obejmuje 80 do 90% całości należności.

Są one ustalane indywidualnie, zależą też od ubezpieczyciela, ale najczęściej spotykamy polisy indywidualne, więc albo na klienta, albo na dany rynek, albo też polisy takie bardziej parasolowe, obejmujące np.

I wtedy jakby całość jest analizowana, poddawana tej ocenie ryzyka i wydawana jest decyzja ubezpieczeniowa.

Ja przynajmniej stosowałem ją tak naprawdę najpowszechniej, najczęściej.

Jest też najwygodniejszą metodą, no bo słuchajcie raz ustalamy, raz odpalamy taką współpracę z wybraną firmą ubezpieczeniową,

No i następnie rozszerzamy ją konkretnych klientów albo wręcz jeżeli ustalimy sobie taką parasolówkę wysyłamy bez żadnego problemu, bez żadnych wielkich analiz do klientów, do nowych klientów bez konieczności zgłaszania.

Poza tą oczywistą zaletą, jaką jest ochrona działalności, mamy też zwiększenie naszej pozycji negocjacyjnej, bo jeżeli od razu jesteśmy w stanie zaproponować określony kredyt kupiecki, dla przykładu kierunku sieci handlowej, to też skraca trochę proces decyzyjny.

Pomaga nam w szybszym reagowaniu, w szybszym ofertowaniu takiej sieci.

Bardzo ciekawą zaletą jest możliwość analizy wiarygodności klientów, no bo jeżeli pracujemy z którąś z tych firm, często mamy dostęp do raportów rynkowych.

Oni i tak to robią, a my za dodatkową opłatą najczęściej możemy mieć do tego mniejszy lub większy dostęp.

No powiem szczerze z własnego doświadczenia, że jest to chyba najwygodniejsze wyjście dla nas, dla firm z Europy koncentrujących się na sprzedaży tutaj w Europie.

Gdy mamy rozwinięty eksport, nie musimy się już przejmować, słuchajcie, pojedynczymi analizami.

Uważamy oczywiście na te limity, uważamy na OWU, to jest bardzo istotne.

Różne firmy, różne polisy wymagają różnych wymagań co do rynku, są obowiązki dokumentacyjne, uważajmy też na to.

Myślę, że przygotuję niedługo odcinek w tym temacie, gdzie omówię to dokładniej, no ale teraz skupmy się na tych takich podstawowych kwestiach.

Więc tak naprawdę każda polisa ubezpieczeniowa jest jakimś kosztem.

Ten koszt jest stosunkowo niewielki, no ale dla branż mniej marżowych ten koszt może być stosunkowo bardziej odczuwalny.

Oczywiście koszt zależy od wielu czynników, od branży, od krajów eksportu, od wielkości sprzedaży, od historii szkodowej płatnika, tak?

Na pewno zaliczyłbym jeszcze limity dla klientów, to jest bardzo istotne, no bo czasem się tak zdarza, że klient ma gorszą historię kredytową, nie zawsze wynika to wprost z jego złej kondycji.

Natomiast też pamiętajcie, tak jak wspomniałem, o tych wymaganiach OW, no bo jeżeli nie dopełnimy jakichś procedur, jakichś formalności,

Jakiegoś obowiązku dokumentacyjnego, jakiegoś obowiązku kontraktowego no to może mieć problem.

Ja pamiętam na rynkach wschodnich jeden z ubezpieczycieli wymagał dosyć szerokiego obowiązku kontraktowego, czyli określonych zapisów w kontrakcie, które następnie wymagały czy narzucały też obowiązek dokumentacyjny, czyli odpowiednie zapisy powinny się pojawić na fakturach.

Jeżeli działamy na standby'u, jeżeli nie analizujemy na bieżąco sytuacji, mamy ubezpieczenie na kliencie, który pochodzi z kraju, który właśnie wchodzi w jakiś konflikt wojskowy albo w jakieś przejściowe problemy wewnętrzne, no to wtedy też możemy mieć problem z uzyskaniem takich należności.

Naprawdę dalej musicie analizować klientów, dalej musicie kontrolować zadłużenie, sprawdzić dobrze OW, no i reagować na opóźnienia, bo też pamiętajcie, że musicie zgłosić daną szkodę w danym okresie.

Trzecim dokumentem to jest akredytywa dokumentowa, letter of credit.

To jest instrument płatniczy, którym bank kupującego zobowiązuje się zapłacić eksporterowi określoną kwotę po przedstawieniu wymaganych dokumentów.

Tak szybko opisując także importer, czyli nasz klient zleca swojemu bankowi otwarcie akredytywy.

My wysyłamy towar.

No i przekazanie oczywiście dokumentów naszemu klientowi.

No a kiedy akredytywa ma zastosowanie?

To jest na tyle drogi, skomplikowany proces, że nie warto tego robić dla pięciu, dziesięciu tysięcy euro.

Na pewno dla nowych klientów, dla klientów oddalonych od Europy, czyli poza Europą, operujących.

Tam, gdzie mamy stosunkowo niską możliwość ingerencji, ścigania, windykacji należności.

A co istotne, to akredytywa działa według zasad opracowanych przez International Chamber of Commerce, a najczęściej stosowane reguły to UCP 600, Uniform Customs and Practice for Documentary Credits.

Jest to zestaw trochę standardowych zasad stosowanych przez banki na całym świecie, tak więc akredytywa jest takim ujednoliconym procesem, który jest dosyć bezpieczny.

Akredytywa może być najlepsza na dostawy przemysłowe, projekty inwestycyjne, sprzedaż maszyn, duże partie towarów.

Nowe rynki eksportowe, tak jak wspomniałem najczęściej odległe od Europy.

To, jeżeli ja mogę powiedzieć z własnego doświadczenia, ogromnie ważne, aby dobrze zrozumieć ten rada kredytywy, który otrzymamy z banku.

To jest dokument SWIFT-owy, to jest dokument taki elektroniczny.

Bardzo, bardzo istotne jest, aby go dobrze przeczytać, dobrze zrozumieć no i wypełnić ten obowiązek, bo nawet literówka, słuchajcie, na fakturze może spowodować niezgodność i bank po prostu może zakwestionować nam tą wypłatę.

I kasa dokumentowa.

To jest forma płatności w eksporcie, w którym bank przekazuje dokumenty do towaru kupującemu dopiero po spełnieniu określonych warunków płatności.

Bardzo podobnie jak w przypadku akredytywy zaangażowane są cztery strony, dwa banki po obu stronach.

Kupującego nie gwarantuje płatności za towar.

Istotne zasady stosowania inkasa są również ujednolicone, podobnie jak w przypadku akredytywy.

I kiedy stosuje się inkaso dokumentowe?

Musimy znaleźć naszego partnera, musimy wiedzieć, że jest stabilny, musimy być pewni, że odbierze towar.

Słuchajcie, to raczej nie jest instrument dla nowych klientów.

No ale to już tak jak mówię, jest bardzo kosztowne i czasochłonne.

Inną zaletą jest to, że bank jest tym naszym pośrednikiem, więc nie przekaże dokumentów do momentu, gdy kupujący nie zapłaci za towar.

Nie ma takich skomplikowanych procedur bankowych.

Nie jest wymagana aż tak szczegółowa kontrola dokumentów przez bank.

Jest po prostu operacyjnie znacznie łatwiejsze do stosowania.

Jeżeli importer z jakichkolwiek powodów zdecyduje się nie zapłacić, bank nie podnosi statutu odpowiedzialności.

Z tego też wynika ryzyko odmowy odbioru towaru.

To jest chyba największe ryzyko przy inkasie, no bo może się tak zdarzyć, że towar dotrze do portu, wszystko będzie OK, a dystrybutor czy klient po prostu stwierdzi, że on nie chce odbierać tego towaru.

Sprawdzajmy na sytuację, gdy kupujący przy wybraniu określonych sposobów transportu może odebrać towar wcześniej, no bo ja tutaj mówię o kwestii portowych, o kwestii dostaw statkiem, kiedy to kupujący nie odbierze towaru bez konosamentu, natomiast przy różnych innych środkach transportu, takich jak transport drogowy, no może być problem, bo kupujący po prostu wejdzie w posiadanie tego towaru, nawet bez dokumentów będzie mógł nim już dysponować.

Ja też nie będę wchodził tutaj w szczegóły, powiem o tym pewnie więcej przy okazji odcinka dedykowanego inkasu.

Ważna też jest kontrola dokumentów transportowych.

Warto upewnić się, że dokument transportowy daje kontrolę nad wydaniem towaru.

Gwarancja bankowa to instrument finansowy, w którym bank zobowiązuje się zapłacić określoną kwotę eksporterowi, jeżeli kupujący nie wywiąże się ze swoich zobowiązań

Jesteśmy pewni po prostu, że nasz klient już musiał przejść jakąś drogę uzyskania kredytu ze swoim bankiem, no i że ten bank po prostu gwarantuje nam wykonanie zobowiązań finansowych tego klienta.

Do najważniejszych zalet gwarancji należy stosunkowo wysoki poziom bezpieczeństwa, no bo zobowiązanie przejmuje bank.

Gwarancje dają też dosyć silne zabezpieczenie kontraktowe i jest bardzo mocnym narzędziem negocjacyjnym.

Jeżeli klient musi uzyskać gwarancję bankową, oznacza to, że bank przeanalizował jego sytuację finansową, zgodził się zabezpieczyć kontrakt.

Jak wspomniałem, ten instrument jest stosowany częściej do dużych inwestycji, takich jak przytargi, jakieś duże inwestycje budowlane.

To mogą być naprawdę duże zamówienia już infrastrukturalne, przemysłowe, gdzie te wartości są naprawdę już wysokie.

Procedury bankowe, tak jak wspomniałem, klient musi przejść już procedurę kredytową.

No ja Wam mogę ze swojego doświadczenia powiedzieć, że warto tą drogę przejść stopniowo, czyli po prostu stopniowo przechodzić przez te mechanizmy zabezpieczenia płatności, nabywać kompetencji, rozwijać tą swoją wiedzę w zakresie zabezpieczenia płatności takim początkowym, naturalnym...

Oczywiście może być trudno stosować przedpłatę w odniesieniu do sieci handlowych, szczególnie jeżeli jesteśmy mniejszą lub średnią firmą ze stosunkowo niewielką siłą negocjacyjną.

No i takiego reżimu, takiej odpowiedzialności przy realizowaniu tej akredytywy.

Gwarancja bankowa, tak jak wspomniałem, bardziej dla dużych projektów inwestycyjnych, przemysłowych, w infrastrukturę.

Inkaso, stosunkowo mało popularny mechanizm, raczej niewykorzystywany przez firmy w Polsce.

Natomiast jest, można stosować.

Jest on tak trochę w połowie drogi pomiędzy przedpłatą a akredytywą.

Warto pamiętać o tym, że bank tej nie gwarantuje nam zapłaty za towar.

Bardzo się cieszę, że udało nam się przejść przez te 5 takich podstawowych narzędzi zabezpieczenia płatności.

Mam nadzieję, że trochę rozjaśniło Ci to w głowie, że trochę więcej wiesz teraz na temat tego jak zabezpieczać swoje płatności w eksporcie.

Ja na pewno w przyszłości będę przygotowywał odcinki dedykowane

Odcinki pokazujące trochę głębiej jak działać z tymi mechanizmami, jak na co uważać, jak krok po kroku organizować te procesy.

Całość tej komunikacji, tak jak wspomniałem, to jest ten obszar finansowy, czyli to takie finansowe przygotowanie MŚP.

To wszystko z takiej merytorycznej wiedzy na dzisiaj, a teraz zapraszam Cię na dosłownie dwuminutowe podsumowanie, gdzie powiem tak naprawdę o tych najważniejszych rzeczach, o których dzisiaj rozmawialiśmy.

No cóż, na pewno, na pewno ta wiedza, którą dostarczam będzie przydatna każdej działalności eksportowej MŚP w Polsce.

Natomiast podsumowując w kilku słowach ten odcinek chciałem powiedzieć o takich czterech najważniejszych obszarach.

To jest naprawdę istotne, aby tą wiedzę posiadać, aby to doświadczenie budować.

Kolejnym takim moim tipem, kolejną taką poradą jest odpowiednie dobranie narzędzi.

Ja powiedziałem w kilku słowach na co zwrócić uwagę podczas stosowania tych pięciu najważniejszych narzędzi i mam nadzieję, że będzie Wam łatwiej już dokonywać dobrych, bezpiecznych wyborów.

Pierwszy podcast w Polsce o tym jak zbudować skuteczną sprzedaż i marketing w eksporcie.