Mentionsy

Zaczynamy spotkanie, które poświęcone będzie twórczości Sylvie Plath ze szczególnym uwzględnieniem wydanego właśnie tomu opowiadań Johny Panica i Biblia Snów.

Samą postacią Sylvie Plath i tym jaki ona ma status.

I właśnie Sylwia Plath znamy z trzech takich, jak to powiedzieć, chciałam powiedzieć body of work, jak to się mówi po polsku?

I może na początek mogłybyście powiedzieć, jeżeli macie na ten temat jakąś teorię, czy Sylwia Plath w tych trzech częściach swojej spuścizny przedstawia się jakoś inaczej, czy to jest jakby jedno konsekwentne dzieło?

I ja zaczęłam czytać Sylwię Plath dawno temu.

Plus to jest wbrew pozorom naprawdę ogromna, ogromna sztuka to co robiła Plath właśnie z tą prozą, która jest tak mocno autobiograficzna, czy tak mocno czerpiąca z jej własnego doświadczenia, bo

I porównując to właśnie też czasami z tym, co robiła Plath, właśnie można wtedy bardzo dobrze uchwycić te różnice też, prawda?

Krystalizuje się przy czytaniu chyba jej opowiadań, zwłaszcza kiedy się je zestawia, tak jak powiedziałaś, z dziennikami, z tym jak blisko one są rzeczywistości, a jednak jak sprawnie Plath jest w stanie to przekuć w literaturę, w literaturę, która ma i ten fabularny ciąg, i to budowanie historii, budowanie świata, w którym

Jak wcześniej czytałam Plath, a naprawdę dużo czytałam Plath również jako nastolatka, no bo oczywiście przeczytanie Szklanego Klosza to był swoisty rytuał przejścia,

Pewnie u mnie to jest też tak, ja teraz redaguję książkę na temat Sylwii Plath.

My w Instytucie Anglistyki Amerykanici, Amerykanistki taką mamy serię Mistrzowi Literatury Amerykańskiej i do tej pory Sylwia Plath nie miała jeszcze tomiku, więc teraz ja redaguję i mój rozdział będzie właśnie o jej wierszach dla dzieci i o dzieciach.

Natomiast chciałabym zapytać Państwa, bo właściwie zaczęłyśmy z wysokiego C, natomiast czy jest potrzeba, żeby streścić trochę biografię Sylwii Plath?

Natomiast jego partnerka i kolejna partnerka, dla której Sylwia Plath zostawił, też popełniła samobójstwo, zabijając też swoje dziecko.

I który no po prostu ma w domyśle zawierać absolutnie każdą fikcję prozatorską jaką Plath kiedykolwiek spróbowała stworzyć, łącznie z jakimiś tam nie wiem zapiskami na serwetkach czy cokolwiek, po prostu wiesz jakiejś strzępki, próby, cokolwiek.

Opowiadania, które sama Plath uważała za skończone, za kompletne, za rzeczy, które chciała publikować, pod którymi się podpisywała jako

Bardzo nam dobrze pokazuje też właśnie proces twórczy Plath i pokazuje na ile ten proces był sprzężony z jej twórczością fikcyjną i właśnie jak przebiegało to przetwarzanie jej rzeczywistości na fikcję, też trochę to jak tę rzeczywistość postrzegała i jak ją sobie przepracowywała w literaturę.

I to jest ciekawe, że na Sylwię Plath z dystansu możemy spojrzeć.

Oczywiście jest to wielka tragedia i wielka strata, że jest to tak szczupły dorobek życia i dorobek, który ja mam głębokie przekonanie, że gdyby Plath żyła i pisała dalej i gdyby tworzyła dalej, to mielibyśmy dostęp do dzieł naprawdę fenomenalnych.

Zresztą rozmawiałyśmy o tym jeszcze chwilę przed wejściem tutaj, że przy tej całej niechęci do odgrywania takiego właśnie teatrzyku odpowiednich strojów, odpowiednich tych niedzielnych przedstawień przed sąsiadami i całego tego cyrku, które musiała odstawiać Plath,

Mnie chyba najbardziej zdołowały te fragmenty z dziennika i też to opowiadanie o wdowie Mangada, które jest przetworzeniem fragmentów z dziennika, które opowiadają o podróży poślubnej Plath i Hughesa do Hiszpanii.

No i to celebrowanie wygląda tak, że Hughes spalił się na słońcu na przykład i leży, a Plath wstaje, schodzi na dół, parzy herbatę, parzy kawę

Natomiast zastanawiam się, jak rozumielibyśmy właśnie Sylwię Plath bez jej dzienników i bez świadomości, jak wyglądała jej biografia.

Otóż Sylwia Plath żyła w latach 50.

No bardzo mi przykro, ale Sylwia Plath nie pisała w swoich tekstach o, no już mniejsza tam o przykłady, tak, no ale nie pisała

No i w takich sytuacjach Plath używa takiego języka, jaki był dostępny jej czasom.

Jest dla mnie dość intrygujące, powiem od razu, że ja przy Plath muszę się z tego tłumaczyć, to nie jest zarzut do ciebie, Olga, absolutnie, ale ja przy Plath muszę się z tego tłumaczyć, dlaczego Plath mówi Murzyn, a moi koledzy, którzy tłumaczyli Faulknera i Hemingwaya, ani razu nie byli o to pytani.

Niestety Plath musi mówić językiem swoim czasów, bo takie były czasy i jeszcze tylko to dokończę właśnie.

Można by było to wszystko wyczyścić i usunąć, żeby Plath nie używała na przykład rasistowskich określeń, tylko że to byłoby niesprawiedliwe zarówno w stosunku do osób wtedy żyjących, jak i do osób, które do dzisiaj muszą sobie radzić z na przykład właśnie przejawami rasizmu, jak i to, że to tak naprawdę nie służy w żaden sposób tym osobom, to służy nam.

Czy Plath, czy Hewsa, to myślę, że jednak czytają Plath.

No właśnie, bo to też redukcja Sylvie Plath do takiej pisarki, którą czytają nastoletnie dziewczęta, takie trochę szalone.

W każdym razie, no ta nastolatka powiedziała, że Kawka i Sylwia Plath.

Generalnie chciałam takie troszkę ogólne pytanie zadać o twórczość Plath, bo wszyscy wiemy, że Szkanek Losz to jest chyba jej najbardziej popularne dzieło i chciałam się w sumie zapytać, czemu według Pani tak jest i czy jest to najlepsza reprezentacja jej twórczości?

Jeśli mogę się wtrącić, to chodziło o to, że czy jest to powieść, która najlepiej pokazuje, jaką autorką, jaką osobą, jaką pisarką była Sylvia Plath?

I dlaczego opowiadania też wspaniale pokazują nam esencje Sylwii Plath, bo są szalenie przekrojowe.

I nam się Sylwia Plath, mam wrażenie, kojarzy przede wszystkim, zwłaszcza w Polsce, właśnie z taką... Gdyby Sylwia Plath...

Natomiast mam wrażenie, że Plath nam się właśnie bardzo jednak zespoliła z konkretnym wycinkiem tych emocji i też tych stanów i też jakiejś wizji świata.

Wydaje mi się, że to opowiadanie jest fantastycznym komentarzem do tego całego dyskomfortu, który Plath odczuwał, do którego ciągle tutaj wracamy.

Ja chciałam zapytać, czy jest w tym tomiku jakieś opowiadanie, które zwłaszcza do Pani przemówiło i sprawiło, że doceniły Panię właśnie Plath jako autorkę takiej krótszej formy.

Też zresztą ono funkcjonowało w obiegu w dwóch formach, skróconej i takiej pełnej, bo właśnie Plath je w którymś momencie skróciła też po to, żeby ktoś je opublikował w końcu.

Czuję ogromny podziw dla Sylwii Plath, za jej determinację i za to, jak bardzo ona chciała być szczęśliwa i jednocześnie nie potrafiła być szczęśliwa i jak cierpiała z tego powodu i jak robiła naprawdę wszystko, co było dostępne wtedy, żeby umieć być szczęśliwą.