Mentionsy

Może się okazać, że w sumie to, że nie idzie na tym treningu, to wcale nie jest kwestia ani przetrenowania jako takiego rozumianego przez zbyt duże obciążenia, ani w sumie nawet nie kwestia RED'S, tylko na przykład proza życia mało śpimy.

Natomiast RED'S tak samo dotyczy mężczyzn.

Tematem dzisiejszego odcinka jest zespół RED'S.

Dlatego dzisiaj właśnie porozmawiamy sobie o tym zespole RED'S.

Ale Aga, po kolei, wytłumacz nam proszę, co to w ogóle ta nazwa oznacza i od razu też zapytam, powiedz proszę, czemu ta nazwa została zmieniona, bo wiem, że kiedyś to się nazywało triadą sportsmenek i skąd ta zmiana nazwy na zespół RED'S?

Teraz mówimy o zespole RED'S relatywnym niedoborze energii w sporcie, który jest na dobrą sprawę zestawem objawów, które wynika z rozmaitych dysfunkcji układu fizjologicznego przede wszystkim, choć takie implikacje psychologiczne tutaj również się zdarzają niestety.

I jednym z objawów, jednymi z objawów właśnie RED'S są zaburzenia miesiączkowania.

Ale to sugeruje, że kobiety są bardziej narażone na ten zespół RED'S, skoro najpierw głównie na nich się skupiano?

I tu mamy statystyki jasne, które wskazują na to, że też kobiety częściej są narażone na zaburzenia odżywiania, stąd właśnie one tutaj są tą grupą, która częściej doświadcza RED'S.

I czy w praktyce, też na przykład twojej praktyce dietetycznej, spotykasz się częściej z kobietami, które mają problem z RED'S niż z mężczyznami?

Trudno powiedzieć, czy one rzeczywiście mają RED'S, bo jeszcze do kwestii takiej diagnostyki myślę, że dojdziemy.

Natomiast zdecydowanie częściej one są na rozmaitych dietach, które ograniczają energię lub dążą do redukcji masy ciała, a to jest jeden z tych czynników, który będzie nas predysponował do tego, że finalnie może dojść do niskiej dostępności energii.

Okej, to co w takim razie jest, jakie są przyczyny tego zespołu RED'S bezpośrednie czy pośrednie ogólnie?

Ta bezpośrednia przyczyna to jest właśnie niedobór energii.

No tu wiadomo, to nigdy nie będą szacunki co do joty, tak, że co do jednej kalorii się doliczymy, no bo chociażby jak sprawdzamy spalanie zegarka, tak, każdy nasz zegarek trochę inaczej liczy, trochę inne parametry bierze pod uwagę, jakieś tam algorytmy są inne, ale jest to jakaś wartość uśredniona, którą możemy sobie przyjąć, no i właśnie ta bezsłuszczowa masa ciała, którą możemy chociażby na popularnych analizatorach sprawdzić.

Powiedzmy tutaj akurat 30 kilokalorii na tą beztłuszczową masę ciała, kilogram beztłuszczowej masy ciała, to wtedy albo ktoś już ma ten RED'S, albo nie ma.

Czyli to jest ta główna przyczyna bezpośrednia, tak?

Może to nie będzie takie pytanie super na temat RED'S, ale pośrednio, bo mówimy o tej energii, tak naprawdę ile kalorii potrzebujemy.

Dobrze, to powiedzieliśmy o przyczynie, to teraz przejdźmy sobie po kolei przez to, co składa się na ten zespół RED'S i w jaki sposób się on objawia.

Natomiast RED'S jest właśnie spojrzeniem szerzej poza tę triadę, czyli dochodzą nam rozmaite kwestie związane z metabolizmem, z funkcjami hematologicznymi, również z psychiką.

I to też powoduje pewną trudność z takim diagnozowaniem RED'S.

Więc tutaj z tym RED'S my też musimy po prostu bardzo szeroko spoglądać na tego zawodnika, na tego człowieka.

I nie wyciągać pojedynczych objawów, sugerując, że może to już być ten RED'S, tylko jednak skupiać się na tym szerszym obrazie, zaczynając w ogóle od kwestii dostępności energii.

Jak to zdiagnozować i jednoznacznie powiedzieć, że ktoś ma RED'S?

No właśnie to jest, można powiedzieć, ta różnica pomiędzy RED'S a tym, co było w triadzie.

Więc RED'S tutaj właśnie otwiera nam ten wachlarz i też powoduje, że większą ilość osób my możemy w pewien sposób

Jak mamy klasyfikację chorób ICD-10 i niektórym chorobom nadajemy kody, RED'S nie ma swojego kodu.

Która jest powiązana z RED'S, ale to nie jest de facto jako jakaś taka odrębna jednostka.

Mówimy właśnie, że to jest zespół RED'S.

Jeszcze właśnie chciałam, żeby jeszcze raz wybrzmiało to z tymi zaburzeniami miesiączkowania, że czasem inne objawy mogą sugerować, że mamy RED'S, a te zaburzenia miesiączkowania mogą być maskowane na przykład przez to, że

Dokładnie tak i to jest właśnie to szerokie spojrzenie na problemy, które przytrafiają się sportowcom w przypadku RED'S.

Czyli to, że nie spełniam wszystkich tych, może inaczej, nie prezentuję wszystkich tych możliwych objawów, a ich wachlarz jest, jak już wspomniałaś, bardzo szeroki, nie dyskredytuję tego i nie powoduję, że okej, to w takim razie to nie jest ten problem.

Wspomniałaś o tych kwestionariuszach, które sugerują ryzyko wystąpienia RED'S.

To są raczej narzędzia, którym dysponuje już sztab medyczny, natomiast na dobrą sprawę nie są one trudne do wyszukania i tu na przykład ciekawostka, jest taki kwestionariusz też i w ogóle taki materiał, RED's Cut 2, który się tak nazywa i wpisując dokładnie w ten sposób

Wyszukiwarce znajdziemy cały zbiór informacji dotyczących RED'S, też takiego screeningu, który jest opatrzony z informacją, że to jest pod nadchodzące igrzyska olimpijskie zimowe.

A co byś doradziła trenerom, którzy współpracują właśnie z zawodnikami sportów, które narażone są na wystąpienie tego zespołu RED'S?

Czy są jakieś sporty, w których ten zespół RED'S występuje częściej niż w innych?

Na dobrą sprawę jest trochę tych sportowców, którzy na ten zespół RED są narażeni.

Czyli po pierwsze komunikacja, a po drugie świadomość występowania w ogóle takiego problemu, bo tak jak słusznie powiedziałaś, czasem trenerzy w ogóle mogą nie wiedzieć, że taki zespół RED'S istnieje i jakie ma objawy i tak samo zawodnicy mogą o tym nie wiedzieć.

Natomiast rzeczywiście to nawet już mamy badania pokazujące, że RED'S tak samo może dotyczyć osób amatorsko trenujących różne dyscypliny, zwłaszcza że

To narażenie na RED'S jest oczywiste, a druga kwestia jest taka, że tu jest to kwestia, można powiedzieć, takiego połączenia, czyli ile ja jem, ile ja spalam.

Oczywiście będą dochodziły jakieś dodatkowe obciążenia na wyższym stopniu zaawansowania sportowego, ale tak samo RED'S może dotyczyć amatorów.

Chociaż powiedziałabym, że tu mogą być jeszcze większe trudności z tym, żeby wyłapać, że to jest RED'S, no bo nie będzie osób z otoczenia, tak z jakiegoś tam sztabu trenersko-lekarskiego czy jakiegoś innego specjalistycznego, więc powiedziałabym, że częściej też on może pozostać takim nienazwanym.

I słuchając tego, co mówisz, wydaje mi się, że czasem też zespół RED'S można pomylić z przetrenowaniem, bo przyczyną przetrenowania, znaczy właśnie to jest pytanie, czy przyczyną przetrenowania może być zbyt niska dostępność energii, a nie zbyt duże obciążenie treningowe?

I wtedy mamy do czynienia z tym przetrenowaniem, a RED'S tak samo wpływa negatywnie na regenerację.

I rzeczywiście może to być trudne do odróżnienia, zwłaszcza, że część objawów RED'S, tak jak wymieniłam ci, wygląda podobnie jak przy przetrenowaniu.

Któryś czy kilku z tych objawów RED'SA, prawda?

Inne takie sprawy i może się okazać, że w sumie to, że nie idzie na tym treningu, to wcale nie jest kwestia ani przetrenowania jako takiego rozumianego przez zbyt duże obciążenia, ani w sumie nawet nie kwestia RED'S, tylko na przykład proza życia mało śpimy.

Jak w takim razie ten zespół RED'S wpływa na trening i czy jeżeli już zdiagnozuje nam ktoś, że u nas to wystąpiło, to czy my możemy nadal trenować?

Ten RED'S tutaj na pewno nam będzie sabotował czy to treningi, czy to starty.

Dodatkowa kwestia, no spadki wydolności też są zauważane przy RED'S.

Ja też ją obserwuję i ona też często fajnie pokazuje i mówi o tym, że... Bo ja nie wiem, jak ona wyglądała właśnie za czasów, kiedy miała te problemy z RED'sem, ale teraz...

Czy z tego RED'SA można wyjść i czy jest właśnie to światełko w tunelu, że ja znowu mogę być sportowcem, który będzie walczył o swoje życiówki?

Powiedziałabym, że wręcz jest filarem, bo gdybyśmy chcieli się zastanowić, no to jak leczyć RED'S, no to nie mamy tabletek na RED'S.

Nie mamy kuracji na RED'S.

Ale to już bardziej działając na konkretne trudności, które RED spowodował.

Wspomniałaś też, że właśnie często przy RED'cie występuje problem z ferytyną, z żelazem.

No i tu znów, trochę nie mamy takiej profilaktyki i badań, które nam jasno powiedzą, że jeśli ten wynik masz w normie, no to RED Cię nie dotyczy, no bo mamy zestaw tych objawów.

W sensie musimy to sprawdzać, bo sam ten sport wytrzymałościowy jest jakby predysponujący nas do tego, żeby te problemy

Więc więcej tutaj jest właśnie tego typu interwencji i najczęściej bym jednak powiedziała z otoczenia, bo jeśli też ktoś ma zaburzenia odżywiania i to one są u podłoża RED'S, no to taka osoba często nie czuje, że jest chora, że ma problem, że to często też w sporcie

Natomiast RED'S tak samo dotyczy mężczyzn.

Tak, mi na przykład to się kojarzy od razu ze skokami narciarskimi, bo to jest taka dyscyplina sportu, która się od razu kojarzy głównie z mężczyznami, a tam waga bardzo ma znaczenie, więc myślę, że to jest na przykład jedna z dyscyplin, która może gdzieś tam predysponować mężczyzn właśnie do tych problemów.

Ja czasami tak, ale to moja osobista opinia i gdzieś tam powiedzmy moje predykcje, że to mogło być takie połączenie de facto tego wszystkiego, bo te takie problemy psychologiczne i z nastrojem przy zaburzeniach odżywiania jakby się bardzo często dzieją, tak?

Ale nie zrobię tego, nie mam takich możliwości, więc to są tylko takie moje, tak jak mówię, predykcje i wróżenie z kryształowej kuli.

W 2026 roku z tą wiedzą, którą mamy, wtedy pewnie była dużo mniejsza świadomość, więc jeżeli byśmy poskładali wtedy te wszystkie klocki, że tutaj anoreksja, tutaj jakieś zaburzenia depresyjne, to jakbyśmy to złożyli do kupy, to faktycznie mógłby być może ten RED'S wyjść.

Myślę, że to był bardzo ważny odcinek, bo o tym zespole RED'S faktycznie są informacje w sieci, ale nie są one tak...