#06 Problemy mieszkaniowe II RP

Ci żołdacy zachowywali się fatalnie i mamy bardzo dużo takich doniesień, że po prostu dewastowali te mieszkania. Kolejna rzecz to brak jakiejkolwiek amortyzacji ze strony właścicieli, dlatego że ze względu na sytuację wojenną lokatorzy nie mieli z czego płacić czynszu, bo po prostu nie mieli pracy, nie mieli z czego żyć, więc nie płacili. A jeżeli nie płacili, to właściciele nie byli w stanie przeprowadzać bieżących remontów, w związku z tym te kamienice u progu niepodległości były jeszcze w fatalnym stanie. Jeśli chodzi o zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, też było bardzo daleko od stanu pożądanego. Mieszkania były przepełnione na jedną izbę. W miastach przypadało kilka, na niektórych obszarach nawet do 10 osób. Nie wiem, czy dobrą statystykę znalazłem, ale dla Łodzi to miało być po wojnie około 85-90 tysięcy lokali mieszkalnych i głównie jednoizbowych i na takie mieszkanie miało przypadać średnio 5 osób mniej więcej.

Z obotniczego osiedla nic finalnie nie wyszło. Powstało trochę takich osiedli dla urzędników danej branży, czyli mamy osiedla skarbowców, osiedle elektryków. ZUS miał swoje chyba osiedle. Tak, ubezpieczalni społecznej, no to w różnych miastach były takie właśnie osiedla. Kolejarze chyba też, mocna strona. Tak, kolejarze. Niektóre przedsiębiorstwa produkcyjne też jeszcze budowały takie osiedla, rzadziej, bo rzadziej. I przedsiębiorstwa państwowe. Później, jak Centralny Okręg Przemysłowy ruszył w drugiej połowie lat 30., to wtedy też przy tych zakładach, w Stalowej Woli chociażby, tak ładne, modernistyczne osiedle, to było z tych środków publicznych. Ale znowu, Centralny Okręg Przemysłowy powstał dlatego, że wyssano po prostu pieniądze z innych części kraju i budowano na jednym obszarze, który władza sobie wymyśliła.

Gdzie można sobie przejść przez osiedle idąc do pracy. Tak samo też łódzkie osiedle właśnie ZUS-u, też grodzone. Tego już ogrodzenia nie ma i to osiedle jakoś wygląda, ale pierwotnie tam było, tam był płotno, to było grodzone osiedle, żeby ktoś z zewnątrz nie mógł sobie wejść. Nie ma nic wspólnego z modernizmem. Natomiast te pojedyncze budynki, które w dużych miastach, znaczy Szczególnie w dużych miastach zaczęły powstawać. Takie ładne okazały obiekty, często takie półokrągłe elementy, półokrągłe wykusze takie charakterystyczne. W Gdyni jest wiele takich budynków, w Warszawie, w Łodzi też trochę jest. To były inicjatywy budowlane bardzo zamożnych osób, które budowały te budynki dla siebie, Plus, żeby wynajmować te przestrzenie też innym bogatym ludziom. No cóż, jak poczytamy manifesty modernistów francuskich czy niemieckich, to nie znajdziemy tam nic o tym, że to mają być bogate, luksusowe budynki dla zamożnych ludzi i że mieszkania mają mieć po 8 czy 10 pokoi.