Porozumienie Bez Przemocy. Rozmowa z trenerem i pedagogiem Jerzym Rządzkim

Szakal to z tej racji, że to jest zwierzę, które im bardziej się boi, tym bardziej wyje, tym bardziej szczeka. No i tą postawę czasem przyjmujemy wtedy, kiedy dzieje się coś, co nie jest zgodne z naszymi potrzebami lub oczekiwaniami. No i wtedy albo używamy jakichś mocnych słów, albo robimy jakąś minę, albo oceniamy kogoś. No więc to wszystko, co nie służy porozumieniu z drugim człowiekiem, by się mieściło w takiej postawie szakala. I to, co jest ważne, to żeby też dostrzegać, że tą postawę szakala możemy skierować w dwóch kierunkach, czyli że możemy być szakalem w stosunku do innych ludzi, na przykład myśląc o kimś taki i owaki, myśląc o kimś dobry, zły,

Więc to były takie dwie postawy. Innym przykładem takiej postawy Szakalej może być relacja choćby między mężem a żoną, czy między matką a synem. W każdym razie dwie osoby jadą samochodem, no i któraś z nich prowadzi ten samochód nie tak, jak my byśmy oczekiwali. No i wtedy możemy zaatakować tę osobę i powiedzieć, weź przestań, weź się zachowuj inaczej, co z ciebie za kierowca. No ale mogę też siedzieć obok i myśleć sobie, kurczę, no beznadziejny ze mnie na przykład ojciec. No nie nauczyłem go prawidłowo jeździć, nie nauczyłem go przestrzegać zasad prawa jazdy. Albo co ze mnie za mąż? Nie potrafię nawet powiedzieć mu tak, jej tak, żeby ona prowadziła ten samochód w sposób, który by był zgodny z oczekiwaniami świata, innych kierowców czy przepisów ruchu drogowego.

Dla nich pan to stworzył. Aha. Więc to jest taki kawałek, w którym my musimy być niezwykle wyuczeni, wytrenowani w tym, żeby kiedy pojawiają nam się te szakale, tak, na przykład pojawiają się, co za głupi palant zajechał mi drogę. Ja mam też takie czasem myśli, ale natychmiast się do tych swoich szakali uśmiecham i mówię, że Jerzy, Nie pozwól się temu w sobie rozwijać. Nie dopuszczaj tego do głosu. Skup się na tym, czego ty potrzebujesz, skup się na tym, czego potrzebują tamci ludzie i zobacz, gdzie jest przestrzeń do dialogu. I tu można przywołać tę przypowieść o psach czy też wilkach wedle wersji, gdzie wygrywa ten, którego Nakarmisz.

Mamy zachowania, mamy słowa, które niosą się z postawy szakala, ale każdy z nas może też mieć zachowania z poziomu żyrafy. I pamiętajcie, kiedy ktoś stoi naprzeciwko was z bardzo wzburzoną twarzą, a z jego ust toczą się słowa naprawdę nieprzyzwoicie bolesne, pamiętajcie, że on nie mówi o was. To krzyczy mała, maleńka, stłamszona żyrafka, która nie zna innego języka, więc używa takiego, jaki w tym momencie jest dla niej dostępny. Ale tam w środku jest żyrafka i spróbujcie słyszeć i rozmawiać z tą żyrafą, a nie z tym szakalem, który do was krzyczy i was wyzywa.