Porozumienie Bez Przemocy. Rozmowa z trenerem i pedagogiem Jerzym Rządzkim

Ja mam takie przekonanie, że bezwzględnie wszyscy, ale to jest moje przekonanie, Sprawdźcie Państwo sami ze sobą, że największą przyjemnością w tym okresie nie jest otrzymywanie prezentów, ale właśnie dawanie tych prezentów. Cieszenie się tą radością innych ludzi, których obdarowaliśmy. I to odkrycie spowodowało takie właśnie myślenie o tym, że kiedy spotykam się z innymi ludźmi, dzielę się swoją wiedzą, To nie ma nic piękniejszego i bardziej radosnego, kiedy to im pomaga, kiedy oni mówią, że wiesz, to się przydało, to było fajne, dziękuję ci za to. A czego symbolem są szakal i żyrafa? To jest taki symbol trochę pewnej postawy, którą my ludzie przyjmujemy w relacjach z innymi.

Szakal to z tej racji, że to jest zwierzę, które im bardziej się boi, tym bardziej wyje, tym bardziej szczeka. No i tą postawę czasem przyjmujemy wtedy, kiedy dzieje się coś, co nie jest zgodne z naszymi potrzebami lub oczekiwaniami. No i wtedy albo używamy jakichś mocnych słów, albo robimy jakąś minę, albo oceniamy kogoś. No więc to wszystko, co nie służy porozumieniu z drugim człowiekiem, by się mieściło w takiej postawie szakala. I to, co jest ważne, to żeby też dostrzegać, że tą postawę szakala możemy skierować w dwóch kierunkach, czyli że możemy być szakalem w stosunku do innych ludzi, na przykład myśląc o kimś taki i owaki, myśląc o kimś dobry, zły,

Co za głupi palant. Przepraszam Państwa bardzo za takie sformułowanie. No ale to jest reakcja, która może być myślą, ale może się też przejawić w jakichś wypowiedziach, w jakichś działaniach w stosunku do takiej osoby czy do takiej postawy jakiegoś polityka. Ale kiedy się okazuje, że właściwie ja nic nie mówię w tej sprawie, nic nie robię i frustruję się bardzo i w którymś momencie dochodzę do wniosku, że to nie w porządku. I wtedy mogę skierować tą postawę Szakala przeciwko sobie i powiedzieć sobie, no nie no, gościu, ty jesteś w ogóle jakimś no hipokrytą. Nie podoba ci się to, co ktoś robi? Ale jednocześnie nic w tej sprawie nie robisz, czyli jesteś nie w porządku w stosunku do samego siebie, nie w stosunku do wartości, które wyznajesz, no i mogę się wpędzić na przykład w poczucie winy, która jest jedną z postaw szakala, nic innego nam nie przynosi oprócz frustracji i pogłębienia.

Dla nich pan to stworzył. Aha. Więc to jest taki kawałek, w którym my musimy być niezwykle wyuczeni, wytrenowani w tym, żeby kiedy pojawiają nam się te szakale, tak, na przykład pojawiają się, co za głupi palant zajechał mi drogę. Ja mam też takie czasem myśli, ale natychmiast się do tych swoich szakali uśmiecham i mówię, że Jerzy, Nie pozwól się temu w sobie rozwijać. Nie dopuszczaj tego do głosu. Skup się na tym, czego ty potrzebujesz, skup się na tym, czego potrzebują tamci ludzie i zobacz, gdzie jest przestrzeń do dialogu. I tu można przywołać tę przypowieść o psach czy też wilkach wedle wersji, gdzie wygrywa ten, którego Nakarmisz.

Ale gdyby Pan Wyrzucił niezgodnie z umową, no to wówczas ta osoba mogłaby się czuć skrzywdzona, więc to nie jest proste. Ale to odróżnienie, że uczucia i potrzeby są po jednej i drugiej stronie i to zrozumienie, że nie jesteśmy doskonali, To już jest jedna ważna rzecz. Ja bym chciał powiedzieć jedną najważniejszą chyba rzecz, która dla mnie była bardzo, bardzo pouczająca w Porozumieniu Bez Przemocy. Marszal na jednym ze swoich spotkań, siedząc na swoim krzesełku mistrza, a my uczniowie wsłuchani w jego słowa, on powiedział coś takiego. Mówi, wiecie, nie ma szakala i nie ma żyrafy.

Mamy zachowania, mamy słowa, które niosą się z postawy szakala, ale każdy z nas może też mieć zachowania z poziomu żyrafy. I pamiętajcie, kiedy ktoś stoi naprzeciwko was z bardzo wzburzoną twarzą, a z jego ust toczą się słowa naprawdę nieprzyzwoicie bolesne, pamiętajcie, że on nie mówi o was. To krzyczy mała, maleńka, stłamszona żyrafka, która nie zna innego języka, więc używa takiego, jaki w tym momencie jest dla niej dostępny. Ale tam w środku jest żyrafka i spróbujcie słyszeć i rozmawiać z tą żyrafą, a nie z tym szakalem, który do was krzyczy i was wyzywa.