Mentionsy Mentionsy
ZA MOICH CZASÓW
ZA MOICH CZASÓW

Andrzej Silczuk: Wszyscy pili!

08.07.2025 ·1 godz 5 min

W tym odcinku podcastu „Za moich czasów” rozmawiamy z dr hab. Andrzejem Silczukiem – psychiatrą i specjalistą terapii uzależnień. Spróbujemy wspólnie zrozumieć mechanizmy uzależnień i cofniemy się do dzieciństwa lat 80. i 90., by przyjrzeć się temu, jak wyglądał wtedy kontakt dzieci z alkoholem, a jak wygląda to dziś.Zastanawiamy się, jaką rolę alkohol pełnił w naszych domach i dlaczego wciąż pozostaje substancją „na start” dla wielu nastolatków. Rozmawiamy o tym, czym jest samoregulacja, jak uczyć jej dzieci oraz jak rozmawiać z młodymi o substancjach psychoaktywnych – bez tabu, moralizowania i straszenia. Szukamy też odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób dorośli, często emocjonalnie nieobecni, mogą stać się realnym wsparciem dla młodych ludzi.To nie tylko rozmowa o uzależniających substancjach, ale przede wszystkim o relacjach, bliskości i odpowiedzialności dorosłych. Bo młode głowy potrzebują dziś naszej obecności bardziej niż kiedykolwiek.Rozmawiamy o tym:🔸jaką rolę alkohol pełnił w naszych domach,🔸dlaczego wciąż jest substancją „na start” dla wielu nastolatków,🔸czym jest samoregulacja i jak uczyć jej dzieci,🔸jak rozmawiać z młodymi o substancjach bez tabu i straszenia,🔸oraz jak rodzice, często emocjonalnie nieobecni, mogą być realnym wsparciem.

I że w pokoleniu zetek alkohol już nie jest taki hop-siup, tylko stał się trochę pase. Problem polega na tym, że nadal pierwszą substancją psychoaktywną, którą używają dzisiejsi nastolatkowie i dzieci, mniej więcej od dwunastego roku życia, jest alkohol. Czyli to jest ta substancja wejścia, bo ty często o tym mówisz, że są substancje wejścia i trzeba zwrócić na to uwagę. Zastanawiałem się jak tłumaczyć gateway drug swego czasu, czyli coś co można byłoby bezpośrednio przetłumaczyć jako substancję bramkującą używanie narkotyków i takim terminem, który mi chodzi najbardziej po głowie to jest promotor używania. Czyli, że masz coś, co już jest substancją psychoaktywną, ale ona jest trochę mniej nacechowana negatywnie, dźwiga większą akceptację społeczną, natomiast już przejście przez ten próg obniża następne progi wejścia do innych substancji.

Ten alkohol w Polsce nadal jest pierwszym debiutem. Nikotyna jest numerem dwa. I co jest jeszcze niesamowicie ciekawe, że my sobie z perspektywy baniek wielkomiejskich, ostatnio uwielbiam używać tego określenia, to my sobie tak siedzimy i mówimy, kurczę, na pewno jest lepiej. Bo z naszej perspektywy, wiesz, widzimy, że świat się poprawił, że słyszeliśmy o tym, że Zetki nie piją, że są w ogóle jakieś takie fajniejsze, trochę inaczej na to patrzą, są bardziej świadome, że na pewno Alfetki będą jeszcze mądrzejsze. To wszystko jest nieprawda. Bo bańka wielkomiejska nie pozwala na spojrzenie na całość. Na całość. A jeszcze jedna ważna rzecz, że skoro substancją wejścia jest alkohol i to się odbywa średnio w wieku 12 lat, no to gdzie to się odbywa? W domu. No raczej. A wiesz, jaka jest substancja najczęściej używana przez młodzież?

Bardzo często w tych domowych apteczkach jest od groma leków dawno temu przeterminowanych, których w życiu, nie narażając się na utratę zdrowia, lub życia nawet, nie użyjemy. W związku z tym to są leki do szrotu, do odniesienia do punktu utylizacyjnego w aptece, do kosza. Druga rzecz to jest przejrzeć sobie te niedojadki. Bo to często jest tak, że zostały trzy tabletki antybiotyku, to je zostawię, bo na wszelki wypadek, bo to drogie, bo to się może sprzedać. Ale trzema tabletkami nikt kurację antybiotykowej nie przeprowadzi. Okej. W związku z tym są też takie leki, które trzymamy, ale one nam naprawdę nie są potrzebne. No i wśród tych leków mogą znaleźć się środki, one trochę korespondują z alkoholem, bo myślę tutaj o lekach uspokajających i nasennych, czyli zolpidem, zopiklon albo benzodiazepiny. I benzodiazepiny i te pierwsze zetki, to są leki, które mają zwierciadlanie, bo właściwie bardzo podobne działanie do alkoholu, działają dokładnie w podobnym mechanizmie, zmienia się tylko to, że ich nie czuć i one stanowią również ryzyko debiutów używania

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.