2. Czy kapitalizm daje nam wolność? | Martyna Łukasiak, Mateusz Michnik, Hubert Wejman

Brakuje tego mówienia o ideach, mówienia o ideach w taki sposób, który by też wywoływał emocje. Jakby oczywiście chcielibyśmy, żeby ludzie decydowali racjonalnie, ale kiedy tworzymy jakąś komunikację, to te emocje są kluczowe. I żeby zerwać z tym stereotypem takiego Lipka, o którym też trochę mówiliśmy w poprzednim odcinku, który mieszka na Wilanowie i pije whisky za parę tysięcy, to sądzę, że powinniśmy właśnie bardziej posługiwać się nawet niekoniecznie liczbami, co właśnie tymi wartościami,

No potem będzie oczywiście, że lipki są złe, chłodne, bez emocji i tak dalej i tak dalej, no ale jednak To trochę też od nas zależy, jak te potrzeby podstawowe zaspokoimy. Tak, ja się tutaj zgadzam i podtrzymuję moje zdanie, że ta wolność gospodarcza i wolność osobista są bardzo mocno związane. I tak, jak najbardziej jest to pewna filozoficzna dyskusja, co było pierwsze. Dejdre Maklowski pokazuje, że chyba trochę ta wolność osobista dała podstawy pod wolność gospodarczą, biorąc pod uwagę, że jednak ona widzi źródło rozwoju gospodarczego. Były właśnie w przemianach ideowych w XVIII wieku. Niemniej, żeby ci przedsiębiorcy mogli zatriumfować, musieli mieć jakieś takie minimum wolności gospodarczej.

No przecież podobne sytuacje czy podobne warunki były w XIX wieku, tak? To też tam stereotypowo przedstawiane, że tam 20-24 godziny pracy na dobę, no ale z czasem właśnie rozwoju wolności i rozwoju gospodarczego te warunki pracy się poprawiały, ta liczba godzin pracy malała, A pensje rosły i to dalej trwa. I dzieci przestawały też pracować. Tak, bo to jest też taki wspaniały mit, że przed wynalezieniem maszyny parowej to dzieci nic nie robiły, bawiły się, miały po prostu sielankowe życie. Przecież wcale nie pomagały w gospodarstwie na roli w gospodarce feudalnej. I też trochę tak Przechodząc, też żeby nie było, że te lipki to tylko w tym XIX wieku i tylko do rewolucji przemysłowej, no to nawet popatrzmy teraz, tak, mamy dyskusję o czterodniowym tygodniu pracy, tak, żeby to zostało wprowadzone ogólnie, no ale wolny rynek już powoli sam w tym kierunku zmierza, tak, że jednak no mamy pełno firm, gdzie już te piątki, no to nie wiem, po godzinie 12 ustawienie spotkania jest już czymś