Open Source za darmo, korporacje za miliardy

Dzień dobry. Nazywam się Marcin Lis i zapraszam do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu What the Fox says. Na dziś mam przygotowanych kilka tematów, ale najpierw krótkie nawiązanie do tego, o czym mówiłem w poprzednim odcinku i jeszcze we wcześniejszym. Dwa odcinki temu mówiłem o wielkiej awarii internetu spowodowanej przez problemy ze sługą AWS od firmy Amazon. W poprzednim odcinku mówiłem o kolejnej awarii, tym razem spowodowanej problemem z usługą Azure od firmy Microsoft, a dziś muszę wspomnieć o tym, co stało się ostatnio, dokładnie 18 listopada, z usługą dostarczaną przez firmę Cloudflare. Firma Cloudflare jest między innymi dostarczycielem usługi CDN, czyli Content Delivery Network.

Założenia tego aktu były proste. Zmuszenie dużych platform, tzw. strażników dostępu takich jak Apple, Google, Meta czy Amazon do obniżenia prowizji, co miało być przepustką do taniej konkurencji. Logika tego była prosta. Mniej prowizji to oznacza niższa cena dla konsumentów. Jednakże wbrew oczekiwaniom Komisji Europejskiej obniżenie prowizji w App Store nie przełożyło się na obniżkę cen aplikacji dla konsumentów. W ponad 90% przypadków deweloperzy zatrzymali obniżki dla siebie lub, co ciekawe, wręcz podnieśli ceny. Najciekawszym przykładem jest Spotify, który przez lata marudził na wysokość prowizji nakładanej przez Apple, a w momencie kiedy weszło w życie DMA i Spotify uzyskał prawo do zerowej prowizji, jednocześnie w tym samym czasie podnieśli ceny na całym świecie.

Wtedy została ujawniona luka Heartbleed. Była to luka krytyczna. Musiała zostać przepisana, naprawiona. Co ciekawe, wtedy projekt otrzymywał mniej niż 2000 dolarów rocznie w darowiznach, mimo faktu, że działał na ponad 65% wszystkich serwerów internetowych w ogóle na świecie. Po Heartbleed zostało utworzone CII, czyli Core Infrastructure Initiative, do którego giganci technologiczni tacy jak Facebook, Google, IBM, Microsoft, Dell, Amazon itd.

Jest, niestety, po prostu zmiana licencji. Przykładami takich rozwiązań jest Redis, Elastic czy HashiCorp z Terraformem. Redis do pewnego momentu był oparty o licencję BSD. Ale w momencie, kiedy firmy takie jak Amazon w swoim AWS-ie czy Alibaba Cloud zaczęły oferować usługi oparte na Redis, zarabiając miliony dolarów i nawet nie wspierając projektu, choćby dolarem, Więc brali darmowe, otwarte oprogramowanie i zarabiali na nim bardzo dużo.

W 2024 roku CEO Redis ogłosił zmianę licencji i od tej pory Redis ma podwójne licencjonowanie. Jest Redis Source Available License i Server Site Public License. W efekcie dzięki takiemu podejściu osoby prywatne nadal mogą używać Redisa za darmo, Ale firmy nie mogą zarabiać bezpłatnie korzystając z tego oprogramowania. Na przykład HashiCorp, czyli producent Terraform. Jest to takie narzędzie do automatyzacji wdrożeń. Dwa lata temu zmienił licencję na Business Source License. Elastic, czyli twórca wyszukiwarki Elasticsearch. Również zmienił licencję i co ciekawe również po tym, jak Amazon uruchomił konkurencyjną, płatną usługę, żeby było śmieszniej, oparte na oprogramowaniu Elasticsearch.

Różnica była taka, że Elastic oferował u siebie funkcje premium, płatne, ale udostępniał też Elasticsearch za darmo. A Amazon kasował wszystkich za użycie Elasticsearch u nich, dodając oczywiście od siebie ładne GUI, etc. Ale znowu, twórca oprogramowania nie dostawał nic. W związku z tym Elasticsearch, tak jak mówiłem na początku, też zmienił swoją licencję, by Amazon nie mógł z niej darmowo korzystać. Ale to są pojedyncze przypadki. Pojedyncze na zasadzie może nie firm, ale pojedynczych projektów. Najciekawszym przykładem takiego wykorzystania oprogramowania open source jest firma Microsoft i ich GitHub Copilot.