Czym jest świadomość? Debata: dr. Michał Bola, dr Paweł Boguszewski, dr Anton Marczyński & Wini

Pan stażował m.in. na prestiżowym Yale w USA co bada mechanizmy ludzkiego zachowania, emocje i to jak fizycznie działają w mózgu chemia i impulsy. I za mną dr hab. Michał Bola, dr Anton Marczyński, filozof i kognitywista. Adiunkt na Uniwersytecie w Białymstoku, wykładowca warszawskiej ASP, tłumacz i publicysta. Co bada? Punkt styku filozofii i naszego umysłu kongwinistyki?

Więc jakby to by dla mnie była taka definicja, że właśnie robot nie będzie czuł zapachu kawy, czy nie będzie miał takiego poczucia, jakby jak to jest widzieć niebieskie niebo. Więc jakby to by była taka definicja, no i tu się pojawia to filozoficzne pojęcie qualia, czyli właśnie te takie subiektywne, pierwszoosobowe jakości, no to filozofowie, ale też my naukowcy to nazywamy to qualia. Anton, to rozwiń temat quali, bo ja pierwszy raz w życiu słyszę to słowo w ogóle. To są jakieś takie jakości, które są dane tylko nam. Ja czuję, ja... Ale tylko nam ludziom, czy tylko nam zwierzętom? Tylko mnie tak naprawdę. Każdy z nas indywidualnie ma takie przeżycie i możemy się ze sobą dogadać, choć nie możemy tego dowieść, że przeżywamy mniej więcej to samo.

A wiecie co? Ja bym chciał tutaj dodać coś. Po pierwsze, miałem rozmowę tutaj z Adamem Domanasiewiczem, który jest chirurgiem rąk. Ja bym przedstawiał odwrotną sytuację niż ty, Anton. On chyba albo pierwszy na świecie, albo jeden z pierwszych. Dokonał, przyszył rękę osobie, która nie miała ręki praktycznie od urodzenia. Tam chyba straciła ją dosłownie na samym początku. I u niego nie wykształcił się w głowie program do obsługi tej ręki. Amerykanin mu powiedzieli, że w ogóle, żeby tego nie robił, bo to jest stracony czas i pieniądze. I on właśnie oszukiwał ciało, żeby nauczyć najpierw ciało, że ma tę rękę, zanim przyszył rękę.

No ale rozmawiać z nimi możemy. Ja nie mówię nawet o jakichś eksperymentach. Tak, więc one się zachowują jak osobne osoby. Więc one mają tak, osobne... Ale nie wie jedna, co myśli druga. Czy może wie? Powiem szczerze, że tego nie wie. Aha, to by było ciekawe. A wiesz co, a ja w tym przypadku mam do Antona takie pytanie. Ono mnie zawsze nurtowało i chyba jest dobry czas, żeby je postawić. Czy gdyby było możliwe, że jesteśmy w stanie zeskanować czyjś mózg całkowicie, ze wszystkimi jego doświadczeniami, pamięcią, tak po prostu w 100% to czy Ten nowy wytwór sklonowany byłby tą samą osobą, czy po prostu nowym podmiotem, który czuje się wcześniejszym podmiotem?

W końcu! W końcu padło to słowo. Anton, włączysz kamerkę? Czerwony u góry. Tylko przycisk na czas. Ale że... Wiesz, no tak jak na przykład są te doświadczenia typu... Za chwilę będzie działać. ...typu out-of-body experience, no nie? No to pytanie, wiesz, i ktoś powie, że aha, to jakby moja dusza uleciała z ciała i widziałem się z zewnątrz, ale jakby równie dobrze to może być czysto biologiczny mechanizm. No skoro da się tutaj... W samochodzie zrobić, że z góry widać auto, no to pewnie da się i w głowie. Tak samo pod wpływem psychodelików, no mamy na przykład, to dużo ludzi raportuje te doświadczenia rozmycia jano, nie? Czy tej dezintegracji ego, to są różne... Miałeś takie doświadczenia? Słuchaj, no nie potwierdzam, nie zaprzeczam. Ejku, no znowu pominął. Dawaj, kurde, Michał, przestań już z tym, kurde, tym, tutaj się kitraniem.

Natomiast ani jeden nie zauważył nic. Mówili, że właśnie słyszeli pielęgniarki i tak dalej. Przy dokładnym i skrupulatnym badaniu to się nic nie potwierdziło. Ok, to bardzo ciekawe. Tam na kilkaset osób nie było ani jednego takiego doświadczenia. Ludzie mówili, że gdzieś tam lewitowali pod sufitem, ale jakby... Właśnie, gdyby rzeczywiście coś tam lewitowało, to powinno widzieć te znaczki, które były widoczne tylko z góry. Krupią czaszkę na przykład na szafie, co raczej się nie trzyma tego. Ok, to jest bardzo ciekawe. No dobra, czyli to jasno wyjaśniło, że to kit. Znaczy, nie wyjaśniło, że to kit na razie nie ma żadnego, żadnej przesłanki, że to jest prawda. To też bym trochę tak, jak Anton powiedział o tym byciu w czyjejś głowie, to tak samo bym tutaj powiedział, że doświadczenie może być zdecydowanie prawdziwe, tylko że jakby nie wiąże się z realnym lewitowaniem pod sufitem.

Więc samo to wrzucenie, Nas w jakiś sposób predestynuje, albo odwrotnie, otwiera przed nami pole licznych wyborów, zgadzających się z licznymi wyborami. Natomiast ten punkt wyjściowy na pewno od nas nie zależy. I końcowy zresztą też nie zawsze. W mniejszym stopniu. Czarny. Strasznie ciężkie te rzeczy. No dobrze, a Anton, to ja mam takie pytanie, a załóżmy, że nie ma wolnej woli jednak, to kurde, a właściwie do nas wszystkich to powinno być pytanie, ale może zacznijmy od Antona, to co z karaniem?

Czyli najlepiej zabić wszystkich? Jak to było na jednej krucjacie, tak? Zabicie wszystkich, Bóg swoich rozpozna. Tak. Słyszałem, że tak powstał zakaz samobójstwa we wcześniejszym chrześcijaństwie, bo był taki odłam, który wymyślił w którymś momencie, że zaraz, jeżeli my mamy przez życie nagromadzić ileś tam grzechów, to najlepiej od razu się odpalić i po prostu będzie mniej tych grzechów, więc jest większa szansa... Ale szybko wymarli. Poprzez nich właśnie zaczęto... To dobrze mówię? Bo ty tak chyba przytakiwałeś, Anton. Słyszałeś o tym, czy nie? No, właśnie Paweł bardzo dobrze na to odpowiedział.

Szybko wymarli. Podobnie tak jak ta sekta rosyjska, która się kastrowała, tak? Z kopcy chyba, tak? Naprawdę? Też się nie za bardzo mogli rozmnażać. Ja pierdziu. Co ty gadasz? Kolejny wątek wchodzi w grę, jak możemy dostosować swoją religijność do codziennego funkcjonowania. No i dobrze, proszę Państwa. I to będzie koniec już programu na YouTube. Moimi gośćmi był Paweł, Michał, Anton. Ja Wam dziękuję za oglądanie, a my przechodzimy do programu na platformie Hero Hero i właśnie pójdziemy trochę w stronę religijną.