Mentionsy Mentionsy
Tu mówi PISM
Tu mówi PISM

Depesza PISM z 29 listopada 2024 - Nowa Komisja Europejska | Wybory w Rumunii | COP29

29.11.2024 ·51 min 59 s

Zapraszamy do odsłuchania Depeszy PISM, w której eksperci Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych podsumowują najważniejsze wydarzenia minionego tygodnia. W dzisiejszym odcinku Tomasz Zając rozmawia z: Jolantą Szymańską o nowopowołanej Komisji Europejskiej; Jakubem Pieńkowskim o wynikach pierwszej tury wyborów prezydenckich w Rumunii; Tymonem Pastuchą o zakończonym szczycie klimatycznym COP29. (00:01:22) NOWA KOMISJA EUROPEJSKA - Jolanta Szymańska, koordynatorka programu Unia Europejska Czy proces kształtowania się Komisji był zaskakujący? Dlaczego nie zdecydowano się na zablokowanie żadnej kandydatury? Czy KE będzie miała łatwość w forsowaniu prawa unijnego? Czy aktualna Komisja różni się od poprzedniej?  (00:17:32) Jakub Pieńkowski, analityk ds. Rumunii, Mołdawii i Bułgarii Jaką rolę w systemie politycznym Rumunii odgrywa prezydent? Jakie były wyniki wyborów? Z czego wynika niespodziewany sukces kandydata, który nie był liderem sondaży? Jakie poglądy reprezentują osoby, które wejdą do drugiej tury? (00:36:01) COP29 - Tymon Pastucha, analityk ds. energii i klimatu Czym jest COP i jakie są jego zadania? Co ustalono na tegorocznym szczycie? Jakie były największe kontrowersje podczas tego spotkania?

Ona tutaj zajmuje pozycję taką, że jest jednoznacznie za dalszym zacieśnianiem integracji europejskiej, za stosunkami ze Stanami Zjednoczonymi, za współpracą w ramach NATO, za wsparciem Ukrainy także. Natomiast popełnia widać różne takie błędy merytoryczne. Słabość się po prostu w tym bardzo orientuje. To bardzo ciekawe, jak nam przedstawiłeś teraz te dwa profile i chciałem trochę do tego nawiązać, bo mówisz trochę, że to jakby obydwie te kandydatury są, jeżeli dobrze rozumiem, w jakiś sposób zaskakujące. To, że one zostały niedoszacowane przez te sondażownie i w ogóle, że udało im się wejść do tej drugiej tury. I teraz chciałem cię zapytać, jak ty postrzegasz przyczyny tego? Przede wszystkim to, jak ja to widzę, śledząc oczywiście z dużego oddalenia, dużo się pisze o tej kampanii wyborczej, która w szczególności właśnie Georgescu, który podobno właśnie w tych mediach społecznościowych, na TikToku przebojem zdobył tych wyborców.

Chciałem cię zapytać, jak ty to postrzegasz i też takie głosy czytałem, które gdzieś zarzucają różnego rodzaju ingerencje z zewnątrz, że skąd pochodziły te pieniądze na promowanie tych filmików i tak dalej, czy one przez przypadek nie były pieniędzmi rosyjskimi, jak ty to postrzegasz? No tutaj przyczyny sukcesu George'esku, no bo to ewidentnie jest sukces, bo to człowiek jest szerzej w ogóle nieznany do niedawna. Tutaj te przyczyny byśmy musieli rozpisać sobie na kilku płaszczyznach. Z jednej strony mamy kwestie takie strukturalne, że w rumuńskim właśnie społeczeństwie to myślenie, ten etos... jakkolwiek to słowo źle zabrzmi, nacjonalistyczny czy faszystowski wręcz, cały czas gdzieś tam z tyłu głowy u wielu ludzi się to myślenie pojawia.

I to się wiąże z tym... tkwiącym gdzieś tam właśnie z tyłu głowy poczuciem własnej wyjątkowości, pewnego narodowego mistycyzmu, chęci izolacjonizmu. Tutaj bym nawet może powiedział, że troszeczkę George'esku, nie używając tych słów, ale odwołuje się do takiego hasła, poczucia. potrzeby, żeby Rumunię ponownie uczynić wielką. Więc trochę tak nawiązując do Trumpa, mimo jego skrajnej niechęci do Stanów Zjednoczonych, co się na przykład przejawia tym, że za wojnę na Ukrainie to on obarcza rzekomy spisek amerykańskich firm zbrojeniowych, które właśnie do tej wojny miały doprowadzić. Natomiast też tutaj się pojawiają często zarzuty, że on jest kandydatem prorosyjskim.

On zdobył ponad 4%. Czy Chrystiana Diakonesku, 3% to jest były minister spraw zagranicznych, że ci wszyscy ludzie pójdą w drugiej turze i zagłosują nie tyle za Laskoni, co zagłosują przeciwko Dżordżesku. zacisnął zęby i zagłosują koniec końców na Laskoni, dlatego żeby powstrzymać Georgesku. Natomiast jego szanse nie są takie małe, ponieważ on właśnie zdobył 23%, ale może liczyć także na jakieś 14%, które zagłosują na niego, a które w pierwszej turze poparły Georgia Simiona, to jest lider partii... czyli w Związku Jedności Rumunów Partii Nacjonalistycznej, która kiedyś współpracowała z Dżordżesku, a która go wykluczyła ze swoich szeregów, bo się obawiała, nawet jako partia właśnie taka skrajnie nacjonalistyczna, ale obawiała się o swój wizerunek w momencie, kiedy Dżordżesku odwoływał się do ideałów Żelaznej Gwardii.

Więc tutaj ewentualna decyzja o późniejsza... nie daj Boże, unieważnieniu pierwszej tury, to będzie właśnie woda na młyn tych środowisk, które życzyłyby sobie zwycięstwa Georgesku, bo będzie cały czas jeszcze wzmacniana ta narracja, że z jego kandydaturą walczy jakiś rzekomy spisek różnych ciemnych sił obecnego systemu. Jasne, no będziemy to śledzić na pewno, a tymczasem bardzo Ci, Kubo, dziękuję za tę rozmowę. Dziękuję. Tematem zamykającym dzisiejszą depeszę jest szczyt klimatyczny, a moim gościem jest Tymon Pastucha, który w PISM zajmuje się polityką energetyczną i klimatyczną.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.