WARTOŚĆ SENTYMENTALNA (2025) & DOBRY CHŁOPIEC (2025) | recenzja Tomasza Raczka

Film, który zrobi, który wie jak zrobić. Tylko po drodze jest tyle elementów, które nie od niego zależą. To znaczy, one zależały od niego i nadal zależą od niego, tylko trzeba się za nie zabrać inaczej. Nie w sposób artystyczny, tylko w sposób ludzki. Wartość sentymentalna. No taką wartość sentymentalną ma oczywiście ten dom i cały szereg ludzi, którzy tu mieszkali i kolejne pokolenia tej samej rodziny. Trochę przypominają mi się filmy Ingmara Bergmana. Gdzieś zauważyłem, że robi się odniesienia do Udego Allena w kontekście tego filmu, że Joachim Trier odwołuje się do Allena.

Może trochę tak, ale Allen przecież odwoływał się do Bergmana, kiedy robił swój wrzesień na przykład. Ale nie, nie. Moim zdaniem, tu jest zdecydowanie więcej Bergmana i tych rodzinnych zawiłości, które są u niego właśnie. I sonata jesienna mi się trochę przypomina. Ale nie chodzi o to, żeby się teraz odwoływać do czegoś, co już było. I popisywać z kojarzeniami, nawiązaniami, bo moim zdaniem każdy film powinien się bronić sam. I opowiadanie o tym, z czego on wynika i do czego są odwołania z innych filmów jest trochę bez sensu. To znaczy z punktu widzenia badacza, filmoznawcy to ma sens, bo pozwala lepiej uporządkować sytuację.

Dlatego ta wartość sentymentalna jest filmem tak ciekawym, bo ona wchodzi pod podszewkę naszego życia w sposób właściwie staromodny. Właściwie ten film jest zrobiony tak, jak kiedyś Bergman robił na przykład Perzonę. Pamiętają Państwo ten film? Ja myślę, że wielu młodych w ogóle nie zna Bergmana, albo znają go tak relatore fere, zapowieści z tego, że gdzieś zobaczyli jakiś fragment, jeden film, ale wcale ich on nie ruszył. A to przecież była rewolucja z punktu widzenia psychologii w filmie. I ta rewolucja, skandynawska rewolucja, chłodna, ale gorąca, jest w filmie Joachima Trier'a wartość sentymentalna.