#69 - Jak powstał człowiek? Mózg, język i zagadki ewolucji | dr Marcin Ryszkiewicz

Ale jeżeli by rzeczywiście ten długi okres języka był prawdziwy, no to nie tylko człowiek i to od początku swojego istnienia, ale również wszystkie inne gatunki, które w tym czasie istniały, mogłyby posługiwać się językiem Artykułowanym i z gramatyką złożoną. Nie ma na to żadnych przesłanek, z jednym może wyjątkiem, mianowicie neandertalczyków, które mają taką samą kostkę stągnykową jak u człowieka, a u innych gatunków to jest inaczej, No i które mają ten sam gen FOXP2, jest taki gen słynny, który u człowieka jest inny niż u małp trzechokształtnych, natomiast u Neanderthalczyka jest taki sam jak u człowieka.

Jakbym miał mówić, co ja uważam na ten temat osobiście, To bliższa mi jest koncepcja tego późnego powstania języka złożonego u człowieka, ale, i tu jest pewne ale, uważam, że są pewne przesłanki, żeby twierdzić, że neandertalczyk, podobnie jak homo sapiens, nie mówił od początku, natomiast pod sam koniec swojego istnienia doszedł do pewnego momentu, kiedy ten język zaczął się u niego tworzyć. Dlatego, że mamy liczne przejawy takiego zaawansowanego życia kulturowego u neandertalczyków, ale raczej u tych późnych neandertalczyków.

To byłoby niezwykle ciekawe, gdyby się okazało, że to, co nazywamy górnym paleolitem od człowieka, a co ci, którzy uważają, że język jest późny, łączą właśnie z powstaniem języka i sztuki, Mogło mieć podobny charakter u późnego Neandertalczyka i że w pewnym czasie, powiedzmy od 60 do 40 tysięcy lat temu, na Ziemi istniały dwa gatunki, które zaczęły mówić językiem takim złożonym. Człowiek, homo sapiens i Neandertalczyk, że one oba weszły W stadium górnego paleolitu, swojego własnego górnego paleolitu. Tyle tylko, że Neandertalczyk wkrótce potem wymarł, bo ostatnie jego przedstawiciele żyli około 40 tysięcy lat temu i nie możemy już tego sprawdzić.

Byłoby niezwykle ciekawe, gdyby Neandertalczyk przeżył, a była na to szansa, dlatego że Neandertalczycy pod koniec swojego istnienia żyli na przykład na terenie Ołtaju, gdzie zresztą w jednej jaskini żyli Neandertalczycy, Homo sapiens i nowy ten gatunek Denisovia. I Neandertalczycy mieli tak samo blisko do Ameryki, jak i my. Gdyby przypadkiem się tak złożyło, że Neandertalczycy wcześniej Skolonizowaliby Amerykę Północną niż my, no to wtedy na tym izolowanym kontynencie mogłaby się rozwijać zupełnie inna cywilizacja właśnie neandertalska i też oparta na języku mówionym.

No wtedy po odkryciu Ameryki przez tych naszych pierwszych odkrywców, zależy kto to by był, To doszłoby do kontaktu pomiędzy dwiema zupełnie różnymi cywilizacjami, no ale niestety neandertalczycy wymarli i nie możemy tego sprawdzić. Ale mamy dowody, że się krzyżowali, prawda? Że między ludźmi homo sapiens a neandertalczykami były jednak jakieś krzyżówki. No tak, to jest absolutnie pewne, tylko że nie na terenie Izolowany, że to nie była izolowana społeczność neandertalska w tym sensie. Dokładnie, tylko gdzieś prawdopodobnie na terenie Bliskiego Wschodu i Europy potem zresztą też doszło wielokrotnie do krzyżowania się z neandertalczykami, ale oni tak czy inaczej wkrótce potem wymarli.

Byli tylko neandertalczycy w europejskim czasie i oni jak gdyby przejęli ten sposób wytwarzania narzędzi, tyle że nie było wtedy homo sapiens, ale My teraz znamy genotyp neandertalski na podstawie odczytania kopalnych genów neandertalczyka, no stąd wiemy, że krzyżowaliśmy się z neandertalczykami. Otóż 400 tysięcy lat temu mniej więcej neandertalczycy mieli zupełnie inny No i tutaj muszę troszeczkę trudniejsze wprowadzić pojęcia. Zupełnie inny genom mitochondrialny niż u późniejszych neandertalczyków.

Wracając do tego, Genomu mitochondrialnego. On jest znany u tych najwcześniejszych neandertalczyków europejskich z tak zwanej jaskini kości w Hiszpanii. W tej jaskini kości znaleziono bardzo dużo osobników, stąd ta nazwa. I z niektórych z nich udało się odczytać najpierw genom mitochondrialny, a później genom jądrowy. I ten pierwszy mitochondrialny był zupełnie inny niż ten nasz. Natomiast okazało się, że u późnych neandertalczyków jest znacznie bardziej podobny do człowieka niż wcześniej.

Co się okazuje? Wydaje się, że mniej więcej około 300 tysięcy lat temu doszło do zamiany genomu mitochondrialnego z tego archaicznego i niepodobnego do człowieka na taki, który jest znacznie podobniejszy do człowieka współczesnego. Tylko co to znaczy zamiany? To znaczy, że musiało dojść do jakiegoś Spotkania człowieka, takiego wczesnego człowieka, współczesnego, który dotarł do Europy nie te 50 tysięcy lat temu, tylko około 300 tysięcy lat temu. I wydaje się, że tak właśnie musiało być, że tak samo jak doszło do przekazania tych narzędzi lewalłaskich, tak samo też doszło do przekazania naszego genomu mitochondrialnego neandertalczykom.

W tej chwili co do tego raczej nie ma wątpliwości, że w tym czasie neandertalczycy przejęli od naszego gatunku, ale nie od nas samych, bo my mamy w tej chwili inny genom mitochondrialny niż on był 300 tysięcy lat temu, bo on też podlega ewolucji, tylko doszło do przekazania tego naszego archaicznego, Genomu mitochondrialnego i narzędzi lewaluaskich neandertalczykom. A wiemy to teraz stąd, i tutaj to już będę kończył, ale też muszę troszkę rozszerzyć ten opis. Mianowicie znamy z jaskini Denisowa na Ałtaju, o czym już mówiliśmy.

Tam znamy i neandertalczyków i homo sapiens i ten trzeci nowy gatunek Denisowian, którzy mają te mitochondrialne DNA prawie takie samo jak to wczesne archaiczne mitochondrialne DNA neandertalczyków. Wiemy skąd idąc, jeszcze tylko dodam, natomiast u tych Denisowian nie doszło później do zamiany mitochondrialnego DNA na takie bardziej współczesne, czyli myśmy się z nimi nie krzyżowali, a jeżeli krzyżowaliśmy się, no bo wiemy, żeśmy się krzyżowali, ale to akurat nie my, tylko Przodkowie popułasów i aborygenów australijskich.

A jeżeli krzyżowaliśmy się, to nie przekazaliśmy im naszego genomu mitochondrialnego. No więc na tej podstawie możemy Przypuszczać, że Neandertalczycy nie raz, a dwukrotnie skrzyżowali się z naszymi przodkami, raz na terenie Europy i to było właśnie bardzo dawno u narodzin naszego gatunku, a po raz drugi dopiero te 50 tysięcy lat temu, kiedy nasi Nasz gatunek opuścił Afrykę po raz drugi, a może po raz trzeci nawet i dopiero wtedy doszło do takiego krzyżowania, które objęło już cały genom, w którym mamy bardzo dużą domieszkę genów neandertalskich.

Na pytanie więc pana, a wiem, że ono w powietrzu się unosi, Dlaczego nasz gatunek przeżył, a neandertalczycy nie? Jedna z odpowiedzi jest taka, że neandertalczycy przeżyli w naszych genach. No bo w naszych genach my mamy w Europie, a właśnie na całym świecie poza Afryką, mamy od jednego do dwóch Names mentioned by Marcin Ryszkiewicz

Kilkadziesiąt procent genomu neandertalskiego, czyli prawie już cały gatunek, cały genom neandertalski. Więc możemy mówić, że neandertalczycy przeżyli w naszych genach. Podobnie Denisowianie przeżyli w naszych genach. Podobnie jakiś archaiczny hominin przeżył w naszych genach, bo mamy jego geny, które nie są ani neandertalskie, ani denisowiańskie, tylko jeszcze jakiegoś innego gatunku. No więc nasz gatunek jest swego rodzaju hybrydą, która powstała przez zlanie się kilku różnych gatunków, no i w tym sensie No tak, sam proces ewolucji to wymusza.

Tak musi być ze względu na ewolucję. Dokładnie tak. Można powiedzieć, że neandertalczycy jako gatunek już nie istnieją, ale geny neandertalskie i być może kultura neandertalska, bo my nie wiemy. Prawie na pewno przejęli od nas kulturę, no na przykład tą Lewa Luaską, ale być może te zaczątki sztuki, które pojawiły się pod koniec ich istnienia, to też jest taki import od człowieka współczesnego, z którym oni się zetknęli pod koniec swojej egzystencji. Także mielibyśmy, ale my nie wiemy z kolei, czy myśmy nie przejęli jakichś kulturowych wynalazków od Nandertaczyka. Skoro przejęliśmy ich geny.