#69 - Jak powstał człowiek? Mózg, język i zagadki ewolucji | dr Marcin Ryszkiewicz

Które niektórzy łączą właśnie z takimi narodzinami pisma. No to wtedy mielibyśmy i sztukę i jednocześnie pismo, znaczy nie pismo, ale jakieś takie... Protopismo można powiedzieć. Protopismo, tak. Byłaby to bardzo ciekawa historia, ale jak mówię, na razie nie ma jednoznacznej i jednej koncepcji, która by wszystkich pogodziła. Tak, oczywiście, rozumiem. Natomiast jeszcze co do pochodzenia tego języka złożonego, To jeśli pan pozwoli, dwie rzeczy bym powiedział, które mi się bardzo wydają na miejscu. Jest taka koncepcja pana Derecka Bickertona.

Derek Bickerton jest znany z tego, że on wprowadził pojęcie pidżinu, I języki kreolskie. On się zajmował bardzo długo i poważnie tym i stwierdził, że ludzie są predestynowani genetycznie do języka, co zresztą nie tylko on, to jest rzecz znana, że dzieci uczą się w pewnym okresie języka. Nie poprzez naukę tylko właściwie no właśnie jako instynkt, który się rodzi i to jest specjalne takie okienko otwarte między pierwszym a ósmym rokiem życia, kiedy Wszystkie dzieci, które nie mają jakichś problemów genetycznych, no z konieczności, nieomal tak jak ptak uczy się latać, to ludzie, to dzieci uczą się języka.

Grod jest osadzony na drewnianym trzonku, no to musimy przygotować całą sekwencję zdarzeń w mózgu i wtedy tworzą się pewne struktury neuronalne, które pozwalają planować Przyszłe wydarzenia i te same struktury mogły potem zostać zaprzężone do obsługiwania tworzącego się równocześnie z powstawaniem tych złożonych narzędzi języka. Natomiast wracając do pana Derek'a Bickertona, On badał właśnie te tak zwane języki pidżinowe. One się tworzyły na plantacjach niewolniczych w XIX wieku w Ameryce, gdzie zwożono niewolników z najrozmaitszych plemion i krajów

Afrykańskich ci niewolnicy nie mieli jednego wspólnego języka. I oni sobie tworzyli taki protojęzyk właśnie nazwany przez Bickertona pidżinem, który nie miał jeszcze złożonej gramatyki i który był bardzo prosty, złożony z prostych słów, bez gramatyki, które pozwalały im komunikować się i wykonywać najprostsze polecenia. No więc tam nie było czasowników, czasów nie było, nie było trybów, nie można było mówić o przyszłości, o przeszłości, ale coś takiego jak podaj kamień czy coś, no to te pidziny mogły obsługiwać. I tu jest rzecz ciekawa, że dzieci tych niewolników, którzy słyszeli już tylko te pidziny,

I z językiem jest coś podobnego. Język rodzący się w ontogenezie dzieci powtarza jak gdyby tą filogenezę, która zapisała te etapy w naszym mózgu i dlatego jesteśmy poniekąd predestynowani, żeby język opanować i to nie ucząc się, a właściwie opanować tak, jak opanowujemy instynkty. To jest niezwykle ciekawe i wydaje mi się bardzo inspirujące i w dużej mierze prawdziwe. I ten sam Bickerton jest autorem koncepcji, jak mógł narodzić się język i jakie są ewentualnie analogiczne systemy komunikowania się wśród zwierząt.

No to po jednym typie okrzyków te małpki patrzyły w górę, po innym patrzyły przed siebie, a po tym trzecim patrzyły pod nogi. Na tej podstawie się uważa, że one znaczą jeden Niebezpieczeństwo z góry, drugie przed tobą, a trzecie na ziemi. Istotne jest to, że to jedno znaczy uważaj na orła, drugie uważaj na lamparta, a trzecie uważaj na węża. Tyle tylko. Że Bickerton mówi, i to mówi absolutnie słusznie, że tam nie ma odrębnych słów. To są takie holistyczne okrzyki. Ten okrzyk my sobie przekładamy na trzy słowa.

Uważaj na orła. Natomiast tak nie mówi uważaj na orła. Tam nie ma trzech słów, tam nie ma też odrębnych głosek. Jakoś interpretuje tylko po prostu ten krzyk, że to też To jest holistyczny okrzyk, który nic nie oznacza poza tym, że niebezpieczeństwo jest z góry, ale to jest nasze tłumaczenie. Na tej podstawie holistyczny taki przekaz nie może się rozwijać, bo tam nie ma słów, a nawet nie ma głosek. Natomiast Bickerton mówi, i to jest niezwykle ciekawe, że są pewne przejawy takiego rudymentarnego języka tylko u zwierząt niezwykle oddalonych filogenetycznie od człowieka i stojących na dużo bardziej prymitywnym poziomie

I Bickerton uważa, że to jest początek Języka wśród ludzi, kiedy jeden z osobników w grupie rodzinnej czy w plemieniu znalazł jakieś pożywienie, którego sam nie jest w stanie przetransportować do obozu. Na przykład ciało dużego zwierzęcia, Który albo upolował, albo padłego zwierzęcia wcześniej i że dokładnie tak samo jak pszczoły czy mrówki jest w stanie przekazać przy pomocy głosu tym razem podstawowe informacje, ale już informacje, które nie dotyczą tego co jest, a bo tego nie powiedziałem jeszcze przy okazji tych sygnałów zwierzęcych, że one dotyczą tylko tego co jest tu i teraz.