Sfotografowała się w wannie Hitlera

Skandal, afera, heca, horrendum. W trzecim sezonie podcastu lub czasopisma rozmawiamy o rozmaitych kontrowersyjnych wydarzeniach z przeszłości. Pojawi się Edyta Górniak, Jerzy Urban, Leszek Miller, masa osób się pojawi. Lub czasopisma. Trzeci sezon podcastu lub czasopisma w Spotify, Apple Podcasts i na YouTubie. TOK FM. Na każdy temat, z każdej strony. Ledwo zdążyłyśmy tydzień temu się rozpędzić, a audycji czas się skończył, więc dzisiaj kontynuujemy. Chociaż ci, którzy nie wiedzą o czym mówiliśmy, muszą się od nas dowiedzieć na początek antymaterii, że zapowiadamy najważniejsze wydarzenia 2026 roku w sztuce.

Subiektywnie. Subiektywnie, jak zawsze. I w pierwszej połowie. Oczywiście. Na razie w pierwszej połowie roku zapowiadamy. Jak minie pierwsza, zaczniemy zapowiadać drugą. Anda Rottenberg, historyczka, krytyczka sztuki, Anna Wacławik, redaktorka Radia TOK FM i Andy Materia. Jak Państwo wiedzą, po 15 w niedzielę rozmawiamy o sztuce. Zdążyłyśmy powiedzieć tydzień temu o Biennale na Malcie, o Weneckim. Rzecz jasna... Chyba Pani Ando do Zagłębia Rury zajrzymy jednak. Nie, nie. Zagłębia Rury zostawiamy na razie, bo to jest czerwiec. No to nadal jest pierwsza połowa roku. No nie, Pani Ando, nie. Ja bym się skoncentrowała na wystawach, które się odbędą wcześniej. I proponowałabym tym, którzy nie zdążą do połowy lutego polecieć do Londynu i pójść do Tate Britain, nie Modern, żeby zobaczyć wystawę Lee Miller, to mogą to potem zrobić w kwietniu, maju i czerwcu w Muzeum Sztuki Nowoczesnej Miasta Paryża w Paryżu.

To, co po tej wojnie zostawało, czyli obozy koncentracyjne. I jest jej słynne zdjęcie, kiedy weszła do kwatery Hitlera, właśnie do pałacu Hitlera i dała się sfotografować w jego wanny. To jest straszne zdjęcie tak naprawdę. Tak. No w każdym razie była kobietą odważną, nietuzinkową i robiła świetne zdjęcia, więc jak państwo będziecie mogli, to zajrzyjcie. I wysoką cenę za to zapłaciła. Wysoką, tak, zespół, tak to się nazywa, stresu pourazowego. Tak, PTSD. Z którego nie wyszła. Ale w lutym pani Ando w Tate Modern. No właśnie. Tracey Emin. Retrospektywa. Jest. To ona zaistniała w świadomości krytyków w 1999 roku, ponieważ dostała nagrodę Turnera.

Między innymi pracą Moje Łóżko. Przyjrzyjcie się Państwo, wygooglujcie sobie, jak wygląda ta praca. Była bezkompromisowa, radykalna i dopiero po 26 lat od tej nagrody. Zrobiono jej indywidualną wystawę w State Modern. Jestem bardzo jej ciekawa, ponieważ 26 lat... To jest bardzo długo. To jest artystka i już przestała być młoda. Jest doryżała i ja jestem ciekawa na ile w dalszym ciągu jej spojrzenie na świat jest tak samo ostre jak było i właściwie buntownicze. Ja nie wiem czy z tego się można wyleczyć.

W każdym razie 27 lutego ta wystawa się otwiera i z całą pewnością warto ją zobaczyć. Natomiast ja bym polecała jeszcze oprócz tego Takie interesujące wystawy. Niedawno mówiłyśmy o wystawie w Dusseldorfie na temat osób nieheteronormatywnych. Ale równolegle, nagle w Kunstmuseum w Basel otwiera się w marcu wystawa o pierwszych homoseksualistach. Bo widocznie wreszcie ten temat jest badany na tyle, żeby otwierać nam jakby już nowe podrozdziały. To jest bardzo interesujące, bo to są około stu prac, rzeźb, obrazów, prac na papierze i zdjęć, które zaczynają się, tak jak wystawa w Dusseldorfie zaczyna się w roku 1900, ta się cofa do 1860 roku, gdzie po raz pierwszy padło słowo homoseksualista w języku niemieckim i się przewijała aż do

A wreszcie, dla tych, którzy lubią sztukę dawną, największa możliwa retrospektywa Rafaela w Metropolitan Museum w Nowym Jorku. Ona nie będzie tak długo trwała. Ona będzie trwała od końca marca do końca czerwca. No i tam jest naprawdę daleko. Tam jest daleko, ale jest bezpośredni lot do Nowego Jorku. O nie, Ando, o czym my mówimy? No wiemy, Nowy Jork to dzisiaj nie jest ten sam Nowy Jork, który był wiele lat temu, ale... Niestety tak, ale Rafaela szkoda nie zobaczyć. No więc będzie 200 prac. No więc proszę Państwa, jeśli macie Państwo w planie taką podróż, to radzę zarezerwować bilety już, o ile jeszcze są dostępne.

Tak, bo to naprawdę, jeżeli zdarza się rzadko, bo to jest strasznie trudno i drogo zebrać całego świata obrazy tak wielkich mistrzów. Można tego Rafaela później ruchem konika szachowego oglądać w różnych miejscach, ale jeśli jest w jednym, no to wtedy można się po prostu nauczyć tego malarstwa. I teraz dwa polonika. Zofia Rydet, pani Anna, trafiła do galerii fotografii w Londynie i będzie do pokazania do 22 lutego. My oczywiście wiemy, kim jest Zofia Rydet i jej seria socjologiczna, ale to, że ona z tymi zdjęciami.

Trafiła do Londynu, to znaczy ona już dość dawno była znana, ale tak znana raczej rynkowo i to kropka jej rozpoznawalności w świecie. I to jest ta druga artystka polska, o której chciała pani powiedzieć. Tak, dlatego że to już od Odpłaszkowuję, że Magdalena Makanowicz w dalszym ciągu podbija świat.

Robi to jej dzieła. Robią to od lat siedemdziesiątych, od początku lat siedemdziesiątych. To jest niebywało pięćdziesiąt parę lat po odboju świata przez Magdalenę Makanowicz i to nie ustaje. Daruje Pani, Pani Ando wyłącznie to Zagłębie Rury, dlatego, że Andymateria się skończyła. Bolą mnie zęby, że nie zdążyłyśmy powiedzieć o Ernie Rosenstein, ale to jest lipiec we Wiedniu i to też jest wydarzenie, nie lada. Tak jest. Będziemy wracać do tych wydarzeń 2026 roku i cieszę się, że mamy tyle do powiedzenia na ten temat, bo bywały takie lata, kiedy troszkę się męczyłyśmy, myśląc o tym, co chcemy, a w tym roku... Ja tego nie pamiętam.

Bo pani, pani Anda jest z branży, a ja się zajmuję naskórkową. Nie, ja nie pamiętam Męki, bo na szczęście już jestem tak stara, że pamięć mi nie dopisuje. Troszeczkę rekomendacji Andy Materii przed naszym następnym spotkaniem, które za tydzień po 15 jak zwykle na antenie Radia TOK FM. Anda Rottenberg. I Anna Wacławik.