“Racibórz” pomógł uratować Wrocław - jak chronić się przed powodzią?

Światopodgląd. Agnieszka Lichnerowicz, łączymy się w Światopodglądzie teraz z profesorem Robertem Kasperkiem z Zakładu Hydrologii i Gospodarki Wodnej na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, specjalistą w zakresie hydrauliki, koryt rzecznych i budowli, gospodarki wodnej i hydroenergetyki. Dzień dobry Panie Profesorze. Czy się słyszymy? Nie słyszymy się, ale mam nadzieję, że zaraz się usłyszymy i mam też nadzieję, że słyszymy się z kolei z Piotrem Nieznańskim. Dzień dobry. Dzień dobry, witam. Piotr Nieznański, związany z WWF Polska, też członek Koalicji Ratujmy Rzeki.

A teraz sprawdzę, bo mam informację, że z profesorem Kasperekiem już się powinniśmy usłyszeć. Jeszcze nie, ale zaraz powinno nam się to udać. Chciałam zacząć od pytania czy prośby do profesora Kasperka o podsumowanie sytuacji na ten moment w Wrocławiu, gdzie jest już fala kulminacyjna, ale w takim razie przełożymy to może na za chwilę, a zwrócę się do Piotra Nieznańskiego. Jeszcze raz przypomnę WWF Polska, Koalicja Ratujmy Rzeki. Może na początek z takim ogólnym pytaniem, żeby zrozumieć sposób pana myślenia czy analizy. Czy za bardzo uregulowaliśmy rzeki, obserwując to doświadczenie, czy za mało?

Mam informację, że powinniśmy się już słyszeć z profesorem Robertem Kasperkiem. Czy się słyszymy, panie profesorze? Witam pana redaktor, witam pana Piotrę. Bardzo się cieszę, że się udało. Przepraszamy pana słuchaczki i słuchaczy za kłopoty. Przypomnę państwu profesor Kasperek jest związany z Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu. Jest specjalistą od hydrauliki, koryt rzecznych, gospodarki wodnej, hydroenergetyki. Panie profesorze to Pozwolę sobie też zacząć w takim razie od pana, od ogólnego pytania. Za bardzo, za mało uregulowaliśmy rzeki, za dużo mamy, zbudowaliśmy zbiorników, czy za mało? Jakie tak ogólnie na początek należałoby wyciągnąć teraz wnioski? No to jest temat szeroki, muszę powiedzieć i zapewne czasu nie mam za wiele, ale

Czyli pan w tym sensie, czy dobrze rozumiem, podkreśla jako wniosek to, że potrzebujemy więcej tych zbiorników mokrych, jak przed chwilą Piotr Nieznański. Tak, to nie znaczy, że, to nie znaczy, pani redaktor, że tu nie chodzi o regulację rzek, bo to są dwie różne sprawy. Regulacja rzeki, a budowa zbiorników, to są dwie różne rzeczy, dwa różne przedmioty, dwie różne wystąpienia. Przepraszam, ale tutaj musiałbym się wtrącić, bo pan Robert chyba mówi cały czas o retencji sztucznej, w ogóle nie biorąc pod uwagę wielkość retencji naturalnej w Polsce i te kilka procent retencji to rozumiem, że dotyczy tych zbiorników, które gromadzą wodę. To teraz oddam głos profesorowi Kasperekowi, czy tak rzeczywiście jest?

Ja bym chciał dodać właśnie, no bo mało czasu mam do tego, żeby powiedzieć coś, ale ja nie popełniłem, że oczywiście recenzja naturalna, jak najbardziej. My jesteśmy za tym, bo ja tylko powiem, że przecież te obszary bagienne, na przykład takim bardzo dobrym przykładem Piotr Nieznański, Uniwersytet Przyrodniczy Tak, to się udało przed zabudową ochronić akurat ten kawałek. Tak, i tam ochroniliśmy w jakiś sposób tą delikatną taką zabudową, te brzegi, żeby jakoś to funkcjonowało.

Światopodgląd. Agnieszka Lichnerowicz, wracamy do rozmowy. Profesor Robert Kasperek z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, z tamtejszego Zakładu Hydrologii i Gospodarki Wodnej jest Państwa gościem i Piotr Nieznański z WWF Polska i Koalicja Ratujmy Rzeki. Zgodnie z obietnicą i zapowiedzią chciałabym oddać teraz głos profesorowi Kasperkowi. Ja próbuję trochę w tej rozmowie zarysować różnice potencjalnie, jeżeli jest między waszą perspektywą na to, jak chronić się przed powodzią i jakie są argumenty. To tak może już wprost teraz zaznaczę, a być może jednak wcale tych różnic już tak nie ma. Zależy mi na tym, żeby trochę uporządkować tę debatę, bo jest bardzo dużo emocji w mediach społecznościowych, ale panie profesorze już oddaję głos.

Dziękuję bardzo Panie redaktorze. No na zakończenie tutaj tej wypowiedzi mojej pierwszej, to właśnie teraz widać jak ten zbiornik Racibórz ładnie ściął te pół metra, bo teraz mam podgląd co się dzieje aktualnie na Tresno, pod wskaz Tresno na Odrze. On cały czas wytrzymuje się 641 cm i on spadnie, bo jutrze już będzie ponad metr niżej, No i teraz według pana, w takim razie panie profesorze, czy między panem, bo wiem, że też od dawna się znacie, a Piotrem Nieznańskim jest jednak spór taki powiedzmy strategiczny, czy on dotyczy szczegółów tego, czy budować te zbiorniki, rozumiem, że te mokre są najbardziej kontrowersyjne, bo co do tych polderów suchych, to się obaj zgadzacie?

Także tutaj bardzo dobrze się dogadywaliśmy i myślę, że w tym kierunku to idzie i bardzo dobrze. Myślę, że jednak teraz widać po tej powodzi, że jednak te zbiorniki mają rację bytu. Piotr Nieznański, czy pan też ma poczucie, że osiągamy konsensus w debacie publicznej na temat tego, że być może właśnie niekoniecznie tamy stopnie i mokre zbiorniki, tylko one pewnie w niektórych miejscach są i na długo pozostaną, ale że jednak bardziej te retencje, suche poldery i mniejsze retencje naturalne są rozwiązaniem. Czy widzi pan taki, zbliżamy się do konsensusu czy nie w debacie? Jednak jest zasadnicza różnica w podejściu do tej retencji sztucznej, tej dużej infrastruktury hydrotechnicznej.

To zatrzyma Pana Piotra Nieznańskiego, wrócimy zaraz do tego i oddaję głos profesorowi Kasperkowi. Panie profesorze? Właśnie czekałem na tą informację od Pana Piotra, że inaczej jest w górach, inaczej jest na terenach nizinnych. Proszę Państwa, przecież na terenach górskich To jest całkiem inna hydrologia, inne wezbrania. Tam spływ powierzchniowy jest całkiem inny po pierwsze niż na nizinach, ale po drugie przecież tamtej retencji, praktycznie tej naturalnej my nie doświadczymy praktycznie, bo te doliny są bardzo wąskie. Zabudowania tej miejscowości są bardzo blisko rzeki.

Roztopki Krosnowice i Szaleju. I teraz zobaczcie państwo, czyli z szesnastu przeszliśmy do czterech tylko zbiorników. Czyli czterokrotnie niestety obniżyliśmy tą retencję sztuczną. I tu bym chciała... I tutaj zwrócę się do Piotra Nieznańskiego, dlatego że przeciwko tym zbiornikom byli mieszkańcy, część mieszkańców, część samorządów, ale również niekorzystna analiza Koalicji Ratujmy Rzeki. Więc jaka Pana odpowie Piotr Nieznański na to pytanie profesora Kasperka? Czy nie lepiej było mieć te suche? Proszę Państwa, to może po kolei.

Więc tam są również rekomendacje, jakie dodatkowe zadania powinny być zrealizowane i przede wszystkim rekomendacja tego, żeby tego typu inwestycje powstawały w uzgodnieniu na miejsce. Więc to są tego typu rzeczy. Zachęcam do lektury, bo manipulacją absolutnie jest przedstawianie Przedłożenia ekspertyzy odniesienia się organizacji do jakiegoś planu z protestowaniem lub zablokowaniem. To są dwie zupełnie inne rzeczy. Słuchali państwo Piotra Nieznańskiego z WWF Polska i Koalicji Ratujmy Rzeki. Musimy kończyć, ale ostatnie słowo, bo było panu profesorowi trudniej. Mieliśmy my kłopot się z profesorem połączyć, więc chciałam oddać na koniec głos. Proszę, to co najważniejsze, ta dyskusja oczywiście będzie się toczyć jeszcze długo, ale na ten moment co by chciał pan dołożyć?

No na koniec ja bym chciał podsumować. Widać, że mamy podobne zdanie tutaj z panem Piotrem, jeśli chodzi o budowę tych zbiorników suchy. Zbiornik w Raciborzu zdał swój egzamin. Te zbiorniki, które zostały wybudowane w Kotlinie Kłodzkiej 4 też zdały egzamin, tylko brakuje jeszcze dodatkowo tych zbiorników. Chociaż rozumiem, że według koalicji nie tylko zbiorników. Ale tutaj pan Piotr powiedział, że generalnie nie sprzeciwiali się temu, tylko takie były decyzje, no i zostały wybudowane cztery tylko zbiorniki, dlatego ja tutaj nikogo nie oceniam, kto to zrobił, ale po prostu szkoda, że tych więcej zbiorników, bo byśmy przetestowali teraz tą kaskadę tych zbiorników.

I tu musimy kończyć, więc ostatnie zdanie, Panie Profesorze. Tak, uczestniczyłem w tych różnych właśnie opracowaniach i tak dalej i widziałem, że naprawdę było to solidnie zrobione, jeśli chodzi o tą kaskadę tych 14 czy 16 tygodni. Bardzo Panom dziękuję. Profesor Robert Kasperek z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, wcześniej Piotr Nieznański z WWF Polska, Koalicja Ratujmy Rzeki. Byli Państwa gośćmi ostatnimi w dzisiejszym Światopodglądzie, który przygotowaliśmy z Miłoszem Nałęczem Staniszewskim. Realizował program Adam Szura i informacje, po nich jeszcze więcej sportu.