Mentionsy Mentionsy
TOK FM Select
TOK FM Select

Powstała AI, która z naszych genów może wyczytać raka

13.06.2025 ·19 min 45 s

Dzięki sztucznej inteligencji i na podstawie danych RNA można przewidzieć chorobę lub powiedzieć coś o stanie zaawansowania dolegliwości - mówi w studiu TOK FM prof. Ewa Bartnik. Ekspertka jest biolożką i genetyczką z Instytutu Genetyki i Biotechnologii Uniwersytetu Warszawskiego, członkinią Komitetu Genetyki Człowieka i Patologii Molekularnej Polskiej Akademii Nauk.

Dzień dobry, Cezary Łasiczka, to jest program Owczarek. W studio pani profesor Ewa Bartnik, biolog, genetyk z Instytutu Genetyki i Biotechnologii na Uniwersytecie Warszawskim. Dzień dobry pani profesor. Dzień dobry pani redaktorze. Informacje bardzo ekscytujące pojawiły się ostatnio w mediach różnych języków. I myślę, że tak jak zwykle jesteśmy sceptyczni wobec sztucznej inteligencji, czy też obawiamy się sztucznej inteligencji, to te informacje można by skrócić w takim pewnie zdaniu czy dwóch, że oto sztuczna inteligencja pomoże nam stworzyć maszynę, która wykryje wszystkie choroby. Wouldn't it be nice? To znaczy... Ja rzucam hasło, a pani profesor prostuje.

Jak zwykle cokolwiek, co się pojawia ciekawego, powoduje, że prasa bardzo lubi robić nagłówki z gatunku, nie wiem, urodziło się dwugłowe ciele albo zwalczymy raka. Na ogół to jest okropnie przesadzone. Jak na razie to jest jedna publikacja i to jest jeden komentarz uczelni, w której to zrobiono. Tylko, że to wymaga dwóch dygresji. Pierwsza dotyczy chorób w ogóle i dlaczego oni to zrobili. Mianowicie, wszyscy się uczą w szkole, że mutacja w jednym genie powoduje chorobę. Dodajemy, że czasami trzeba dwie, bo od mamusi, od tatusi gen musi zmutować. I takich chorób jednogenowych jest zapewne 7 do 8 tysięcy. Ja podejrzewam, że jest więcej, bo jeżeli coś się pojawia raz czy dwa razy w miejscu, gdzie nie ma lekarzy, to nikt z tego nie zidentyfikuje.

I to już można zrobić dość prosto. Krew i, że tak powiem, hybrydyzacja i powiedzmy wynik pewnie w ciągu dnia. Ale, no, moim zdaniem to jest strasznie odległe. Ja w ogóle trochę mam kłopoty, bo zrobiło się już od dosyć dawna tak, że nauka się reklamuje. I ja oczywiście nie mam nic przeciwko temu, bo wolę, żeby uważano, że zbawimy ludzkość pojutrze, niż żeby uważano, że z rozwianym włosem w naszych alembikach knujemy następną zarazę, która wszystkich zabije. Ale wolałabym, żeby rzeczy były bardziej merytorycznie opisywane, a nie, że zaraz wszystko będzie wspaniale i zrobimy wybitne odkrycia i wyleczymy wszystko. Powrócimy do naszej rozmowy. W studio pani profesor Ewa Bartnik, biolog, genetyk, Instytut Genetyki i Biotechnologii na Uniwersytecie Warszawskim.

Rozmawiamy o nowych badaniach, które wykorzystują sztuczną inteligencję po to, aby Wyczytać więcej z ekspresji genów, czyli wcześniej albo szerzej zaalarmować, że nad czymś należy się pochylić. W studiu pani profesor Ewa Bartnik, biolog, genetyk, Instytut Genetyki i Biotechnologii na Uniwersytecie Warszawskim. Rozmawiamy o interesujących badaniach, które w PNAS-ie, akronim tego czasopisma naukowego, pojawiły się. Oczywiście one brzmią sensacyjnie. Ja to nazwałem maszyną do wykrywania chorób, ale oczywiście to jest zestaw procedur. A zasadniczo chodzi o to, że używamy

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.