Kanada ma nowego premiera

14.06 Jakub Janiszewski przy mikrofonie, a z nami jest doktor habilitowany Marcin Gabryś z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dzień dobry. Dzień dobry. Będziemy mówili o nowym premierze Kanady, Mark Carney, który obejmuje przywództwo tego kraju, a zarazem przywództwo samej partii liberalnej. Zastanawia mnie właściwie... Co to jest za postać? Jak możemy go scharakteryzować? W jaki sposób zapisał się w świadomości po pierwsze samych kolegów partyjnych, ale też w ogóle Kanadyjczyków? Kim on jest?

To jest taka postać, która jest znana w kręgach elit partyjnych od pewnego czasu, bo nie ukrywał, że posiada jakieś tam ambicje polityczne, które teraz pokazuje, że sięgają urzędu premiera. Natomiast on Kanadyjczykom jest znany od okresu, w 2008, bo on w tych trudnych momentach stał na czele Banku Kanady, Banku Centralnego tego państwa i radził sobie dobrze do tego stopnia, że jego działania były oceniane przez ekspertów jako wzorowe, kanadyjski system bankowy

na tle zwłaszcza amerykańskiego, prezentował się jako ten, który uniknął tych wszystkich kłopotów, nie musiał być ratowany. Kanadyjczycy miliardów dolarów nie musieli wpompować system bankowy. No i był takim wzorem niemalże światowym. No i na tym urosła jego sława. Tak można w skrócie powiedzieć, z czego jest znany Kanadyjczykom. Potem poszedł w świat I stał się jeszcze bardziej rozpoznawalny światowo, no bo wybrany jako pierwszy nie Brytyjczyk na szefa Banku Anglii. To było coś, co wcześniej się jeszcze nie wydarzyło i spowodowało, że... To jego dokonanie jako bankiera też poznaliśmy tutaj w Europie, czy właściwie w kręgach światowych, bo on przy okazji też jeszcze pełnił funkcję szefa tych specjalnych struktur, które miały doprowadzić, że system finansowy nie wpadnie już w takie kłopoty jak właśnie w czasie wielkiego kryzysu finansowego.

No czyli można powiedzieć, nie jest to no name, ale zarządzanie bankami, nawet zarządzanie tymi najważniejszymi i szczególnymi bankami, czyli bankami krajowymi, no kojarzy się raczej z takim technicznym reagowaniem na sytuację. Pytanie o, że tak powiem, tę tak zwaną przesławną wrażliwość polityczną tutaj się jakieś pojawia. No i pojawia się w ogóle pytanie o szerzej rozumiane poglądy na temat tego, czym ta Kanada pod rządami liberałów ma być. To na pewno nie jest postać tak kolorowa, tak wyróżniająca się jak Justin Trudeau. To jest właśnie taki finansista, oczywiście bardzo dobrze wykształcony, bo tutaj, żeby nie było wątpliwości, on skończył Harvard, zrobił doktorat na Oxfordzie, jest bardzo dobrze też, ma bardzo dobre kontakty w całych elitach finansowych świata, zna się z wieloma przywódcami świata.

Natomiast pytanie, czy to jest oczywiście wada czy zaleta, bo na tle prezydenta Trumpa taki człowiek, który wydaje się być spokojny, wydaje się być rozsądny, wydaje się być poukładany i potrafi zażytać kryzysami, no może okazać się, że jest dużo bardziej pożądaną osobą niż... kolorowy, ale nieprzewidywalny polityk. Więc to oczywiście zobaczymy, jak to będzie wyglądało. Ja muszę powiedzieć, że zadałem sobie trud i przeczytałem jego książkę, którą napisał już kilka lat temu po tym, jak zrezygnował, jak skończyła się kadencja jego w Banku Anglii. No i to nie jest lektura, która jest oczywiście porywająca, ta książka jest gruba, ale

Więc to jest tego typu postać. która teraz będzie dowodziła tym statkiem pod tytułem Kanada w starciu z Trumpem. No, on mówi bardzo wprost o tym, że to jest jeden z największych kryzysów, jakich Kanada doświadczyła w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Mówi też, że Kanada nigdy nie będzie częścią Stanów Zjednoczonych i że, co też wydaje mi się dość jednak mocne, nawet jeżeli powiemy, że to mówi nudziarz i w nudny sposób, to jednak zaznacza bardzo wyraźnie, że Amerykanie chcą naszych dóbr naturalnych, wody, ziemi, kraju. Ja nigdy na to nie pozwolę.

Natomiast oczywiście trudno oczekiwać, żeby on coś innego powiedział niż to, że będzie bronił Kanady do upadłego, że to są ciemne czasy i mamy do czynienia z zagrożeniem całkowicie nieprzewidywalnym, ale też takim, które sięga fundamentów suwerenności Kanady i to, że on wspominał, wspomniał o wodzie, to też wydaje mi się interesujące, bo są tutaj najnowsze przecieki, które mamy z Białego Domu, mówiące o tym, że Stany Zjednoczone chcą dokonać rewizji być może granic na Wielkich Jeziorach, ale też układów, które są związane z regulacją m.in. rzeki Kolumbia, która przepływa przez granicę. Rozumiem, że stąd się panu wzięło to skojarzenie z walką wręcz

na zamarzniętym jeziowsze. Rozumiem, że tutaj nowy premier może poprowadzić do walki wojska kanadyjskie. Teraz obserwując media społecznościowe kanadyjskie, to te różne symbole narodowe i takie wprost odwołujące się do pewnych analogii walki, wojny są wszechobecne, więc on oczywiście wie dobrze, co powiedzieć Tak, żeby poruszyć te struny w Kanadyjczykach, warto powiedzieć, że ponad 3 czwarte Kanadyjczyków deklaruje w sondażach złość na Amerykanów. I to taką wprost wyrażaną, co oczywiście nie jest normalną cechą w relacjach dwustronnych Kanady ze Stanami Zjednoczonymi, czy właściwie każdego państwa, który ma sąsiada, z którym nie toczył wojny od ponad 150 lat.

Myślę, że to jest... To jest podstawowa sprawa. Poza tym to jest jednak człowiek, który jest sprawdzony, który potrafił przeprowadzić nie tylko Kanadę przez kryzys finansowy, ale także Wielką Brytanię przez Brexit. Jako bankier, jako znawca rynku, jako człowiek, który ma kontakty międzynarodowe. Nie będzie się taką nadzieję mają oczywiście wyborcy kanadyjscy bał rozmów z Trumpem i starcia face to face z nim. Oczekiwanie ze strony Kanady jest takie, że te Te środki, które Kanada już wprowadza, czyli cła odwetowe, będą kontynuowane, dopóki nie dojdzie do jakiegoś porozumienia nowego, być może do sytuacji, kiedy Stany Zjednoczone się cofną. Więc mimo, że taki niezbyt wyraźny, to tak jak widzieliśmy w czasie tego ostatniego starcia na lodzie między Stanami Zjednoczonymi a Kanadą, Kanadyjczycy się nie podają, mogą jeden mecz przegrać,

Ale tak jak napisał ich już były, za kilka dni były premier Justin Trudeau, to jest sport kanadyjski i Kanady nie można przejąć. Dziękuję bardzo. Doktor habilitowany Marcin Gabryś z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego był z nami. 14.17.