Mentionsy Mentionsy
TOK FM Select
TOK FM Select

Jak myśli współczesna Rosja? Analiza systemu władzy i ambicji Kremla

03.12.2025 ·25 min 26 s

O tym, czym jest dziś Rosja oraz jak funkcjonuje to państwo, jego społeczeństwo, elity i aparat władzy rozmawiamy z Wojciechem Konończukiem, dyrektorem Ośrodka Studiów Wschodnich. W rozmowie przyglądamy się temu, w jaki sposób przeszłość przenika do współczesnej mentalności Rosjan, szczególnie przedstawicieli elit politycznych. Analizujemy również ewolucję „putinowskiej” Rosji, zestawiając ją z wcześniejszymi okresami historycznymi: od stopniowego ograniczania praw obywatelskich, przez poszerzanie kontroli państwa, po dalsze umacnianie monolitycznego systemu władzy. Rozmawiamy o politycznych ambicjach Władimira Putina i jego poczuciu historycznej misji. Jak podkreśla Wojciech Konończuk, Putin postrzega siebie jako tego, który ma „odbudować” Rosję i ponownie podporządkować jej Ukrainę, dlatego za wszelką cenę kontynuuje zbrojną agresję na naszego wschodniego sąsiada. Komentujemy również reakcje Zachodu na działania Kremla oraz pytamy, jaką rolę Polska odgrywa w kalkulacjach Moskwy i jaką pozycję, według rosyjskich władz, powinna zajmować na arenie międzynarodowej. 

Mówi się, że to jest jedna i druga grupa ponad milion. Żadne społeczeństwo, kiedy nastanie czas choćby pieredyszki, nie jest w stanie tego przyjąć bez żadnych pytań, dlaczego to się stało i jaką cenę zapłaciliśmy za tyle istnień rosyjskich żołnierzy. Więc wydaje się, że Putin to wszystko wie. Jemu jest łatwiej paradoksalnie zarządzać społeczeństwem rosyjskim, ale także przynajmniej częścią, dużą częścią elity w sytuacji wojennej. A czy Kreml działa w ramach długofalowej, szerszej strategii, czy też Putin jest przede wszystkim taktykiem, który na przykład reaguje na to, co robią Stany Zjednoczone, co robi Europa? Myślę, że Putin ma pewien plan, taki rozpisany, on ma teraz 73 lata, niedawno skończył. Ale zdrowo wygląda. Wygląda zdrowo i myślę, że dba o swoje zdrowie, więc...

Politolog Iwan Krastew był pytany ostatnio o możliwość ataku Rosji na kraje NATO. I odpowiedział tak. To było w rozmowie z Rzeczpospolitą. Czy to zrobił, czy nie, zależy od wielu okoliczności. Ale potencjał ma. Rosja ma potencjał, tylko pytanie do jakiej wojny? Otwieranie dzisiaj drugiego frontu mało prawdopodobne. Myślę, że dopóki otwarty jest front ukraiński, który generuje dużą część wysiłku unitarnego, ale zamknięcie potencjalne, albo przynajmniej pierydyszka, co wydaje mi się mało prawdopodobne, to by oznaczało, że ryzyko zrobienia przede wszystkim czegoś na wschodniej flance, czy u Bałtów, czy w innym państwie regionu, by znacząco wzrosło. W 2014 roku Putin, nie wiem czy pan się ze mną zgodzi, ale chyba był zaskoczony tym, że Europa zdecydowała się na sankcje.

Bo myślano o nas, że nie będziemy w stanie bronić swoich wartości za cenę kosztów gospodarczych. W 2022 roku i w kolejnych latach Europa też pokazała dobitnie, że jest gotowa ponosić koszty, czyli zapłacić rachunek za obronę wartości, w które wierzy. No ale mamy Stany Zjednoczone Donalda Trumpa. No. Można odnieść wrażenie, że tutaj jednak Władimir Putin odkrył partnera do rozmów w stylu furda wartości, można zarobić. Ja bym trochę się z panią redaktor nie zgodził, jeśli chodzi o sankcje europejskie w roku 2014. Te sankcje były za słabe. Między innymi te sankcje były tak słabe, to że one były tak słabe, że doszło do roku 2022 i to było zaskoczenie dla samego Putina, że Europa i Stany Zjednoczone wprowadziły daleko idące sankcje.

Ale od tego Rosja jest cały czas daleko, żeby wywrócić to, co dla nas przyniosło tak wiele korzyści w ostatnich latach. 30 latach, więc rosyjskie, pamiętajmy, że rosyjskie cele to nie jest Ukraina wyłącznie. Ukraina jest częścią znacznie bardziej ambitnych działań rosyjskich i celów rosyjskich. O tych celach mogliśmy posłuchać na przełomie 2021 i 2022 roku. To zostało wprost zapisane. Były te propozycje w takim pakcie, który miał być zawarty między Federacją Rosyjską a NATO, więc od razu o to dopytam, bo tam oczywiście była też próba ubezwłasnowolnienia NATO, że ono się nie będzie rozszerzać, a właściwie powinno się zwinąć na przykład z Polski, prawda? Czym ma być Polska w takim idealnym wyobrażeniu restytucji rosyjskiego miru? W ideale Rosja by chciała, by Polska wróciła do dawnej roli, czyli wasala rosyjskiego, nie części Imperium Rosyjskiego, ale takiego państwa, które jest w szarej strefie, między tą prawdziwą Europą z punktu widzenia Rosji.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.