Mentionsy Mentionsy
Szafa Melomana
Szafa Melomana

#79 Czym jest lyra viol?

21.02.2023 ·48 min 17 s

Z jednej strony to rodzaj violi da gamba, ale z drugiej także technika gry, która zmienia sposób brzmienia tego instrumentu i to na 59 różnych sposobów. Gambę kojarzymy głównie z repertuarem francuskim, a tymczasem wielka moda na na ten instrument zapanowała w Anglii. Skąd się to wszystko wzięło i na czym owa technika polega, opowiada Mateusz Kowalski, znakomity gambista, autor płyty „Antologia lyra viol”, wydanej przez Fundację inCanto i artykułu opublikowanego niedawno w „Ruchu Muzycznym”. Zrealizowano w ramach stypendium Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Myślę sobie, że jeżeli ty musiałeś, aby nagrać tę płytę, przestroić gambę 59 razy... Nie, aż tyle nie. 59 jest możliwości. Na płycie jest 30 różnych strojów. Ok, to jest i tak dużo. No dobra, to jest i tak dużo. Nawet jeżeli przesadziłem, to to i tak nie zmienia obrazu sytuacji, że jest to dość trudne i dość skomplikowane. Ja pamiętam zresztą, jakie wrażenie na słuchaczach robił Robert Bachara, który podczas koncertu wykonując sonaty misteryjne Biebera miał cztery czy pięć instrumentów, po które sięgał. Po prostu to jest oczywiste, że nie będzie przestrajał tego w trakcie koncertu, tak?

Gdyby nie Tamiza, właśnie. I zaraz potem możemy dołączyć utwór I Have Been a Piper, czyli Jestem Dudziarzem. To takie charakterystyczne, bardziej szkockie. Natomiast te utwory, które kończą płytę, są o tyle ciekawe, że Żeby uzyskać ten strój, musimy zmienić kolejność strun. Musimy zamienić strunę czwartą z piątą, żeby uzyskać interwał oktawy. To jest zabieg, który stosuje również Bieber, skoro wspominaliśmy sonaty misteryjne w jednej z sonat. Też krzyżuje tam struny, żeby uzyskać odpowiedni interwał. Warto wspomnieć, o czym nie wszyscy mówią, że Bieber też był gambistą. Jego pierwszy opust to były sonaty gambowe, więc on znał skordatury i osobiście uważam, że właśnie to lyra viol była inspiracją do powstania tych wszystkich skordatur w sonatach misteryjnych.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.