"Świat według Ludwiki": Kolumbia

Zrozumiałam, że to było w ogóle bez sensu i że tak naprawdę straciłam jakąś część wiedzy, która jest naprawdę fascynująca. Kolumbia jest taką krainą, można powiedzieć, owianą stereotypami. Kojarzy się pewnie wszystkim ze Skobarem, ze słynnym serialem o Skobarze na Netflixie. Jest pewnie kilka takich haseł, które przy Kolumbii natychmiast każdemu wyskakują, jak kawa, Kokaina, kartele narkotykowe albo partyzantka FARC, ale tak naprawdę w tym kraju jest dużo, dużo więcej fascynujących, ciekawych rzeczy. Ale zanim jeszcze o tym wszystkim porozmawiamy i zanim przedstawię mojego gościa, to posłuchajcie Państwo Cantos de Miterunio Absalona Sinisterry,

Dlaczego się z nim spotkałeś? Dlaczego był ciekawym rozmówcą? Tak, to prawda, Absalon Sinistera nie jest może hitowym takim wykonawcą jak Juanes, którego słuchaliśmy wcześniej, ale jest dość znanym, rozpoznawalnym w Kolumbii artystą, a ja spotkałem się z nim Trochę przypadkiem w Bogocie kiedyś, kiedy zbierałem materiał do książki i szukałem osób, które mi opowiedzą o Fark, o historii Farku i szukałem osób, które są ofiarami Farku, ale też grup paramilitarnych i jego historia życia, dramatyczna historia życia się okazała Czymś, no właśnie czego szukałem i spotkałem się z nim na dwie godziny.

No ale okazało się, że jest jakaś fantastyczna promocja w jednym z towarzystw lotniczych. Do Bogoty wracają po wielu latach i za pół darmo można było polecieć do Bogoty, więc szybko przebookowałem bilet z Bangkoku na Bogotę i trafiłem tam na miesiąc. No a jak już trafiłem, no to wsiąkłem, bo się okazało, że te historie ludzi, które tam usłyszałem, były tak fascynujące, że już wtedy zaczęło mi chodzić po głowie, że to jest materiał na książkę. No i kilka lat później Zacząłem wracać tam, wracać, wracać, wracać i spisywać to wszystko, co usłyszałem. No właśnie, a powiedzmy coś więcej, bo już padła ta nazwa FARC, czyli chyba taka najsłynniejsza w ogóle na świecie lewicowa partyzantka, ale jaki to jest w ogóle kraj Kolumbia?

Dlaczego akurat tamta wojna domowa, bo chyba tak ten konflikt można nazwać, Tak strasznie długo trwała i co powodowało, że tyle ludzi po prostu szło do lasu albo było branych do tego lasu, tak jak piszesz w książce, często z przymusu. Jakie to jest w ogóle społeczeństwo, że taki mocny podział prowadzący do konfliktu zbrojnego w ogóle tam nastąpił? Znaczy ja myślę, że Kolumbia nie różni się bardzo od innych krajów regionu. FARC, który powstał w 1964 roku i prowadził tą wojnę, tak jak powiedziałeś, przez 52 lata dokładnie ta wojna domowa w Kolumbii trwała, do 2016 roku.

Był taką organizacją, którą można porównać do tego, co robił Fidel Castro na Kubie. I mówiąc w takim sporym uproszczeniu, Farg chciał zrobić z Kolumbii drugą Kubę, zrobić taką republikę socjalistyczną czy komunistyczną. A z czego to wynikało? Z biedy, niesprawiedliwości. Do dzisiaj, jak rozmawiałem z moimi bohaterami, to wszyscy byli zgodni, zarówno z prawa, jak i z lewa, że to jest kraj, gdzie od 200 lat rządzą wielkie klany, wielkie rody, najczęściej białych. Mimo że 70% blisko społeczeństwa to są metysi, to tak naprawdę rządzą biali. I myślę, że to były główne powody wybuchu tej wojny.

Trzeba powiedzieć, że Fark to w pewnym momencie była naprawdę regularna, świetnie uzbrojona i umundurowana nawet armia leśna. Oni mieli w pewnym momencie, w takim okresie rozkwitu, 30 tysięcy żołnierzy. I rzeczywiście armia kolumbijska, też wielka, półmilionowa, świetnie uzbrojona, przez wiele, wiele lat nie była w stanie sobie z nim poradzić. A to głównie dlatego, że oni chowali się w selwie, bo w Kolumbii nie mamy dżungli, tylko selwy. A co to jest selwa? Selwa to taki las tropikalny, ale już nie chcę się tutaj zagłębiać w różnice, czym się różni selwa od dżungli, bo byśmy następne stracili kilka Kilka minut. Natomiast chodzi o to, że Kolumbia jest bardzo górzystym krajem, bardzo rozległym i bardzo zalesionym dzikim, tak?

No ale jednak przeważyło chyba to, że ich potraktowano jako terrorystów, bandytów, którzy łamali prawo, handlowali kokainą. Mordowali ludzi na potęgę, no ofiary Farku liczy się, no mówi się o 200-300 tysiącach zamordowanych ludzi i o 8 milionach przesiedleńców, tak? Rozumiem. To są ogromne, ogromne ofiary, więc chyba to zdecydowało, tak sądzę, no ale to trzeba by zapytać tych, którzy przyznają Nobla pewnie. Natomiast, tak czy inaczej, Santos dostał za to pokojowego Nobla i teraz Fark stał się taką siłą polityczną, powiedzmy, już nie partyzantką, tak? Dobrze, a to trochę o Farku już wiemy, a kiedy mówiliśmy właśnie o tych piosenkach do audycji, mówiłeś, że właśnie Absalon jest z wybrzeża Pacyfiku, Valle Nato to jest taka muzyka, która się wywodzi z tego wybrzeża karaibskiego.

A w ogóle warto też powiedzieć, że Kolumbia z ptaków w ogóle słynie. Tam jest najwięcej gatunków ptaków. W żadnym kraju na świecie nie ma tylu gatunków ptaków. 1900 gatunków doliczono się i rzeczywiście Oczywiście te ptaki widać, tukany chociażby, flamingi, bociany nasze też, no ale masa, masa, masa. A powiedz mi, czy w ogóle takie zagłębianie się w ten las jest bezpieczne? No bo z twojej książki chociażby wiem, że FARC nie było jedyną partyzantką, że tak naprawdę ten konflikt jest oczywiście Bardziej wyprowadzony może na tę drogę parlamentarną, ale jednak wciąż jest to bardzo mocno podzielone społeczeństwo. I czy w ogóle podróżowanie po Kolumbii jest bezpieczne? Zaraz pewnie powiesz, zależy co to znaczy bezpieczne twoim zdaniem, no ale jak ty to widzisz?

I to jest szalenie ciekawa postać, bo on za młodu był członkiem też partyzantki, takiej guerrii, tylko no nie FARK-u akurat, ale M-19, czyli M-19. To była taka, o ile FARK był, jak się w Kolumbii mówi, partyzantką chłopską, wiejską i taką z selwy. O tyle Ema Dyseniłewa było partyzantką inteligencką miejską, tak? I on jako siedemnastolatek się zapisał do tej organizacji. Później był więziony, torturowany, głodzony przez półtora roku przez rząd. Później po amnestii został senatorem, był burmistrzem Bogoty, a teraz jest najbardziej w historii Kolumbii lewicowym prezydentem, no tak, bardziej skrajnie, tak? I kto przeciwko niemu protestował?