12. Epoka kamienia

To okres, w którym ludzie nie posiadali jeszcze metalu i musieli tworzyć narzędzia z innych materiałów. Były to oczywiście różnorodne kamienie, ale oprócz nich ważnym materiałem było drewno, skóry i kości zwierząt, tkaniny i liny z roślin albo włosów. To jak długi jest ten okres oznacza, że będziemy mówili zarówno o naszym dalekim przodku Homo habilis, który walił kamieniem, żeby rozbić orzecha, ale też o łowcy mamutów z ostrą kamienną włócznią i architekcie, który planował budowę muru obronnego pierwszych miast, żeby chronić świątynie i spichlerze wypełnione pszenicą. Wszystko to epoka kamienia. Zaczniemy od paleolitu, czyli starszej epoki kamienia.

Nie było kanalizacji, ludzie żyli bardzo blisko własnych nieczystości, a to niestety sprawia, że łatwiej czytał pasożyta, czy jakąś chorobę. No, coś za coś. W tym czasie pojawiają się pierwsze prawdziwe miasta, budowane z kamienia, drewna i cegieł, ale nie zapominajcie, ludzie wciąż żyli, korzystając tylko z kamiennych narzędzi. Ale to nie potrwało długo. Wkrótce po tym ludzie odkrywają nowy niesamowity materiał. Miedź. Metal. A to oznacza, że epoka kamienia się kończy. Ale nie do końca, bo przecież na niebie nie wisiał wielki kalendarz, który ogłosił wszystkim na świecie, że koniec zabawy kamieniami, teraz wszyscy biegiem do kopalni z kilofami. Kiedy Egipcjanie budowali pierwsze piramidy używając miedzianych, metalowych narzędzi, w Europie wciąż żyli jeszcze łowcy-zbieracze, dla których wciąż trwał mezolit.

Nie znali jeszcze ani rolnictwa, ani metalu. W niektórych miejscach świata epoka kamienia trwała aż do kontaktu z Europejczykami, gdzieś 500 lat temu. I wcale nie znaczy to, że ludzie, którzy tam żyli, byli w jakikolwiek sposób zacofani. Na przykład w epoce kamienia żyli mieszkańcy Rapa Nui, wyspy wielkanocnej. Ci, którzy zbudowali te ogromne posągi i byli w stanie przepłynąć kilka tysięcy kilometrów oceanu na swoich łodziach. Podobnie zresztą wielkie cywilizacje Ameryki Środkowej, np. Aztekowie. Ich ogromne piramidy i miasta, w których żyły miliony ludzi, zostały zbudowane przy pomocy kamiennych narzędzi. Aztekowie znali techniki wytapiania metalu, ale nie używali go do narzędzi. Robili z niego głównie biżuterię.

Mało tego, do tej pory żyją ludzie, dla których epoka kamienia trwa. W lasach deszczowych Amazonii oraz na kilku wyspach Oceanu Indyjskiego wciąż żyją ludzie, którzy nie chcą kontaktować się z resztą świata i żyją tak, jak żyli ich przodkowie. No i to trochę komplikuje sprawę, co nie? No bo jak zawsze, ludzka historia jest bardzo skomplikowana. Neolit i ta rewolucja, jaką było wymyślenie rolnictwa, on też miał miejsce w różnym czasie w kilku miejscach świata. Więc przez tysiące lat obok siebie żyli ludzie z paleolityczną technologią i tacy, którzy znali już metale. A wszystko zaczęło się od tego pierwszego, małego, fłochatego człowieczka z ostrym kamieniem i orzechem do rozbicia. I dwa miliony lat próbowaliśmy ten kamień ulepszać.

A kiedy wynaleźliśmy metal, wtedy wszystko poszło już błyskawicznie z górki. To już koniec na dziś. Jeśli spodobała Wam się ta audycja, możecie ją ocenić. Najlepiej na pięć gwiazdek, napisać komentarz albo komuś ją polecić. Na następny odcinek zapraszam już za tydzień. Do usłyszenia!