12. Epoka kamienia

To okres, w którym ludzie nie posiadali jeszcze metalu i musieli tworzyć narzędzia z innych materiałów. Były to oczywiście różnorodne kamienie, ale oprócz nich ważnym materiałem było drewno, skóry i kości zwierząt, tkaniny i liny z roślin albo włosów. To jak długi jest ten okres oznacza, że będziemy mówili zarówno o naszym dalekim przodku Homo habilis, który walił kamieniem, żeby rozbić orzecha, ale też o łowcy mamutów z ostrą kamienną włócznią i architekcie, który planował budowę muru obronnego pierwszych miast, żeby chronić świątynie i spichlerze wypełnione pszenicą. Wszystko to epoka kamienia. Zaczniemy od paleolitu, czyli starszej epoki kamienia.

Ponad dwa miliony lat temu żył pierwszy gatunek człowieka – Homo habilis. Możecie wyobrazić sobie bardzo niską osobę, tak około metr dwadzieścia, całą pokrytą włosami, która miała takie wielkie brwi, takie jak mają szympansy czy goryle. Nie jestem z siebie dumny, że użyję tego słowa, bo opisuję swoją bardzo daleką prababcię, ale najłatwiej wyobrazić sobie Homo habilis jako małpoluda. Jedna z ich największych innowacji to umiejętność tworzenia narzędzi. Wciąż nie były bardzo zaawansowane, ale potrafili na przykład precyzyjnie rozbijać kamienie tak, żeby miały ostrą krawędź do cięcia. I to jest ogromne dokonanie, bo nie tylko szukali czegoś twardego na ziemi.

Potrafili wymyślić, co jest im potrzebne, a następnie od zera zrobić zupełnie nowe narzędzie. To różniło ich od naszych małpich krewnych. Szympansy też potrafią rozbić coś kamieniem, które znajdą, ale nie potrafią takiego narzędzia zrobić. Paleolit zaczął się wraz z tym pierwszym, celowo stworzonym narzędziem. Przez kolejne 2 miliony lat dochodzi do wielu innowacji przez kolejne gatunki ludzi. Na przykład homo erectus nauczył się jak rozpalać ogień. Inne gatunki ludzi wymyślają bardziej skomplikowane narzędzia, włócznie, a nawet siekiery. I w końcu na świecie pojawiamy się my, współcześni ludzie, homo sapiens sapiens.