Alternatywa dla sojuszu z Zachodem? Turcja chce dołączyć do BRICS

Ale też i zwiększenia swojego prestiżu politycznego, bo jakby to nie było, Turcja oczywiście dostrzega to, że Unia potrzebuje rozmawiać z Ankarą, czy to jest kwestia uchodźców, czy to jest kwestia wojny na Ukrainie, ale z drugiej strony nie widzi jakby, powiedzmy, za dużo tutaj Jakby w przestrzeni NATO, żeby rozmawiać o kwestiach właśnie zwiększenia handlu, powrotu do rozmów, o akcesji do Unii. To oczywiście Turcja na różne sposoby wykorzystuje. Z drugiej strony też nie widać tej chęci po stronie Brukseli, a więc tym bardziej BRICS będąc Formatem nie tylko politycznym, ale też częściowo gospodarczym. Fakt, że oferuje w ogóle, jest gotów rozważyć kandydaturę Turcji do tego bloku, dla Ankary jest bardzo istotną kwestią.

Jako niezależne państwo gotowe współpracować ze wszystkimi musi uczestniczyć w tych formatach jak BRICS. Jakkolwiek by to nie było kontrowersyjne z punktu widzenia Zachodu. To też jest element zmiany mentalności w Turcji, który widzimy przez te ostatnie dekady przynajmniej za czasów rządów Erdołana i myślę, że właśnie ten BRICS się idealnie w to wpisuje. Do tego formatu BRICS już także akces złożyły Etiopia, Iran, Egipt, Zjednoczone Emiraty Arabskie, więc tutaj widzimy, że to są raczej te kraje znajdujące się na styku albo na Bliskim Wschodzie, albo na styku Azji i Afryki, Na styku Azji, Afryki i Europy, gdzieś z tego rejonu świata.

Turcja aspiruje do tego, żeby oczywiście w tym regionie właśnie tego styku, tych trzech kontynentów odgrywać jedną z absolutnie kluczowych ról, a dzięki temu też nie tylko regionalnie, ale też wybijać się na takiego gracza międzynarodowego. No i takie mam wrażenie przynajmniej, że choć do tego BRICS, a więc do tego formatu, w którym no takie ogromną, ogromną rolę grają Chiny, gra Rosja, oprócz tych pozostałych krajów, przystępuje, to jednak to nie znaczy, że się jakoś tam jednoznacznie po stronie tych krajów opowiada na arenie międzynarodowej, no bo Turcja jest jednak krajem, który oczywiście ma cały czas duże relacje gospodarcze z Rosją i poprawne relacje polityczne z Rosją, a nawet dobre, ale potrafi też wspierać Ukrainę, potrafi też Tutaj jakby nie zabierać tak naprawdę żadnej strony. Jeśli chodzi o Chiny, no to ostatnio dużo się o tym mówi, że Turcja jest coraz bardziej ekspansywna w Afryce, gdzie oczywiście Chiny są takim jednym z głównych graczy, a Turcja tam się bardzo mocno angażuje, a to między Etiopią a Somalią próbuje negocjować, a to sprzedaje na przykład swoją broń do jakichś innych afrykańskich krajów, a to na przykład, nie wiem,

Izraelskim dokonała kompletnego resetu, całkowitego resetu de facto z państwami bliskowschodnimi, z którymi była skłócona przez większość czasu od początku bliskiej, od początku protestów na Bliskim Wschodzie w 2010 roku. A więc i do tego przy okazji oczywiście bardzo aktywnie zabrała się za politykę na Kaukazie, w Azji Centralnej, gdzie oczywiście swoje interesy przede wszystkim w Azji Centralnej Format BRICS odpowiada przede wszystkim jako format polityczny, gdzie można się spotkać z liderami świata, w których właśnie Turcja się dzisiaj znajduje, czy to właśnie Afryka, Azja Centralna, i znaleźć sposób dyskusji, rozmawiania na ten temat w sposób regularny,

No tak, no to jest, ten format BRICS nie jest jakimś takim sformalizowanym formatem. To nie jest organizacja, do której się jakoś tam wstępuje. Ona nie ma jakichś swoich organów, swoich Jakichś, nie wiem, instytucji. To jest raczej format pewnych rozmów właśnie na poziomie politycznym, z których potem wynikają jakieś czasem polityczne rzeczy. To też chyba warto powiedzieć, że to nie jest organizacja żadna BRICS. Dokładnie. I do tego pamiętajmy, że to też nie jest organizacja państw, które myślą tak samo jak wszyscy inni w tym BRICSie. Mamy Chiny i mamy Indie. Indie, które do końca z Chinami nie mają dobrych relacji politycznych, ale powiedzmy, że mają jakieś interesy gospodarcze. Ba, dochodzi między innymi do spięć na przykład w górach.

Ten format, o którym rozmawiamy tutaj dużo, nie oferuje takich opcji specjalnie, żeby sobie Turcja mogła znaleźć inną podpisać, u mnie celną, z jakimś szerokim blokiem rosyjsko-chińskim, brazylijskim, bo takich rzeczy po prostu nie ma. A więc tutaj z jednej strony możemy to w ten sposób odbierać jako pstryczek, z drugiej strony ja próbuję to też planować, bo to nie jest tak, że BRICS praktycznie daje Turcji jakiekolwiek inne szanse, przynajmniej nie na tym, Poziomie, na którym teraz ta organizacja się znajduje. I tak jak też sugerowałem, raczej do tego nigdy nie dojdzie, żeby tamta praca polityczna i gospodarcza dorównywała współpracy, jaką Turcja ma dzisiaj z Zachodem. Co nie zmienia faktu, I że oczywiście jest to jakiś tam stryczek wobec Zachodu ze strony Ankary, aby właśnie ten Zachód też jakby powiedzmy zobaczyć, czy się udałoby się coś więcej wycisnąć z powiedzmy właśnie rozmów turecko-unijnych.

Chociaż tutaj też warto zaznaczyć, że zarówno Turcja, jak i Unia obydwie strony są już zmęczone tym procesem akcesyjnym, ponieważ jak już Pan tam wskazał, to trwa już dekady i specjalnie w nie żadnym miejscu W żadnym kierunku to nie idzie, a więc pytanie jest, czy na przykład nie znaleźć zupełnie innego formatu współpracy, gdzie Turcja jest bliskim jakby powiedzmy partnerem gospodarczym, który ma powiedzmy unię celną, zmodernizowaną do takiego poziomu, że to odpowiada stronie unijnej tureckiej i czy właśnie na przykład takimi zagrywkami BRICS-owymi nie dałoby się jeszcze bardziej korzystnej unii celnej podpisać. Tylko to z drugiej strony też rodzi problemy, bo kiedy słyszymy, że na przykład chińskie fabryki samochodów elektrycznych, producenci samochodów elektrycznych otwierają swoje fabryki w Turcji, bo właśnie Turcja ma podpisaną unię celną z Unią Europejską, to czy to nie jest wypadkiem też wykorzystywania wtedy właśnie takich głębokich połączeń gospodarczych?

O czym mówił Adam Michalski, ekspert ośrodka studiów wschodnich. Bardzo serdecznie dziękuję. A ja jeszcze tylko dodam, że 22 października w Kazaniu, w Rosji, rozpocznie się tegoroczny szczyt BRICS. No i tam prawdopodobnie dojdzie do formalnego, wszystko na to wskazuje, przyjęcia Turcji w skład tego formatu, poszerzonego już o kilka państw w ostatnich miesiącach. Turcja byłaby jedenastym krajem, który w tym formacie uczestniczy. Bardzo jeszcze raz dziękuję.