Ten obraz, który wyłania się, a na który nie zwracamy uwagi, jest trochę już przerażający. Tak, już od ładnych kilku lat mówimy o tym, że mamy do czynienia najpierw z wojną informacyjną, z wojną hybrydową czy z wojną kognitywną, czyli poznawczą, taką, która wpływa na nasze sposoby poznawania świata. I teraz to słowo wojna w tym określeniu nie jest przenośnią. I ono nie jest zbyt mocne. I nie jest zbyt mocne. Do czynienia rzeczywiście mamy z wojną toczoną przez państwo nam przeciwne, przez agresora, który nie stosuje dzisiaj wobec nas takiej wojny konwencjonalnej, tradycyjnych metod prowadzenia wojny, tak jak nam się to kojarzy. Chociażby widzimy to dzisiaj na Ukrainie, tam jest wojna konwencjonalna między innymi. Ale to jest państwo, czyli Rosja, które stosuje wobec państw zachodnich, państw Unii Europejskiej, w tym Polski, właśnie używa broni informacyjnej po to, żeby zmieniać nasze postawy i osłabiać nas.
A czy instytucje różnego rodzaju chciały z panią współpracować przy tych poszukiwaniach? No to zależy kiedy. Na samym początku tej drogi, cofnijmy się do tego momentu, tego 2017 roku, sam początek drogi. Na początku w ogóle nikt nie traktował tego specjalnie poważnie w tym znaczeniu jako zagrożenia dla obywateli, dla państwa, bo to był czas, kiedy w ogóle mało osób w Polsce mówiło o tej dezinformacji. Mówiło się o tym już za granicą, bo to było po pierwszej kampanii prezydenckiej Donalda Trumpa i wtedy zaczęto mówić o tym, że Rosja mogła mieć wpływ informacyjny na wyniki wyborów w Stanach. No ale to były początki, więc wtedy to nikt w ogóle nie myślał o tym, że instytucje się powinny tym zajmować. Z biegiem czasu, kiedy się okazywało, że to jest coraz poważniejsze zagrożenie, myśmy jako Polska naprawdę byli mocno zapóźnieni w reagowaniu na to, instytucjonalnie zwłaszcza.
Jednej z agencji rosyjskich, chodzi o dziewiątą falę, która już nie istnieje, ale tam dokładnie wyuszczyła pani te podstawowe zasady, którymi oni się kierowali, czy już konkretne działania, które mogliśmy obserwować i którymi oni sami się chwalili. Tak, w Rosji dziś popularny jest taki zawód, który my byśmy nazywali strategiem politycznym, a oni coraz częściej nazywają architekturą społeczną. I ci architekci społeczni, ci najbardziej znani, Jak tłumaczą, na czym polega ten zawód, no to mówią o tym, że oni kształtują od nowa tkankę społeczną. Tu cytuję dokładnie te słowa. I teraz tkanka społeczna to my. Oni kształtują tą tkankę społeczną zarówno w Rosji, jak i za granicą. Działają na Zachodzie w taki sposób, żeby ukształtować nas na swoją korzyść.
I to jest działanie kognitywne, czyli takie działanie, które w sposób niejawny wpływa na to, jak my o czymś myślimy, jakie podejmujemy decyzje i jakie mamy zachowania. Po pewnym czasie takiego wpływu, to wymaga czasu, to są nawet wieloletnie działania oddziałujące na kształtowanie naszego sposobu myślenia, ale w Rosji nie myśli się czasowo w takich kategoriach jak na Zachodzie. Na Zachodzie w kategoriach czasowych myśli się często, jeżeli chodzi o politykę, w kategoriach kadencji. 4 lata, ewentualnie 2 kadencje, czyli 8 lat. W Rosji to tak nie działa. Działania wieloletnie w Rosji, ale wieloletnie możemy rozliczyć na dekady, to są działania, które są akceptowalne dla władz. Jeżeli skutek takiego działania będzie za 20 lat, to świetnie. Możemy się na to zgodzić, wchodzimy w to, robimy działania, które przyniosą efekt za 20 lat.
Więc ci architekci społeczni mają czas na to, żeby na nas pooddziaływać. Robią to naprawdę różnymi metodami. Przez media społecznościowe mogą to robić szybciej, docierać do nas szybciej, wpływać w rozmaity sposób. I tak dziewiąta fala, jak i inna agencja, Agencja Projektowania Społecznego, która jest znana z tego, że bezpośrednio na Kremlu pracuje z najwyższymi urzędnikami rosyjskimi, za zgodą Władimira Putina oczywiście. Wszystkie te agencje usiłują wpłynąć na to, jak reagujemy na zdarzenia, które się dzieją. To, co zresztą było głośne w Polsce i obserwujemy to za każdym razem, kiedy mamy informacje o jakiejś prowokacji militarnej ze strony Rosji. Czy to drony przelecą, czy cokolwiek innego się zdarzy. Też po każdej z akcji sabotażowej, na przykład wtedy na torach kolejowych, jak była ta akcja.
Tymczasem bardzo często to są komentarze z Rosji. Z tej Agencji Projektowania Społecznego wykradziono dokumenty w którymś momencie, wykradziono korespondencję maila. I tam w tej korespondencji były sprawozdania z ich działalności. I oni raportowali po kilkanaście milionów komentarzy opublikowanych w ciągu roku, na przykład w przestrzeni zachodniej, na konkretnej platformie społecznościowej. To są naprawdę takie ilości, których celem jest takie bombardowanie informacyjne. Jak człowiek usłyszy zwielokrotniony przekaz... Stara zasada, że skłamstwo powtórzone 10 razy staje się prawdą. Dokładnie. I to jest stara zasada, która w mediach społecznościowych również doskonale działa i oni ją po prostu wykorzystują. I to jest metoda, jedna z metod oczywiście, bo ich jest dużo więcej, ale jedna z metod, które wpływają na to, co myślimy.
Jednym z takich celów jest to, żeby nastawić Polaków choćby w tym momencie przeciwko Unii Europejskiej i pokazać alternatywę w postaci Rosji, która może zmienić nasze życie, poprawić je i sprawić, że będzie lepsze. Tak, przez pewien czas mieliśmy taką sytuację, że Rosjanom nie zależało na tym, w tych działaniach informacyjnych, żebyśmy dobrze myśleli o Rosji. Im wystarczało, że źle myśleliśmy o Unii Europejskiej, o NATO i o Ukrainie. Od jakiegoś czasu, myślę, że w dużym nasileniu od połowy 2025 roku, Obserwujemy działania idące w kierunku budowania w nas sympatii do Rosji. Jak już nam ohydzili ten zachód, to teraz czas na budowanie tej sympatii. Tak. I to jest robione na przykład w taki sposób, że pojawiają się często youtuberzy, czy w ogóle influencerzy internetowi, którzy podróżują po Rosji i pokazują jaka ta Rosja jest.
I oni zapewniają, że robią to zupełnie obiektywnie, tyle że pomijają w tych swoich wpisach, blogach, vlogach wszelkie negatywne informacje na temat Rosji, a pokazują takie elementy przyjemne. No bo te przyjemne też zawsze są, tak? A to kogoś fajnego się spotka. A to natura jest też miła. Natura. A to pójdę do sklepu i tam zobaczę coś fajnego, czego nie ma w Polsce. Taniego. Taniego, albo drogiego, ale luksusowego, albo luksusowe, na przykład restauracje w Rosji, w Moskwie, których jest bardzo dużo, bo tam ten luksus kapiący, bijący po oczach jest bardzo popularny. I to są często blogerzy z Polski. Mamy takie informacje, mówię o badaczach, którzy się tym zajmują, mamy takie informacje nieoficjalne, z których wynika, że oni dość często są przymuszani do takich rzeczy.
Czyli na przykład są to podróżnicy, którzy dostają informację, że albo w ten sposób pokażą Rosję, albo nie dostaną więcej wizy. Dla nich to jest ważne, żeby tam wjechać, bo tam podróżują, więc robią to. Inni prawdopodobnie dostają za to pieniądze. To jest standardowe działanie rosyjskie, to znaczy sposób wywierania presji na drugą osobę. Natomiast no to rzeczywiście oddziaływuje, bo jeżeli taki vloger ma na przykład 100 tysięcy odsłon takiego materiału i ktoś obejrzy to raz, drugi, trzeci, czwarty, no to właśnie pomyśli sobie, hmm, może ta Rosja nie jest taka zła. Zwłaszcza, że mamy sporo osób młodych, które z własnego doświadczenia nie pamiętają już ani czasów komunizmu, ani tego, jak to było właśnie, kiedy Rosja czy Związek Radziecki bezpośrednio na nas oddziaływały. Dla nich to jest historia. I opowiadanie o tym, jak to dziś wygląda, okazuje się mocno przekonujące, ponieważ cały czas nam się w Polsce wydaje, ja to też odkryłam myśląc o tym niedawno, że my nie pokazujemy często tego, jak wygląda rzeczywiście Rosja.
Bo nam się wydaje, że wszyscy wiedzą, że tam w Rosji to jest beznadziejnie. Otóż nie wszyscy wiedzą i pojawiają się tacy, które nie ma pojęcia. I na to miejsce pojawiają się ci blogerzy, którzy mówią, ale słuchajcie, to jest naprawdę świetnie. I ci młodzi ludzie rzeczywiście myślą, hmm, o co nam chodzi z tą Rosją? Chciałam się pani zapytać, czy pani czuje się bezpieczna, badając tak trudny temat? To znaczy mam w głowie poczucie zagrożenia. To znaczy, że to różne moje odkrycia, które publikuję, mogą sprawiać, że będę zagrożona. Też jestem wielokrotnie przez działaczy prorosyjskich w Polsce atakowana na bardzo różne sposoby. Mamy próby zastraszania takie na poziomie formalno-prawnym. To się cały czas dzieje. Czyli dostaje pani jakieś wezwania, tak?
Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Anna Mierzyńska przedstawiona jako analityczka mediów społecznościowych, zajmująca się dezinformacją.
Anna opowiada o swoim przejściu do badania mechanizmów dezinformacji i początkach jej pracy w tym obszarze.
Anna opowiada o zmianach w badaniach i zrozumieniu zagrożenia dezinformacji przez Polskę.
Anna opowiada o swoim doświadczeniu w badaniu dezinformacji i jej związkach z powszechnością.
Anna opowiada o przyszłości badania dezinformacji i roli indywidualnej odporności na dezinformację.
Anna Mierzyńska omawia wpływ dezinformacji na podziały społeczne, podkreślając, że grupy polityczne przyjmują informacje pasujące do swoich poglądów, co pogłębia istniejące podziały.
Mierzyńska szczegółowo opisuje działania agencji rosyjskich, takich jak Agencja Projektowania Społecznego, które manipulują publiczną debatą i budują sympatię do Rosji.
Anna Mierzyńska omawia rola influencerów w promocji pozytywnego obrazu Rosji i opowiada o presji, jaką doświadczają blogerzy, aby spełniać te wymagania.
Mierzyńska dyskutuje o swoim poczucie zagrożenia z powodu ataków prorosyjskich działaczy i podkreśla, że chroni się, ale nie zdradza swoich supermoce.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.