"Zapiski z pałętania się po pograniczach" | Studio Wschodnie

Tutaj ta lubelszczyzna powoli stała się dla mnie taką bramą właśnie ku temu wschodniemu światowi i wschodnim opłotkom. A co łączy w takim razie te miejsca, w których Pani była, bywała? Co łączy to Podlasie, Suwalszczyznę i Mołdawię, Naddniestrze, Czarnochorę i aż Rosję czy Mongolię? Przede wszystkim myślę, że takie właśnie dwie albo trzy rzeczy. Po pierwsze oczywiście głównie szukałam pograniczy. Czasami się zapuszczałam też do wnętrza różnych krajów, to prawda, ale taki właśnie motyw przenikania się właśnie różnych kultur, różnych narodów, to mnie bardzo mocno frapowało chyba od zawsze, dlatego właśnie te pogranicza są taką dominantą w tej książce.

Też na Bełżczyźnie są takie miejsca, gdzie po prostu ludzie czują się tutejsi, czują się po prostu stąd, niezależnie czy są w Polsce, na Białorusi, na Ukrainie, więc ta granica jest często bardzo płynna. Ale też często wśród takich pograniczach na przykład jakiś kultur albo też religii, na przykład Wyspy Sołowieckie, prawda? Z kolei właśnie w Rosji na Morzu Białym jest taka wyspa, wyspa archipelagii sołowieckiej, gdzie jest prawosławny, dawny staroobrzędowy monaster, gdzie właśnie grupa ludzi, którzy nie zgodzili się na pewnego rodzaju reformy w cerki prawosławne, czyli właśnie staroobrzędowcy, no tam uczynili po prostu swój bastion, więc też takie pogranicze właśnie różnych tych tradycji. Potem właśnie zostaje tutaj podbicie z tego też tytułu. Poza tym to się z kolei miesza z pograniczem odnośnie wpływ różnego rodzaju ludów, które tam siedzą od głębokiej np. starożytności.

Jakieś ludy fińskie, finno-ugryńskie, które też tam w tej części Rosji możemy znaleźć. Więc te właśnie historie przenikają się zależnie właśnie od tego, w jakim rejonie świata jesteśmy. To nie zawsze musi być kreska na mapie. To są często po prostu obszary, gdzie ludzie mieszkali od wieków, te kultury się przenikały i np. ich potomkowie dalej tam żyją i mają tą pamięć o tej przeszłości. A te pogranicza dla Pani osobiście czym są? A może lepiej zapytać, co Panią właśnie do takich miejsc ciągnęło i jak rozumiem cały czas ciągnie? Głównie chyba taka właśnie mieszanka. To, że tam nie ma takiego stałego podziału na czarne i białe, że po prostu tutaj są Polacy, tutaj są Białorusini i koniec. Tylko, że właśnie to zjawisko tutejszości, to po prostu bycia u siebie, które czasami nie wymaga definicji, nie wymaga zdefiniowania kim my dokładnie jesteśmy, tylko po prostu mieszkamy tutaj od zawsze, kultowujemy swoje tradycje i po prostu jesteśmy stąd.

A w którym miejscu ta elastyczność na Pani zrobiła największe wrażenie? Czy to było Podlasie, czy to była Mongolia, czy może Rosja, czy inne miejsca? Myślę, że pewnie głównie Podlasie, gdzie właśnie były początki moich podróży w książce. Więc zdecydowanie tutaj się pograniczy Lubelszczyzna, Podlasie, tu właśnie blisko Buku. Ale Mongolia myślę, że też, bo rzeczywiście w Mongolii też jest bardzo duża bariera językowa.

Ale oczywiście to, co opisałam, na pewno jest tym światem już odchodzącym, znikającym, więc coś się pewnie jeszcze zmieni. W którą stronę to dalej pójdzie, zobaczymy. Na pewno będę obserwować. I jak mam nadzieję także opisywać, czy te podróże, to pałętanie się po świecie, po pograniczach wymaga odwagi. No bo pewnie, no nie wiem, tak sobie myślę, że autostop po Białorusi czy Rosji to nie jest sposób na podróżowanie dla każdego. Być może też dla wielu może trochę nietuzinkowo, trochę ekstrawagancko, trochę oryginalnie brzmieć dzisiaj dla wielu osób.