Mentionsy Mentionsy
Studio wschodnie w Radiu Lublin
Studio wschodnie w Radiu Lublin

Studio wschodnie - o sytuacji w Serbii

16.11.2025 ·34 min 50 s · 12 rozdziałów

Jaka jest Serbia rok po katastrofie budowlanej w Nowym Sadzie i trwających od listopada 2024 roku protestach społecznych? Czy w Serbii dojdzie do przedterminowych wyborów? Jaką pozycję polityczną, społeczną oraz międzynarodową ma aktualnie prezydent Aleksandar Vuczić?O tym rozmawiamy z prof. Konradem Pawłowskim z Instytutu Stosunków Międzynarodowych UMCS.

3:59 · Protesty i kontynuacja kryzysu wewnętrznego Serbii 1

No i deklaruje, że zorganizuje przedterminowe wybory parlamentarne. Czy Vucic się ugiął, czy jest pewny swego? Bo pamiętamy, że akurat w Serbii przedterminowe wybory to nie jest coś powiedziałbym ekstraordynarnego. No tak, no tam nawet przecież było takie pojęcie regularnych wyborów przedterminowych, czyli w czasie rządów SNS-u, partii prezydenta. Przecież te wybory były średnio, tak co dwa lata organizowane. Oczywiście to pokazuje, czy to był mechanizm wucicia, który... Sposób na sprawowanie władz i wygrywanie wyborów. Tak jest. Dopóki miał to poparcie, które mu na to pozwoliło. Natomiast to poparcie było też konsekwencją systemu, który został stworzony, systemu politycznego, gdzie ta partia ma około 10% obywateli Serbii.

7:21 · Postępy i brak zmian po roku protestów 1

To są członkowie partii rządzącej, którzy mają rodziny, które głosują na partię rządzącą. Więc w takim sensie, mówiąc o zabetonowaniu sceny politycznej, To jest właśnie jeden z tych elementów. Ta partia miała takie poparcie, które wynikało z tego, że w jakimś sensie to poparcie z jednej strony na pewno było, ale też było w jakimś sensie kupowane po prostu za stanowiska pracy, różnego rodzaju benefity. Ludzie faktycznie pracujący w administracji publicznej byli w taki czy inny sposób motywowani, czy wręcz zmuszani do tego, żeby i w wiecach wyborczych SNS-u uczestniczyć, ale także głosować na tę partię. Wiele tutaj niestety jest elementów, które budzi Które budzą zastrzeżenie jeśli chodzi o jakość tej demokracji.

19:35 · Perspektywy dalszego rozwoju sytuacji w Serbii 1

No właśnie, panie profesorze, Dokąd to, ta cała sytuacja zaprowadzi Serbów, Serbię, prezydenta Vucicia? Jest napięcie w Serbii, to jest ewidentne napięcie. Ja byłem w wakacje w Serbii i miałem wrażenie, że to jest smutny kraj. Sam Belgrad, ja bardzo lubię to miasto, zawsze kolorowe, wesołe, rozśpiewane, jakieś wesołe, przynajmniej tak zawsze postrzegałem. Wydawało mi się smutne. Przynajmniej ja odczuwałem tą atmosferę, plakaty czy jakiś graffiti przeciwko obecnej władzy. To pokazuje tą atmosferę kryzysu jednak wewnętrznego. Być może tego kryzysu nawet i społecznego, bo przecież, tak jak powiedziałem, są ludzie, którzy prezydenta Vucicia i SNS popierają, dlatego że im się to po prostu w jakimś sensie opłaca.

20:42 · Problemy społeczne i polityczne Serbii 1

Ja pamiętam 15 marca czy 28 czerwca, kiedy były te demonstracje w Belgradzie. Wydaje się, że tych ludzi było więcej po prostu. Może 130, może 150 tysięcy, ale to są tylko szacunkowe wyniki, wyliczenia. Natomiast mówię, jeśli się pojedzie na prowincję, to jednak ta sytuacja jest troszeczkę inna. Ludzie w jakimś sensie czekają, co będzie dalej. Te protesty są w Nowym Sadzie, w Belgradzie, w Niszu, ale w tych mniejszych miejscowościach, gdzie SNS ma zabetonowany jakby pewien układ władzy. To jest otwarte pytanie. Oczywiście przez ten rok widzieliśmy wiele takich czasem wzruszających gestów poparcia dla studentów, którzy szli do Belgradu, do Nowego Sadu i ludzie wychodzili, dowalili im jedzenie.

26:42 · Strategie rządów Vucicia 2

Przesunął się w tą stronę i to nawet wynika, może nie wprost, ale to wynika z oceny Komisji Europejskiej i tej zakulisowej krytyki, która zapewne skłoniła prezydenta Vucicia do pewnego gestu w stosunku do protestujących, ale gestu raczej pozornego. Więc ja w sumie nie odpowiedziałbym na pytanie, jakie scenariusze. Wydaje mi się, że po prostu wybory przedterminowe, tylko pewnie nie szybko. Natomiast myślę, że prezydent Vucic obawia się też jeszcze jednej rzeczy, że Do tej pory w czasie tych wyborów, o czym już mówiliśmy, wykorzystywano pewne triki, które zwiększały poparcie polityczne dla SNS-u. Na przykład przywożono rejestrowanych głosujących z Bośni i Hercegowiny, czyli Serbów bośniackich. Oni się rejestrowali w Belgradzie i głosowali za partią rządzącą.

Napięcie polityczne w Serbii jest takie, że dzisiaj zapewne część tych powiedzmy sztuczek nie da się przeprowadzić z uwagi na to, że studenci i inne tylko będą wyraźnie czy mocno obserwować jak wygląda sam proces głosowania, czy dochodzi do tego rodzaju Czy naruszam w istocie prawa, czy nie. Natomiast i to jest scenariusz, który może wiązać się z tym, że być może SNS zostanie odsunięty od władzy. W moim przekonaniu, ustawiam taką hipotezę, że prezydent absolutnie nie ma pomysłu na nawet ewentualnie ustąpienie czy zmianę, po prostu chce zostać Przy tym jak jest, czyli żeby było tak jak jest i to jest jego cel polityczny.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.