Mentionsy Mentionsy
Studio wschodnie w Radiu Lublin
Studio wschodnie w Radiu Lublin

Studio wschodnie - o sytuacji w Serbii

16.11.2025 ·34 min 50 s · 12 rozdziałów

Jaka jest Serbia rok po katastrofie budowlanej w Nowym Sadzie i trwających od listopada 2024 roku protestach społecznych? Czy w Serbii dojdzie do przedterminowych wyborów? Jaką pozycję polityczną, społeczną oraz międzynarodową ma aktualnie prezydent Aleksandar Vuczić?O tym rozmawiamy z prof. Konradem Pawłowskim z Instytutu Stosunków Międzynarodowych UMCS.

3:59 · Protesty i kontynuacja kryzysu wewnętrznego Serbii 1

Też w sposób taki niecodzienny. No były marsze właśnie. Do Nowego Sadu niektórzy szli 16 dni, czyli jeden dzień za każdą ofiarę. Pojawili się bliscy ofiar. Jedna z matek, zdaje się, budówkę rozpoczęła. Tak, no rzeczywiście. Teraz pod budynkiem Parlamentu Serbii w Belgradzie pani Diana Chyrka, mama pana Stefana Chyrki, który zginął w katastrofie budowlanej w Nowym Sadzie, ona protestuje. Ona oczywiście domaga się wyjaśnienia odpowiedzialności, kto odpowiada konkretnie za tę katastrofę budowlaną, ale także, tak jak protestujący, domaga się tego, żeby w ramach załagodzenia sytuacji wreszcie prezydent Vucic, bo to przecież prezydent Vucic w istocie jest alfa i omega tego wszystkiego, co dzieje się w Serbii, żeby prezydent Vucic podjął decyzję organizacji,

7:21 · Postępy i brak zmian po roku protestów 1

Natomiast to jest po prostu gra polityczna prezydenta Vucicia. Dwa dni po tym oświadczeniu z 31 października, które uznano za jakąś formę przeprosin. Zresztą to oświadczenie brzmiało bardzo sztucznie. Prezydent czytał ewidentnie tekst. I mowa ciała pokazywała, że jest zdenerwowany, że nie jest to w jakiś sposób dla niego komfortowa sytuacja. Być może jest to efekt jednak nacisków ze strony państw zachodnich, które jednak wiedzą i widzą, co się dzieje w Serbii. Vucic dalej jest politykiem, który cieszy się poparciem Zachodu, ale jednak Nie jest to poparcie bezkrytyczne, czy coraz bardziej nie jest to poparcie bezkrytyczne. Parlament Europejski wskazywał na te protesty, które się przecież rok czasu z taką intensywnością odbywały.

14:54 · Reakcje władzy na protesty i oskarżenia o korupcję 2

Wydaje mi się, że został przekroczony pewien point of no return, jeśli chodzi o poparcie dla partii rządzącej, pewien poziom rozczarowania. No i niestety Serbia jest w tym kryzysie, ten kryzys się pogłębia. Pytanie, czy ta masa krytyczna została uruchomiona, żeby doszło do na przykład czegoś w rodzaju takiego przewrotu na wzór wydarzeń z października 2000 roku. To jest otwarte pytanie. Wydaje mi się, że prezydent Vucic się tego boi i dlatego na przykład od marca w samym centrum Belgradu, w Parku Pionierów, naprzeciwko Parlamentu, Obóz namiotów nazywany Ciacilendem. W tym obozie na początku niby byli studenci, którzy chcą się uczyć, czyli studenci, którzy nie popierali protestów, ale w istocie od początku było wiadomo, że tam siedzą po prostu ludzie, których gdzieś tam te media pokazywały, że to są po prostu ludzie o takich raczej nawet w niektórych przypadkach kryminalnych osiągnięciach.

Rzecz naprawdę ciężka do zrozumienia. Ci zwolennicy prezydenta Stoją naprzeciwko i kiedy ta matka pana Stefana, który zginął w tej katastrofie, stoi pod tym parlamentem, naprzeciwko puszczana jest głośno muzyka, jest radość, zabawa. No cóż, słyszałem opinie serbskich komentatorów, którzy mówią, że po prostu to jest w jakimś sensie nieludzkie zachowanie, ciężko jest zrozumieć, że ktoś tak się może zachowywać. Moim zdaniem to jest kolejna egzemplifikacja tego, że Serbia jest w kryzysie. W jakimś sensie społeczeństwo też jest podzielone. No i pytanie, kto to wygra? Jak to się może rozwinąć? To jest naprawdę dalej otwarte pytanie. O czym też dzisiaj jeszcze porozmawiamy z profesorem Konradem Pawłowskim z Instytutu Stosunków Międzynarodowych UMCS.

30:14 · Kontekst międzynarodowy 1

Jakby wzmocnienia jego pozycji na arenie międzynarodowej. Ale co się dzieje w społeczeństwie serbskim? Ponieważ ta ustawa, te decyzje administracyjne jeszcze wzrok temu podejmowane przez rząd, teraz parlament przyjmuje lek specjalist dotyczący w istocie wyburzenia tych ruin. To się nazywa rewitalizacja, ale w istocie chodzi o to, że te elementy tego budynku, który jest i historyczny, I symboliczny, ale także jest w jakimś sensie jakby osiągnięciem modernizmu jugosłowiańskiego, jako sam zabytek po prostu. Więc ludzie po prostu protestują przeciwko temu działaniu, które uznają za kolejny gest Vucicia w stronę Zachodu po to, żeby

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.