Mentionsy Mentionsy
Studio wschodnie w Radiu Lublin
Studio wschodnie w Radiu Lublin

Studio wschodnie - o sytuacji w Serbii

12.05.2024 ·42 min 3 s · 8 rozdziałów

Rozmowa z prof. Konradem Pawłowskim, politologiem z UMCS i Instytutu Europy Środkowej w Lublinie o sytuacji w Serbii.

0:00 · Wybory parlamentarne i lokalne w Serbii 1

Tematyka polityki wewnętrznej w ciągu ostatnich tygodni trochę zeszła na drugi plan, natomiast na pierwszy plan wyszły kwestie międzynarodowe. A no właśnie, na tym planie, na tej scenie pierwszoplanową postacią w ostatnich dniach stał się przywódca Chin za sprawą jego Wizyty w Serbii właśnie. Serbia, która była drugim przystankiem jego europejskiego tournée. Samolot chińskiego przy wódce eskortowany był przez serbskie myśliwce Migi 29. Na jego cześć na lotnisku szpaler funkcjonariuszy Gwardii Narodowej. Przed samym lotniskiem mieszkający w Serbii Chińczycy oklaskujący.

5:53 · Wizyta prezydenta Xi Jinpinga w Serbii 1

Mówiono o wspólnej przyszłości w nowej erze, więc tutaj z punktu widzenia bliskości tych relacji to jest kolejny przymiotnik definiujący jak bardzo te relacje, przynajmniej w wersji deklaratywnej, są ważne przede wszystkim dla Serbii. Dla Chin też, ale to może zostawię to na moment. Natomiast w wymiarze taktycznym, no to zwróćmy uwagę, że w ciągu ostatnich tygodni prezydent Włóczyś miał trochę problemów na arenie międzynarodowej. To są takie kwestie wizerunkowe, bo z jednej strony były te wybory, z którymi trzeba było coś w jakimś sensie zrobić, czyli pójść na kompromis. Dalej to była kwestia relacji z Kosowem.

12:14 · Relacje międzynarodowe Serbii 2

Gambling with the history, może po angielsku to lepiej brzmi, dlatego że Unia trochę zapomniała o znaczeniu rozszerzenia na Bałkanach i teraz dzisiaj, czy po rozpoczęciu agresji, po naskalowej agresji rosyjskiej na Ukrainę, ten proces się zmieni, jednak jest pewne przyspieszenie. Bośnia i Hercegowina otrzymały status kandydata. Podjęta została decyzja o otwarciu negocjacji akcesyjnych z Bośnią i Hercegowiną. W nieodległej przyszłości pewnie to się stanie. Natomiast ta świadomość, że w miejsce niedokończonej integracji europejskiej może wejść Rosja i Chiny, czy mogą się te wpływy państw Nieuropejskich w istocie wzmocnić.

Czy te państwa są jednak rywalami strategicznymi dla Unii Europejskiej? No to jest jakaś otrzeźwiająca konkluzja. Pytanie czy nie za późno. Natomiast jeśli chodzi o tę politykę balansowania Serbii, to chciałem zwrócić uwagę, że rzeczywiście z zachodu się pojawiły po tej wizycie prezydenta Xi takie dość cierpkie uwagi, że to raczej nie wzmacnia zaufania do Serbii, że to jest Te gesty przyjaźni, ta wspólna przyszłość w Nowej Erze, to wszystko pokazuje, że jednak ten kierunek europejski polityki zagranicznej Serbii jest raczej takim deklarowanym kierunkiem. To akurat mówiła serbska opozycja, zresztą nie od dzisiaj bynajmniej, Władze mówią o integracji europejskiej.

16:24 · Nowy rząd w Serbii 1

Natomiast 9 maja minister spraw zagranicznych Marko Dziurić spotyka się z ambasadorem Krzysztoferem Hillem, gdzie potwierdza dobre relacje serbsko-amerykańskie. A 10 maja widzimy spotkanie z ambasadorem Aleksandrem Bocanem Herczanką, Ambasadorem Federacji Rosyjskiej, gdzie Dziuryć mówi dokładnie to samo, mówi o tym, że tradycyjna przyjaźń z Rosją. Czyli można by było powiedzieć, że dalej ta polityka balansowania, ona jest w jakimś sensie zaskakująca, ale Vucic jest mistrzem wysyłania niejednoznacznych komunikatów w polityce międzynarodowej i cóż, no tak to wygląda. O tym, do czego to też może prowadzić, czemu to może służyć, dziś rozmawiamy z profesorem Konradem Pawłowskim z Katedry Międzynarodowych Stosunków Politycznych UMCS i kierownikiem zespołu bałkańskiego w Instytucie Europy Środkowej w Lublinie.

21:48 · Krytyka polityki prezydenta Vucicia 1

Serbscy komentatorzy mówili, że to jest mniej więcej kierunek, w którym Serbia zmierza. To jest oczywiście bardzo krytyczna opinia, że cóż, od demokracji w stronę jakiejś formy autokratycznego systemu władzy i że Vucic też ma takie tendencje. Oczywiście można by rozwijać te uwagi, ale rzeczywiście jest tak, że prezydent Vucic rzeczywiście jest osobą, która sprawuje władzę w Serbii, która Przekracza regulacje ustrojowe. I to jest temat, o którym się od dawna mówi. I tutaj rzeczywiście dominacja prezydenta na sceny politycznej jest trudna do zakwestionowania. Natomiast tam nawet podały ze strony prezydenta Vucicia słowa wskazujące na miłość.

22:57 · Strategia Serbii w stosunkach międzynarodowych 2

Jeśli u Włóczycia chodzi o geopolitykę, o pokazanie, że ma się innych partnerów, że Serbia ma plan B czy C, co nie do końca jest w mojej ocenie prawdą, ale jednak są to pewne sygnały. Chodzi też o kwestie inwestycji chińskich, które też są bardzo specyficzne i też są Przez ekonomistów krytykowane, jeśli chodzi o to, czym one tak naprawdę są. One są pożyczkami chińskimi, tam jest problem zadłużenia Serbii, ale odpowiadając na pytanie pana redaktora, Chińczycy grają w wielką, geopolityczną grę. Pamiętajmy, że Xi przybył do Belgradu 7 maja. To jest nieprzypadkowa data, bo on przybył w dzień, kiedy 25 lat temu w czasie interwencji NATO doszło do zbombardowania Ambasady Chińskiej w Belgradzie.

Zapewne przypadkowego zbombardowania, ale cóż, jest to bardzo symboliczny comeback. 25 lat temu tutaj NATO dominuje rządzie, a nagle po tych kilkudziesięciu latach Chiny Jawią się jako globalna siła, która ma także swoje ambicje i wpływy w Europie, na całym świecie, ale także w Europie. Chińczykom absolutnie... Chińczykom potrzebna jest Serbia, żeby wejść do Europy, do Unii Europejskiej, w sensie ze swoimi interesami. Można by było powiedzieć, że tak. Oczywiście Chińczycy współpracują z państwami Unii Europejskiej na wielu obszarach. Natomiast tak, bo w sensie politycznym, w sensie gospodarczym Serbia jest absolutnie minimalnym, jeśli chodzi o państwa, które w sensie gospodarczym mogłyby dla Chin odgrywać rolę.

29:03 · Zakwestionowanie polityki Vucicza i jej wpływ na integrację europejską 1

Serbia jest drugim w Europie państwem, które ma taką umowę o wolnym handlu z Chinami. Chyba pierwszym jest Islandia, jeśli dobrze pamiętam. Natomiast jest to taki sygnał, że Serbia stawia na to współpracę gospodarczą z Chinami, czyli liczy, że to się przyczyni do rozwoju gospodarczego. Jaka jest reakcja Unii Europejskiej na to? Unia Europejska mówi, że Serbia powinna być świadoma, że w sytuacji Członkostwa w Unii Europejskiej, wejścia do UE. Te porozumienia trzeba będzie po prostu zakończyć, rozwiązać te umowy. Natomiast prezydent Vucic już w październiku ubiegłego roku odpowiadał, że my to rozumiemy, ale wejście Serbii do Unii Europejskiej nie nastąpi szybko, więc na razie my robimy sobie w ten sposób, czyli rozwijamy te relacje.

37:56 · Stabilność regionu i zagrożenia na Bałkanach 1

Pojawiały się takie komentarze, analizy, które no właśnie, mówiły o tym, że Wojna coraz bliżej, niepokoje na Bałkanach są coraz bardziej zaognione. Ile w tym prawdy? Prezydent Vucic mówi, że to już liczy w dziesiątki tysięcy tego typu publikacji i on w nie nie wierzy. Z drugiej strony, jak mówi, z pomocą przyjdzie komu trzeba. Ja odpowiem na to pytanie może w ten sposób. Gdyby Ukraina upadła, gdyby Ukraina przegrała wojnę, gdyby w Ameryce doszedł do władzy prezydent, który stwierdzi, że NATO jest klubem oldboyów i że Ameryka powinna się wycofać i że Unia Europejska powinna bronić się sama, to dojdzie do, w mojej ocenie, dojdzie do wzrostu tych napięć na Bałkanach, bo to będą wielkie geopolityczne zmiany, które w moim przekonaniu naprawdę stworzyłyby zagrożenie dla stabilności tego regionu.

Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.