Studio wschodnie - o Czeczenii i Turkmenistanie

Na razie chyba nie dostaje tego zielonego światła od swojego pryncypała. Tutaj warto jeszcze cofnąć się do początku tak zwanej II Wojny Czeczeńskiej, która wybuchła na przełomie sierpnia i września 1999 roku, sprowokowana przez Rosję wybuchami w Moskwie i Bujnaksku. Służby specjalne rosyjskie, głównie FSB, podłożyły wówczas ładunki wybuchowe. Pod kilka bloków mieszkalnych zginęło kilkadziesiąt osób, kilkaset zostało rannych. O zamachy od razu propaganda rosyjska oskarżyła Czeczenów. Do tego jeszcze doszła akcja zbrojna Szamila Basajewa na Dagestan, też zręcznie sprowokowana przez stronę rosyjską i to dało pretekst do

Ale na początku II Wojny Czeczeńskiej... Skąd ten zwrot? Otóż tu trzeba jeszcze, trzeba byłoby się cofnąć kilka lat wcześniej, ponieważ ojciec był przeciwny radykalnym ruchom religijnym, jakie zaczęły się tworzyć w Czeczenii, szczególnie przeciwko wahabizmowi, o czym zresztą wyraził się już publicznie we wrześniu 1998 roku. Wówczas mocno skrytykował Wahhabitys, który miał poparcie ówczesnego prezydenta Asłana Maschadova. Dlatego też, bo tu chodziło przecież o rywalizację, o rząd dusz, dlatego też chętnie na początku wojny przeszedł faktycznie na stronę Rosji.

Ogłosił północną część Czeczenii, Gudermes, gdzie miał przewagę swoich zwolenników, ogłosił strefą otwartą. Czyli podlegli mu bojownicy przestali walczyć z Rosją. Rosja tego nie zapomniała, tak wielkiej przysługi, ponieważ wojna z Czeczenią już na podstawie doświadczeń I Wojny Czeczeńskiej nie była łatwa, mimo że to malutkie państewko w obszarze mniej więcej jednego polskiego województwa. Ale jest to państwo górskie, gdzie teren, ukształtowanie sprzyja bardzo walce z najeźdźcą, szczególnie walce partyzanckiej. Dlatego też Rosja w podziękowaniu za taką postawę

Kolaboracyjną, trzeba to wprost ująć, kiedy cały naród walczył z najazdem rosyjskim. Już bardzo szybko mianowała Achmata Kadyrowa szefem administracji cywilnej w Czeczenii. Stało się to już w czerwcu 2000 roku. Wojna oczywiście pełnoskalowa trwała nadal. Tak mniej więcej do końca 2000 roku. Później z uwagi na ogromną przewagę Rosjan, bo użyli około 200 tysięcy żołnierzy, natomiast oddziały czeczeńskie liczyły łącznie z bojownikami, z partyzantami do 8 tysięcy wówczas. No więc dysproporcja była ogromna. Poza tym Milionowy naród czeczeński, 140 milionowa Federacja Rosyjska z potencjałem gospodarczym, który miażdżąco przewyższał rolniczą Czechenię.

W takiej sytuacji nie rokowało to na długotrwałe działania zbrojne, chociaż te działania trwały aż do w zasadzie 2014 roku. Najbardziej intensywne do 2010 roku, przy czym sama Rosja w kwietniu 2009 roku ogłosiła zakończenie specjalnej operacji antyterrorystycznej przeciwko Czeczenii. Wtedy już prezydentem formalnie był Ramzan Kadyrow. Jeszcze może cofnę się nieco wcześniej. Otóż pierwszym prezydentem kolaboracyjnego rządu Czeczenii Najpierw premierem został właśnie Achmat Kadyrow, a następnie jesienią, w październiku 2003 roku, w wyniku wyborów oczywiście sfałszowanych pod rosyjską presją militarną,

Ponieważ Czeczeni po kilku latach faktycznej niepodległości nie byli skłonni uznać rosyjskiej władzy. I powiem tak, do dzisiaj większość Czeczenów pamięta o niepodległości i czeka na odpowiedni moment, żeby wystąpić znowu przeciwko Rosji. Szczególnie liczy na Zwycięstwo, co wydaje się już dzisiaj bardzo trudne, zwycięstwo Ukrainy przy poparciu demokratycznych państw Zachodu i Stanów Zjednoczonych. A propos Ukrainy, właśnie są te doniesienia i to nie jest specjalnie tajemnica, że także Te wierne oddziały Kadyrowa także biorą czynny udział w wojnie przeciwko Ukrainie.

Nie chcę, co też widać po ruchach w administracji w najbliższym otoczeniu, próbie też zagwarantowania sobie wpływów poprzez członków rodziny, córki, ale przede wszystkim najmłodszego syna Adama. Myślę, że odpowiedź jest dosyć prosta. Ramzan Kadyrow jest skutecznym przywódcą. Tutaj jeszcze muszę powiedzieć, że na przełomie 2002-2003 roku doszło do projektu czeczenizacji konfliktu, czyli Przekazania odpowiedzialności za walkę z bojownikami, zwolennikami niepodległości na samych Czeczenów, żeby Rosjanie nie ponosili ciężkich strat. No i idealnym kandydatem był wówczas właśnie Achmat Kadyrow, a później jego syn Ramzan Kadyrow, ale także głównodowodzący ówcześnie armią rosyjską w Czeczenii, generał Iwan Troszew, Gennady Iwan Troszew.

To jak funkcjonuje ten kraj, panie doktorze? Jaka jest jego geopolityczna sytuacja? No bo jednak też posiada pewne niewątpliwe walory, które pozwalają mu, że tak powiem, w otoczeniu międzynarodowym funkcjonować, choćby gaz. Otóż w grudniu 1995 roku Turkmenistan oficjalnie przyjął status państwa wieczyście neutralnego, co zostało zatwierdzone przez Organizację Narodów Zjednoczonych. W zasadzie stara się prowadzić bardzo niezależną politykę, czemu sprzyja brak bezpośredniej granicy z Federacją Rosyjską, bo Rosja oczywiście mimo zmiany realiów politycznych stara się wpływać na dawne republiki związkowe i te,

Z którymi ma bezpośrednie granice są w o wiele gorszej sytuacji, jak chociażby Kazachstan, którego potencjał militarny jest niepomiernie większy niż Turkmenistanu. Ale sytuację ma trudną, bo myślę, że tam jest również przygotowany awaryjny scenariusz podobny do Donbasu, jeśli chodzi o relacje Rosja-Ukraina. Ale Rosja ma obecnie kłopot. Wydawało jej się, że szybko pokona Ukrainę, wojna się przekształciła w długotrwałe zmagania i nie wygląda na to, żeby Rosja odniosła błyskatliwy sukces, a jeśli Zachód jednak zwiększy sankcje i zwiększy pomoc militarną, To ta sytuacja może się bardzo niekorzystnie dla Rosji zmienić, tym bardziej, że mamy już pierwsze wyraźne sygnały pogarszającej się drastycznie sytuacji gospodarczej.

Rosji brakuje już pieniędzy, coraz większy deficyt budżetowy, spadki cen ropy, prawie się już kończy tzw. Fundusz Dobrobytu Narodowego, dzięki któremu mogła na początku prowadzić działania i nie martwić się o skutki społeczne i gospodarcze. Rzeczywiście brak tego bezpośredniego sąsiedztwa Rosji i Turkmenistanu z jednej strony wyklucza pewien rodzaj problemów, ale z drugiej strony jako kraj jednak odizolowany w dużej mierze od świata, albo taki, który się sam trochę izoluje, Ma też swoje problemy, no ale też, no właśnie, z czegoś musi żyć.

Rosja mimo wszystko stara się wywierać jakieś naciski. Na przykład wiosną 2009 roku doprowadziła do wybuchu jednego z głównych i przerwania ropociągów. Turkmenistan nie miał wątpliwości i też wywiady, czołowe wywiady państw europejskich, Stanów Zjednoczonych i Izraelskich, który uchodzi za jeden z najlepszych na świecie, nie miały wątpliwości, że Za zamachem stoi Rosja. Z jednej strony mamy wpływy czy próbę wpływów rosyjskiej, a z drugiej strony, no właśnie, Turcja. Jaka jest rola Turcji w relacjach z Turkmenistanem? Zważywszy na duże zasoby gazu i ropy, Turkmenistan stał się przedmiotem rywalizacji Turcji, Chin, a także Unii Europejskiej.

To znaczy, że no właśnie, Uważam, że należałoby nawiązać stosunki z Turkmenistanem, szczególnie na płaszczyźnie gospodarczej, bo to jest rynek bardzo obiecujący i myślę, że jest kwestią czasu, kiedy powstaną trasy przesyłu omijające Rosję. Bo do tej pory Turkmenistan niestety był bardzo zależny od Rosji, ale w tej chwili ma już bezpośrednią trasę, ropociąg do Indii, do Chin. Myślę, że jest kwestią czasu, kiedy przez Morze Kaspijskie i dalej przez Kaukas, ten oczywiście niezależny od Rosji i później przez Morze Czarne, myślę, że jest duża szansa na węglowodory z Turkmenistanu.