Herstorie Poznania (19) Rozmowa z Aleksandrem Przybylskim o Konstancji Łubieńskiej

Razem z Moraczewskim i Libeltem i Napoleonem Kamieńskim. Stworzenia dziennika domowego. O tym chyba sobie tytule porozmawiamy, bo to jest bardzo ciekawy dziennik. Wzór pism kobiecych, jak pisał Adolf Nowaczyński i o tym warto byłoby chyba jeszcze powiedzieć, ale może jeszcze wcześniej jakieś pytania? Mam, bo chciałabym w ogóle, żebyśmy powiedzieli skąd ta Konstancja się wzięła, bo mówisz, że 30 lat i w zasadzie nie wiadomo. To jest też bardzo ciekawa historia, bo ja bardzo często widzę to, no w XIX wieku szczególnie, bo też te dokumenty ginęły, nie wszystkie były archiwizowane. Miałam niezwykły problem chociażby właśnie, żeby wyciągnąć Skąd była Wojkowska? Bo wiadomo tylko, że urodziła się w Bninie i teraz już wiem, że przez zupełny przypadek ten Bnin gdzieś funkcjonował w historii rodziny.

Wielkie Wiktoria. Natomiast w Polsce to trochę kruszeje, ale te jej poglądy są bardzo tożsame z poglądami chociażby właśnie Wojkowskiej, która o tym samym pisała na łamach Tygodnika Literackiego. Ale ciekawe, że ani ty nie znalazłeś żadnych znaków, chociaż musiały się znać niewątpliwie, że o sobie wspominają. Ja również nie znalazłam nic w... Powiedzmy sobie szczerze, mało zachowanej takiej opowieści o wojkowskiej kobiecie, bo ślady jej pisarstwa mamy w Tygodniku Literackim chociażby, ale tam też nie ma żadnej wspominki.

Jeżeli narzekacie, że z kobietą nie porozmawiacie o filozofii i polityce, ale najpierw edukujecie jej edukację, ograniczacie do tych rachunków i szczebiotania po francusku i lekcji gry na szpinecie, no to się nie dziwcie. I ona bardzo wyraźnie, to jest właściwie ten rys bardzo podobny z Molińską Wojkowską. I potem też zresztą ta przygoda Łubieńskiej z próbą założenia szkoły dla biednych dziewcząt, o czym może nam czas pozwoli, a może i nie. Ale to są te podobne rysy. Ale wtedy sobie doczytacie państwo w swojej książce. I ja myślę, że oddajmy wreszcie po tych latach milczenia głos Łubieńskiej, więc ten czas, który nam pozostał, może znowu poświęcę na to, żeby znów przeczytać Bardzo cię proszę. Fragment dłuższy, cytuję.

Myślę, że tak, że trudno z niej też zrobić tak bardzo jednoznacznie postać tak silną pod względem domagania się o te prawa kobiet jak Wojkowska. Ona jednak starała się to... Cały czas ona też podkreśla właśnie tą rolę matki i żony, ale ona pisze też tam bardzo ważną rzecz, że to jest dla niej jakby pewna taka domyślna, idealna sytuacja, ale jednocześnie kiedy kobieta wybiera inaczej, bo z jakiegoś powodu nie chce mieć dzieci, nie może, albo nie chce mieć męża, to w ogóle też nie jest... Tematem do dyskusji, tak, tak, nie róbmy tak, dokładnie tak, że powinniśmy dać każdemu jakby wolność, w ogóle, że społeczeństwo, to jest też bardzo ważne i myślę, że to byłaby świetną szefową działu HR jakiejś korporacji.