Sekty. Rynek religijny, czy nowa duchowość? I Agnieszka Bukowska
W najnowszym odcinku „100 milionów” Roland Zarzycki wraz z dr Agnieszką Bukowską przyglądają się temu, jak w Polsce lat 90. wolność po 1989 roku spotkała się z chaosem aksjologicznym, niepewnością i potrzebą sensu — a w tej luce szybko zaczęły rosnąć nowe ruchy religijne i sekty. W rozmowie wraca pytanie o język: „sekta” bywa określeniem pejoratywnym, dlatego pojawiają się też kategorie „nowego ruchu religijnego” i „sekty destrukcyjnej”, rozpoznawanej po silnej roli lidera i elity, totalności (kontroli nad kolejnymi sferami życia) oraz budowaniu lęku przed światem zewnętrznym, opisywanym jako wrogi lub zły.Ten społeczny krajobraz splata się z realiami transformacji: zagubieniem w nowej rzeczywistości, popularnością bioenergoterapeutów i uzdrowicieli (w tym Anatolija Kaszpirowskiego i jego Telekliniki) oraz luką prawną, która sprzyjała szybkiemu przyrostowi rejestrowanych związków wyznaniowych (w rozmowie pada: 30 w 1988 roku i 112 w 1995. Jednocześnie dr Bukowska podkreśla, że ofiarami manipulacji nie są wyłącznie osoby „słabe” — często to ludzie wrażliwi i wykształceni, trafiający na skuteczne techniki wpływu w momencie kryzysu (np. utrata pracy czy śmierć bliskiej osoby). W tle pojawiają się też polskie przykłady i skrajności: od idei „odżywiania się światłem” przez patrzenie w kolorowe żarówki, przez ruchy czekające na obcą cywilizację i „kosmiczną ewakuację”, po „satanizm podwórkowy” jako bunt i subkulturę.W finale pytamy o teraźniejszość: jeśli kiedyś rolę „idealnego” przewodnika pełnił charyzmatyczny lider, dziś potencjalnym ryzykiem staje się sztuczna inteligencja — zdolna tworzyć przywódców dostępnych 24/7, którzy mogą zaspokajać potrzeby emocjonalne i wchodzić w życie użytkowników w sposób jeszcze bardziej totalny.Dr Agnieszka Bukowska — socjolog i pedagog, terapeutka, mediatorka i trenerka grupowa. Adiunkt w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Civitas oraz dyrektorka Centrum Badań nad Ryzykami Społecznymi i Gospodarczymi. Zajmuje się m.in. technikami wpływu społecznego, mechanizmami ulegania presji i manipulacji oraz procesami prowadzącymi do radykalizacji postaw i ekstremizmu; specjalizuje się w tematyce sekt destrukcyjnych, kontrowersyjnych ruchów religijnych, dysfunkcyjnych subkultur i środowisk ekstremistycznych.
Tak, no to taki przykład też jak najbardziej. A czy Kościół, z tego jak wygląda eksperckie rozpoznanie pola, czy Kościół katolicki walczy z sektami, walczył, mam na myśli, właśnie ten wymiar bym powiedział nawet czysto taki finansowy, kiedy myślę już tak w terminach interesów politycznych o na przykład działalności Ojca Rydzyka, która Z mojej perspektywy nosi wiele takich znamion sekciarskich, takimi technikami się posługuje, przynajmniej ja to tak interpretuję, nie przesądzając sprawy, będąc otwartym na dyskusję, takie wrażenie na mnie to robi. No to pytanie, czy na przykład ta formacja duchowa, jaką jej przewodzi ojciec Rydyk, nie traktowała tych sekd jako po prostu konkurencji rynkowej?
Pokazano wszystkie 1 dopasowanie. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
W najnowszym odcinku „100 milionów” Roland Zarzycki wraz z dr Agnieszką Bukowską przyglądają się temu, jak w Polsce lat 90. wolność po 1989 roku spotkała się z chaosem aksjologicznym, niepewnością i potrzebą sensu — a w tej luce szybko zaczęły rosnąć nowe ruchy religijne i sekty.
W rozmowie wraca pytanie o język: „sekta” bywa określeniem pejoratywnym, dlatego pojawiają się też kategorie „nowego ruchu religijnego” i „sekty destrukcyjnej”, rozpoznawanej po silnej roli lidera i elity, totalności (kontroli nad kolejnymi sferami życia) oraz budowaniu lęku przed światem zewnętrznym, opisywanym jako wrogi lub zły.
Ten społeczny krajobraz splata się z realiami transformacji: zagubieniem w nowej rzeczywistości, popularnością bioenergoterapeutów i uzdrowicieli (w tym Anatolija Kaszpirowskiego i jego Telekliniki) oraz luką prawną, która sprzyjała szybkiemu przyrostowi rejestrowanych związków wyznaniowych (w rozmowie pada: 30 w 1988 roku i 112 w 1995. Jednocześnie dr Bukowska podkreśla, że ofiarami manipulacji nie są wyłącznie osoby „słabe” — często to ludzie wrażliwi i wykształceni, trafiający na skuteczne techniki wpływu w momencie kryzysu (np. utrata pracy czy śmierć bliskiej osoby). W tle pojawiają się też polskie przykłady i skrajności: od idei „odżywiania się światłem” przez patrzenie w kolorowe żarówki, przez ruchy czekające na obcą cywilizację i „kosmiczną ewakuację”, po „satanizm podwórkowy” jako bunt i subkulturę.
W finale pytamy o teraźniejszość: jeśli kiedyś rolę „idealnego” przewodnika pełnił charyzmatyczny lider, dziś potencjalnym ryzykiem staje się sztuczna inteligencja — zdolna tworzyć przywódców dostępnych 24/7, którzy mogą zaspokajać potrzeby emocjonalne i wchodzić w życie użytkowników w sposób jeszcze bardziej totalny.
Dr Agnieszka Bukowska — socjolog i pedagog, terapeutka, mediatorka i trenerka grupowa. Adiunkt w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Civitas oraz dyrektorka Centrum Badań nad Ryzykami Społecznymi i Gospodarczymi. Zajmuje się m.in. technikami wpływu społecznego, mechanizmami ulegania presji i manipulacji oraz procesami prowadzącymi do radykalizacji postaw i ekstremizmu; specjalizuje się w tematyce sekt destrukcyjnych, kontrowersyjnych ruchów religijnych, dysfunkcyjnych subkultur i środowisk ekstremistycznych.