Stary Czyta 03: Wrzesień 2026

Gdzie ja siedzę w całym ekosystemie Apple'a, mam tą chmurę w iCloud'zie, mam usługi pod tytułem Muzyka i Apple+, wszystko to zbundlowane w cenie mniejszej niż osobne usługi, mam ich wszystkie sprzęty, ja z tego nie wyjdę. Ja już jestem podporządkowany ich usługom. I cokolwiek oni zmienią na gorsze, ja będę krzyczał, ale nikt tego nic nie zmieni. I ten proces w wielkim skrócie Cory Doctorow nazywa gównowaceniem, po angielsku unshitting, piękne słowo, słowo wybrane słowem roku zresztą w Stanach swojego czasu, bo to jest książka chyba sprzed dwóch, trzech lat, zaraz wam powiem, bo nie sprawdziłem, musiałbyś Marcin wygooglać. I o tym opowiada ta książka w wielkim skrócie. On pokazuje przykłady małych firm, które wymyśliły jakieś fajne narzędzie. Słuchajcie, nie wiem czy pamiętacie Google'a jak powstał, bo ja pamiętam jak powstał Google, który żarł Altavista, Yahoo jako te silniki wyszukiwania, które potem musiały korzystać z Google'a i implementować ich system.

Oni wymyślili przecież ten Sergiej Birkin i Larry Page, bardzo fajny algorytm i indeksacji stron internetowych internetu, dlatego ten Google na początku wygrał wojnę wyszukiwarek, bo był po prostu użyteczny, był wygodny. Ale fast forward te 20-30 lat do przodu, no to mamy system, który nie serwuje wam tego, co szukacie, on wam serwuje to, kto za to coś zapłacił. To się pojawia w wyszukiwaniach, przynajmniej pierwszych top 10. Więc ja już dawno przestałem Google'a używać i jeżeli na przykład szukacie fajnej wyszukiwarki, to DuckDuckGo, który polecam, bo też już się komercjalizuje, jak wszystko. To jest właśnie ten proces gównowacenia, rozumiem chyba, wiecie chyba o co mi chodzi, rozumiecie moje przesłanie i przesłanie pana doktorowa. To co jest ciekawe, że on nie tylko stawia diagnozę, ale właśnie wskazuje kto odpowiada za ten stan rzeczy, dlaczego warto rozbić technologiczny monopol, dlaczego to może być też warunkiem do odzyskania tej prywatności, kontroli nad cyfrowym światem, no bo według niego nikt nie chce żyć w tej epoce gównowacenia, no ja na pewno nie chcę.

To wiadomo, że Facebook stał się czymś po prostu zupełnie, które nie podaje ci tego, co byś chciał. Instagram jeszcze podaje te rzeczy. Ja też to widzę, że on jeszcze podaje, bo można to podbić. Powiem ci, że widziałem aplikację ostatnio, taką nakładkę specjalną, do której się logujesz do Instagrama, ale przez nią. I ona ma takie coś, że na Facebooku tego już nie da się zrobić, bo tam już za bardzo mocno algorytmy pojechały, natomiast na Instagramie da się tak zrobić, że ona jest w stanie wyfiltrować tylko i wyłącznie strony, które lubisz i znajomych, których lubisz, bądź też hasztagi, które cię jeszcze interesują, te, które jeszcze działają. I okazuje się zwykle, że po dwóch, trzech minutach pokazuje ci się koniec feeda. No tak, no tak. Nic więcej nie ma. Więc tak wygląda. Natomiast jeżeli chodzi przykładowo o poszukiwarkę Google'a, to mechanizm jest taki, bo to, co sobie obserwowałem,