S07E14: "Inland Empire" || Gościnnie: Karol Szafraniec

Chcę, żeby to jednak wybrzmiało, ponieważ to jest bardzo polski film, także poprzez muzykę. Ponieważ tam się pojawia i Penderecki, i Przebudzenie Jakuba, i Lutosławski. Kroke, Bogusław Szefer. Bogusław Szefer, dokładnie. I duża część takich ambientowych impresji, które słyszymy przez cały film, to są też kompozycje Lyncha, które tworzył z Markiem Żebrowskim, czyli z polskim pianistą i jazzmanem, który w Polsce jest mało znany, ale bo on mieszka w Stanach Zjednoczonych od wielu, wielu lat, jest w ogóle takim animatorem życia muzycznego w Kalifornii, też trochę związanego z Polską, niekoniecznie. Ale to jest taka postać, gdzie oni sobie razem trochę tak improwizowali, bo już na tyle się nauczył, bo Lynch jest osobą o potężnym zmyśle muzycznym, natomiast nie jest klasycznym muzykiem. I na tyle się nauczył przy Angelo Badalamenti i przy innych, że tutaj mógł już sobie sam trochę poszaleć, też komponując właśnie piosenkę, czy kilka piosenek, ale między innymi tą, która zaczyna i kończy film.

No i to jest o tyle ważne, że to jest właśnie nie tylko pierwszy od dawna film, którego nie montowała Mary Sweeney, ale pierwszy od dawna film Lyncha, do którego nie robił muzyki Badalamenti. Mamy bardzo bogatą ścieżkę dźwiękową, na której jest i przebudzenie Jakuba Pendereckiego i Locomotion. I to Locomotion właśnie podobno to też związane z tymi pociągami, które są właśnie w Inland Empire, że ten wątek pociągów cały czas, cały czas się gdzieś tam pojawia. Natomiast momentowi śmierci postaci na bruku towarzyszy właśnie Penderecki. Później w Twin Peaks, w trzecim sezonie, w tym słynnym ósmym, czarno-białym odcinku powrócił w tym trenie dla ofiar Hiroshima. Konkretnie o Lynchu muzyku, bo te ostatnie 20 lat życia Lyncha to jest też właściwie równoległa jego działalność po prostu jako muzyka i jako eksperymentatora dźwiękowego.

Chciałbym, żeby też ten wymiar został doceniony, bo tak patrzymy na tą filmografię i myślimy, a no tak, ostatni film 2006, ale prawda jest taka, że jak rozumiem cały XXI wiek był dla niego też czasem bardzo intensywnej przygody z muzyką. To jest taka historia, że on jeszcze jako dzieciak trochę coś tam sobie próbował grać, ale ostatecznie żadnym muzykiem nie został, ale gdzieś jakiś taki ciąg do tego, co słychać, miał ogromne znaczenie. Nie zdajemy sobie czasami sprawy, że on bardzo, naprawdę był bardzo mocnym współtwórcą tej muzyki. On przy piosenkach Julie Cruise na przykład napisał do nich teksty i funkcjonuje jako współproducent, jako producent tych płyt. I jest taki na YouTubie filmik, gdzie, bardzo znany, gdzie Angelo Badalamenti opowiada o tym, jak razem wymyślili motyw Lori Palmer do Twin Peaks i że to było coś takiego, co naprawdę w zasadzie skomponowali razem.

Przy fortepianie siedział Angelo Badalamenti, znał Akordy, więc naukotechniki muzyczne, ale to Lynch cały czas mu jakby podsyłał emocje, które na bieżąco zmieniały to, co Angelo Badalamenti grał. Później Lynch się zaczął bawić trochę syntezatorami, zaczął się bawić właśnie tym wszystkim, co daje taką otoczkę dźwiękową, która jest trochę wizualna, bo to trochę właśnie jest taki rodzaj plam dźwiękowych, ambientowych, które przypominają obrazy. Więc dla kogoś, kto ma zmysł malarski, to byłoby przetłumaczenie trochę na inny język. Potem zaczął się bawić gitarą i to jest znaczące, że od Ogniu krot za mną, przez Maha on Drive do wszystkich późniejszych filmów, czasami słyszymy Lyncha grającego na elektrycznej gitarze w taki bardzo specyficzny sposób. I to się pojawiło w takich płytach, które nagrywał jeszcze w okolicach Maha on Drive z Johnem Neffem, takim muzykiem i inżynierem dźwięku, który go trochę ośmielił z tym, żeby on sobie się bawił tą elektryczną gitarą.