S07E02: "Rękopis znaleziony w Saragossie" (1965) || Gościnnie: Katarzyna Wajda
O filmie "Rękopis znaleziony w Saragossie" (1965) Wojciecha Jerzego Hasa rozmawiam z filmoznawczynią Katarzyną Wajdą.
Zapraszam Was do posłuchania odcinka, jeżeli widzieliście już film, o którym mówię, ewentualnie jeżeli nie boicie się spoilerów. Ja jestem wykładowcą Wydziału Artist Liberales Uniwersytetu Warszawskiego, a misją tego podcastu jest popularyzacja wysokojakościowej wiedzy o Misję Spoilermastera można wspierać za pomocą serwisu patronite.pl łamane przez Spoilermaster, a w tym odcinku przewodniczką po świecie rękopisu znalezionego w Saragossie będzie filmoznawczyni Katarzyna Wajda. Związana z Filmoteką Narodową, Instytutem Audiowizualnym, czyli popularną Finą jest osobą, która całkiem dosłownie uczyła mnie kina, ponieważ była moją wykładowczynią wiele lat temu na krakowskim filmoznawstwie.
Obecnie jest moją przyjaciółką i osobą, której wiedzę filmową niezmiernie podziwiam. Serdecznie polecam Wam śledzenie profilu facebookowego fanpage'a Finny właśnie, ponieważ pojawia się tam mnóstwo postów nasyconych anegdotami jak rodzenkami, których autorką często jest właśnie Katarzyna Wajda. Za chwilkę właśnie ona poprowadzi nas przez meandry rękopisu, a ja powiem, że już od wielu, wielu odcinków zastanawiałem się, jak by tutaj Kasię zaprosić, więc cieszę się, że w końcu do tego spotkania Zapraszam Was do posłuchania opowieści o rękopisie znalezionym w Saragossie.
Tym serdeczniej, że rok 2025 został już oficjalnie ogłoszony rokiem Wojciecha Jerzego Hasa, a zatem tym bardziej warto jego twórczość w tym roku celebrować. Jest już z nami Katarzyna Wajda. Witaj Kasiu, muszę cię tak nazywać, bo się przyjaźnimy już od lat, więc witaj. Dzień dobry, dobry wieczór, witam. Bardzo się cieszę, że do tego spotkania w końcu dochodzi. Długo się zastanawialiśmy, krążyliśmy wokół tematu właśnie, do jakiego odcinka cię zaprosić. Twoja wiedza jest przepastna, ale szukałem takiego tytułu, może troszkę mniej oczywistego, a może po prostu
Wiesz, krzyżacy, dobrze, Sienkiewicz. Późniejsze popioły Wajdy, połowa lat 60-tych, Żeromski. Późniejszy troszeczkę Faraon, Kawalerowicza, Bolesław Prus. Natomiast tutaj Jan Potocki, francuskojęzyczna, trzytomowa powieść. I przede wszystkim brak takiej treści historycznej, narodowej, niepodległościowo polskiej. To jest chyba część tego ewenementu. To tak, ale jeszcze wróćmy do tego Forda i też właśnie dobrze wymieniłeś te filmy, bo to jest część tej całej historii. To znaczy krzyżacy, którzy byli, przede wszystkim to się liczyło. Byli też taką opłacalną jednak inwestycją ideologiczną, bo jednak ta antyniemieckuść tutaj bardzo podkręcona.
Albo przynajmniej będzie ten sukces, prawda? Frekwencyjny, zagraniczny, festiwale, zagraniczna dystrybucja i tak dalej. I dlatego właśnie mamy ten absolutnie wyjątkowy, myślę, że to jest nie do powtórzenia. Nie tylko dlatego, że już nie ma takich reżyserów i że się nie robi takich filmów, ale to jest ten moment właśnie, pierwsza połowa 60., potem sukces, na tej fali krzyżackiej, kiedy zapadają decyzje o prawie że równoczesnej, prawda? Czy jakby blisko siebie są te trzy superprodukcje i tutaj za kamerami są trzej już Właściwie mistrzowie, tego młodszego niż czwartopokolenia, już tego powojennego, to pokolenie szkoły polskiej. Czyli właśnie Wajda, Wajda, Wajda robi popioły.
Jego film, ale to jest uniwersalna opowieść, dlatego to się dalej dobrze ogląda, prawda? Właśnie jako taki dramat władzy. Wajda właściwie w tej opowieści właśnie na podstawie Żeromskiego, a właściwie on jest bardzo wierny tej goryczy Żeromskiego. On robi właściwie znowu ubraną w kostium opowieść o swoim pokoleniu. Bo to pokolenie Olbromskiego, które dało się uwieść temu bożkowi wojny, czyli Napoleonowi, to są znowu oszukani Kolumbowie. To jest opowieść o tym, że historia, ideologia nas oszukuje. Uwodzi, wykorzystuje i porzuca gdzieś na śniegach, prawda? Ociemniały, tak, jak w ostatniej scenie z Olbromskim, ociemniałym.
Złośliwa plotka mówi, że Kazimierz Brandec, ale myślę, że tutaj po prostu mylano, bo to Brandec podsunął Serge'a Merlena, więc myślę, że tutaj ten. W każdym razie pojawiła się ta gwiazda z Francji. Sergio Mareno, który grał w Samsonie, tak? Samsonie Wajdy, tak. I to też pokazuje, jak upłynęło 60 lat od tego rękopisu, prawda? Za chwilę będziemy mieli 60-lecie premiery. No dzisiaj to byłoby nie do, nie do uwierzenia, że można właśnie zaangażować kogoś, nie wiedząc kim on jest i jaka jest rzeczywiście jego pozycja zawodowa. No bo tak by przyjęto na wiarę, że tak, że to jest, że to jest ten. Oczywiście to też wyszedł taki nasz polski No tak, no powiedzmy, taki prowincjonalizm, taka chęć tego zachodniego blichtru, że tutaj właśnie, że André Clerc, że odniósł sukces z rolą filmową.
Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podróż do premiery filmu Rękopisu znalezionego w Saragossie w 1965 roku.
Analiza unikalności i wpływu filmu Rękopisu znalezionego w Saragossie na polskie kinematografię lat 60.
Porównanie filmu z oryginalną literaturą i rozwinięcie tematu o wpływie Aleksandra Forda na Hasa.
Opis historii powstania filmu oraz rozmowa o roli reżysera i scenarzysty.
Przedstawienie struktury rękopisu i rozmowa o adaptacji do filmu.
Opis procesu przygotowywania filmu, w tym rozmowa o roli Scenopisu i jego autora.
Analiza wizualizacji i iluzji w filmie, porównanie z współczesnym kinem.
Opis scenopisu i jego znaczenie w procesie przygotowywania filmu.
Podsumowanie rozmowy i refleksje na temat znaczenia filmu Rękopisu znalezionego w Saragossie.
Rozmowa kontynuuje temat zagubienia Van Vorden'a i jego znaczenie dla filmu. Autor analizuje, jak zagubienie Van Vorden'a odzwierciedla humanistyczne i filozoficzne aspekty fabuły, a także porównuje to do postaci Potockiego i jego perspektywy na świat.
Rozmowa skupia się na znaczeniu prologu filmu i konceptu sekwencji matrycowej, podkreślając, jak prolog wpływa na odczytywanie fabuły i jej symbolizm.
Rozmowa koncentruje się na zakończeniu filmu i jego analogiach z innymi dziełami kina, takimi jak Pulp Fiction i Czarnoksiężyczka z Krainy Oz. Autorzy omawiają znaczenie filmu w kontekście polskiego i międzynarodowego kin.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.