S06E37: "Dahomej" || Gościnnie: dr Magdalena Wróblewska
O filmie "Dahomej" (2024) w reżyserii Mati Diop rozmawiam z dr Magdaleną Wróblewską, historyczką sztuki, badaczką fotografii i muzeów, wykładowczynią Wydziału "Artes Liberales" Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektorką Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
Ze zwrotem ludowym, to znaczy jak wieś i jej mieszkańcy byli traktowani i reprezentowani, bo myślę, że pewne procesy i pewne zjawiska są tutaj po prostu analogiczne. To bardzo ciekawe. To może na koniec właśnie jeszcze to pociągnijmy na chwilkę, czyli jeżeli mówisz o, no właśnie mówimy o tym zwrocie ludowym, rozmowie o pańszczyźnie, o stosunkach klasowych, też o formach niewolnictwa jakie na polskich. Czy to było tak, że zwłaszcza w latach PRL-u ta sztuka ludowa pozyskiwana na potrzeby miejskiej czy mainstreamowej publiczności, można ją czytać w takim kluczu okołokolonialnym, że to było właśnie centrum, nazwijmy to.
Ewa Klekot modyfikuje tę tezę Jackowskiego, znaczy zgadza się z nią, ale dodaje jeszcze jeden element, te dwie dusze mają mieć też takie drugie znaczenie, to znaczy jedna dusza to ta dusza tego odkrytego i trochę stworzonego na potrzeby miasta twórcy ludowego, druga dusza to tego inteligenta, który przyjeżdża z miasta i współkreuje ten fenomen, aczkolwiek udaje, że go w tym procesie nie ma, że on tylko odkrywa i niczego nie sugeruje. Więc myślę, że to będzie ciekawa wystawa, ciekawy przyczynek do refleksji, ważny projekt dla muzeum, bo jedna z sal wystawienniczych, z dwóch sal, mniejsza wprawdzie, ale będzie poświęcona praktykom muzealnym. Ona będzie o wystawach, które na temat twórczości ludowej wytwarzało w okresie PRL-u Państwowe Muzeum Etnograficzne.
Bo Ewa Klekot pokazuje tą historię właśnie w okresie PRL-u, kiedy to już jest narzędzie ideologiczne, czyli władza tą sztukę ludową prezentuje na fali właśnie całej krytyki niesprawiedliwego systemu społecznego pańszczyzny. Pańszczyzna, o której napisał w swojej książce Hamstwo Kacper Pobłocki i rzeczywiście tam stawia bardzo silną tezę porównania tego systemu do systemu niewolniczego takiego jaki znamy z amerykańskich plantacji chociażby. Tezą Pobłockiego bym się zgodziła, to pewnie temat na osobny podcast. Myślę, że wybrane przez niego przykłady tę tezę udowadniają, ale że też pańszczyzna była dużo bardziej złożonym historycznie i geograficznie zjawiskiem, że to różnie w różnych okresach historii i w różnych miejscach wyglądało.
Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Michał Oleszczyk przedstawia gościa, dr Magdalenę Wróblewskę, a następnie omawia tematykę filmu Dahomej i jego znaczenie.
Michał Oleszczyk i dr Magdalena Wróblewska omawiają pojęcia repatriacji i restytucji, a także kontekst historyczny powrotu artefaktów do Afryki.
Dr Magdalena Wróblewska analizuje film Dahomej jako dokumentalnego esea, skupiając się na znaczeniu artefaktów dla społeczności i ich mocy.
Dr Magdalena Wróblewska omawia monolog króla Gezo i jego znaczenie, a także kwestie językowe w filmie Dahomej.
Rozważania nad funkcją muzeów jako instrumentów kolonialnych i imperialnych, analiza historii zbierania i prezentacji artefaktów, omówienie kwestii restytucji i etyczności pozyskiwania przedmiotów.
Rozmowa o filmie Mathilde Diop, który przedstawia powrot artefaktów z Beninu do Senegalu. Analiza symboliki i kontekstu kolonialnego.
Analiza skomplikowanej sytuacji restytucji artefaktów z Beninu do Senegalu, uwzględniając kontekst historyczny i etyczny.
Analiza kontekstu kolonialnego, w tym handlu niewolnikami, i jego wpływ na dzisiejszą debatę o restytucji artefaktów.
Analiza roli muzeów w otwieraniu dyskusji na temat etyki działań muzealnych i restytucji artefaktów.
Rozmowa o historycznym kontekście zwrotu ludowego i jego relacji z pańszczyźną, z podkreśleniem roli muzeów w prezentacji tej historii.
Dr Magdalena Wróblewska omawia film Homecoming, opowiadający o zwrocie obiektów z muzeum do rodziny, a także drugi film The Empty Grave, o niemieckiej kolonii w Tanzanii.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.