S05E02: "Fabelmanowie" (gościnnie: Kuba Mikurda)
O filmie "Fabelmanowie" (2022) Stevena Spielberga rozmawiam z Kubą Mikurdą, reżyserem filmowym i wykładowcą Łódzkiej Szkoły Filmowej.
Francis Ford Coppola. Robi rozmowy, ojca chrzestnego, jedynkę, dwójkę i czas apokalipsy, koniec. Antonioni. Robił coś wcześniej, robił coś później, ale to jest ta dekada, kiedy jest przygoda, powiększenie, zaćmienie, gdzieś to zabliskie pointy. Wcześniej i później ciekawe, ale generalnie to jest ten moment takiej burzy i naporu i raczej oglądamy wcześniejsze i późniejsze filmy kontekstowo. A u Spielberga to trwa i trwa i trwa i trwa. I tak jak mówił Wajda, albo szuka scenariusza, albo jest w montażowni, albo jest na planie, prawda? I przez cały czas jakby to życie w filmie się toczy. I to jest, myślę, dość niezwykłe, że właśnie, że to jest twórca, który faktycznie Nie mam wrażenia jakiegoś epigoństwa albo tego, że zdecydowanie właśnie lata 80. to jest ten moment najmocniejszy.
Spielberg się rzeczywiście bardzo ciekawie rozwija, mimo tego, że tych współpracowników też ciągle trzyma tych samych. Janusz Kamiński, Michael Kahn, montażysta od lat, teraz też montażysta Fabelmanów, John Williams. Czyli te osoby, które stawiają te filmy dźwiękowo, montażowo, wizualnie, to są te same osoby, a jednak te filmy ciągle jakoś tam ewoluują. To jest niesamowite. Te długie współprace, to też pewnie o tym wspomnimy. To jest 50. rocznica pierwszej współpracy Johna Williamsa i Stevena Spielberga. O ile pamiętam, to już jest chyba... Szczęki, nie? Tak, dokładnie. I 30 filmów już ponad. To jest naprawdę niezwykłe. Okej, to powiem tyle, bo tego nie wspominałem jeszcze w tym odcinku, że dla mnie oczywiście jest bardzo podobnie z tym jeszcze dopchnięciem tego mocnym, że pierwszy film, jaki kiedykolwiek zobaczyłem na taśmie wideo i w ogóle wideo,
Bez tego kontekstu Spielberga absolutnie nie trzeba tych filmów znać. Natomiast dla mnie fascynujące było najbardziej to, że mam wrażenie, że bardzo wielu filmowców i filmowczyń, a być może po prostu artystów i artystek ma taki swój architekst, taką opowieść, którą zawsze chcą opowiedzieć i nigdy nie opowiadają jej wprost. David Lynch na przykład opowiada Czarnoksiężnika z Oz. Ostatnio był taki dokument właśnie w Lynch Oz właśnie, gdzie rzeczywiście twórca Aleksander Filip pokazywał, że tak naprawdę takim tekstem wokół którego krążą w zasadzie wszystkie narracje Lyncha jest Czarnoksiężnik z Oz. Dla Terry'ego Gilliama to jest Don Quixote, prawda?
To znaczy jakby ta utrata niewinności, ta utrata tego dziecięcego spojrzenia równa się dla niego odrzuceniu kina w ogóle, prawda? I to jest ciekawe, że on potem w tym filmie, który konstruuje z tego biwaku, oczywiście wycina te sceny, prawda? Gdyby ten film robił Michael Haneke na przykład, to by to było tylko o tym, prawda? Albo Lars von Trier właśnie, o tym, że młody człowiek konfrontuje rodzinę właśnie, organizuje tą sytuację i pokazuje im jakby zobaczcie teraz tylko to, tak? I to jest pewien wybór artystyczny, to znaczy, że już nie naiwny właśnie, to już nie jest naiwne spojrzenie, ale że jednak jakby sztuka powinna być o tym. To znaczy sztuka nie powinna ranić, sztuka powinna raczej ocalać, sztuka powinna raczej fikcjonalizować, niż pokazywać traumatyczną prawdę jeden do jednego.
Dodam, że Michelle Williams jest rewelacyjna w tej roli. Tak, jest wspaniała. Życzę jej Oscara i tak dalej. Ale co tu się dzieje z tą matką? Czy to jest właśnie jakaś taka próba okiełznania tej energii? Chyba tak bym to czytał. To się dzieje w kontekście tej gry, prawda? No i taki moment właśnie kastrujący, taki moment właśnie obcinania czegoś komuś groźnego, seksualnego. Ona mu mówi, jesteś Delilah, a to jest z tej opowieści o Samsonie i Demilie. No to będę też sfilmowany przez Demila, ale to już nieważne. Jak to było? Delilah obcięła włosy Samsonowi, pozbawiając go siły. De facto to jest kolejna figura kastracji, pozbawienie kogoś czegoś, co daje mu pewnego rodzaju zagrażającą siłę.
Takie bardzo kobiece, stereotypowo. Więc być może pewnie tak dałoby się to czytać. Absolutnie też na parku jurajskim to też jest ten moment, kiedy on z takiego groźnego, walczącego mężczyzny staje się ojcem, który jest w stanie kochać, który jest w stanie zbudować inną relację z tymi dziećmi. Huck oczywiście jest zaprzeczeniem Piotrusia Pana, ale sam też... To w ogóle jest bardzo ciekawy film. Spielberg jakoś go nie lubi, ale... Musiałbym do niego wrócić faktycznie, bo przypomnijmy, że Robin Williams gra tego ojca. Robin Williams gra ojca, Dustin Hoffman gra Hooka w ogóle. Czyli kapitana Hucka.
Czy to jest film o depresji i próbach radzenia sobie z nią? Oczywiście przez matkę. Matka jest chyba w klinicznej nawet depresji. Nie wstaje z łóżka, nic już nie jest w stanie robić. Kupuje tą małpkę, bo to będzie jakiś zastępnik, ale też jakiś Wprowadzenie elementu życia, nieprzewidywalności. Buduje klatkę, ale nie może jej zbudować. Jak ty przeczytałeś tę figurę? Bo przecież w filmach Spielberga jest mnóstwo takich śmiesznych zwierzątek. Małpka jest w Pożukiwaczach Zaginionej Archi, która nawet spełnia jakąś rolę dramaturgiczną. Też zresztą przychodzi do Indiego, który jest w depresji, bo wydaje mu się, że Marion zginęła w zamachu.
Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.