Aleksander Hall 26.05.2026

Więc nie ulega wątpliwości, że de Gaulle miał sentyment do Polski. On w ogóle przywiązywał bardzo dużą wagę do Istnienia historycznych narodów uważał, że ideologie przemijają, a narody ze swoją tradycją, zakorzenieniem są elementem trwałym historycznym. W 67 roku, kiedy przybył z tą wizytą w wrześniu 67 roku, w czasie której odwiedził także Zabrze, miał pewien konkretny plan.

I tutaj się spotkał z porażką, ewidentną porażką, bo Władysław Gomułka dał pewną taką odprawę w swoim przemówieniu w Sejmie. Tego on występował w polskim Sejmie i oczywiście w Sejmie, który nie miał nic wspólnego z republikacją narodu. Była to, można powiedzieć, grupa ludzi, Przekazanych przez kierownictwo Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, chociaż występujące pod różnymi szyldami w ramach Frontu Jedności Narodu, tzw. Frontu Jedności Narodu. Ale to, co powiedział w Zabrzu, a pamiętam te słowa, niech żyje Zabrze, najbardziej śląskie ze śląskich miast, a więc najbardziej polskie z polskich miast, to miało wtedy bardzo duże znaczenie, gdy świadczyło o tym, że de Gaulle uważa zmiany

Granic Polski, granicę zachodnią, za fakt stały i historyczny. I nawet de Gaulle był skądinąd jednym z architektów Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Również trwałości granic polsko-niemieckiej na Odrze i Lisie Łużyckiej, co wcale nie było wtedy uznawane przez Niemcy zachodnie.

A więc to była bardzo ważna deklaracja polityczna po prostu, korzystna dla Polski. Kiedy jesteśmy przy tej podróży z 1967 roku, to teraz chciałbym odnieść się także do fragmentu pańskiej biografii. 10 lat później, w 1977 roku w Gdańsku tworzył pan między innymi Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela, ROPCIO. A wtedy, w 1967 roku, w okolicy ważnej dla pana, generał de Gaulle, uczestniczył w Wszy Świętej w Katedrze Oliwskiej. Patrząc na Pańską biografię polityczną, na Pańskie wybory polityczne, jakie znaczenie dla Pana ma umiejętność łączenia przez De Gaulle'a tego elementu służby wojskowej, cywilnej, ale także głębokiej duchowości religijnej?

Jak te wydarzenia choćby z Katedry Oliwskiej wpływały na sposób postrzegania przez Pana tej duchowej, religijnej biografii generała de Gaulle'a? Ja zostałem wówczas jako uczeń ósmej czy siódmej klas, muszę przez chwilkę Już ósmej, tak ósmej klasy szkoły podstawowej na trasie przejazdu De Gaulle'a z moją szkołą. Nie pamiętam czy z francuską czy z polską flagą.

I De Gaulle jechał właśnie do centrum Gdańska i później na Westerplatte właśnie po mszy w Oliwie. Aleksander Hall 26.05.2026. Nie jestem w stanie odtworzyć, czy wtedy dla mnie ten fakt, że był on w Oliwskiej Katedrze, że przystępował tam do Komunii Świętej, czy miał tak duże znaczenie.

Ale nie ulegało dla mnie wątpliwości, że z czasem im Dłużej zajmowałem się postacią de Gaulle'a. Oczywiście ten wymiar katolicki, chrześcijański, który konstytuował jego osobowość, oczywiście był także dla mnie ważny. De Gaulle pochodził z rodziny głęboko katolickiej. Był wierzącym i praktykującym katolikiem i trzeba powiedzieć, że wśród wcześniejszych prezydentów Francji niewielu

Czy nadało się w sposób taki zdecydowany do To przekonanie religijnych. Tutaj musielibyśmy cofnąć się do dziedzictwa rewolucji francuskiej, do sporu pomiędzy obozem republikańskim a kościołem, który długo był sojusznikiem francuskiej monarchii. Chyba nie miejsce, żeby to rozpatrywać, ale w każdym razie dla De Gaulle'a historia Francji na pewno się nie rozpoczynała z chwilą zburzenia Bastylii, z chwilą rewolucji, ale tworzyło ją dziedzictwo wieków wcześniejszych.

Aleksander Hall 26.05.2026. Names mentioned. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. W całej swojej działalności Frank de Gaulle dążył do osiągnięcia pewnej takiej historycznej stricteży, która łączyłaby

Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Światopoglądowo jest bardzo podzielona, ale dla De Gaulle'a było jasne, że bez dziedzictwa chrześcijańskiego, bez odwołania się do wartości ewangelicznych Francja by nie istniała.

Zmierzając do końca naszej rozmowy chciałbym jeszcze jedno takie porównanie związane z pańską biografią i biografią De Gaulle'a, o którym Pan pisze, zestawić. Pan w swoim życiu politycznym musiał się mierzyć z sytuacją taką, że Polska odzyskując wolność musiała w jakiś sposób dokonać oceny Tego co było wcześniej, czyli PRL-u. I będąc ministrem w rządzie Tadeusza Mazowieckiego uczestniczył Pan w tym procesie zastanawiania się jak tą przeszłość ocenić. De Gaulle z kolei, obejmując władzę nad wolnymi Francuzami, potem wycofując się z polityki, wracając do niej, jak Pan wspomniał, w 1958 roku, musiał dokonać oceny tego, czym były rządy przecież jego dowódcy z I wojny światowej, marszałka Pétain, i czym były rządy Vichy.

Jak Pan, pisząc tą historię de Gaulle'a i jego stosunku do Vichy, jak bardzo Pan sięgał do własnych doświadczeń? Zacznę od uwagi. Słyszałem o tym filmie, o liserze. Czytałem jakieś recenzje. Wynikałoby z tego, że to jest film warty zobaczenia, bo to rzeczywiście jedna Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall. Aleksander Hall.

Mam nadzieję, że będzie jakoś dostępny również nie tylko w kinach francuskich, ale i dla Polaka interesującego się Francją, który pewnie Mam nadzieję, że na parę dni uda mi się we wrześniu pojechać do Francji, ale tylko na parę dni. Ale wtedy się skupię na Notre Dame i na księgarniach paryskich. Chyba do kina się nie wybiorę. Ja życzę, żeby Pan jak najszybciej do tego kina mógł trafić, ale ja jeszcze mam jedno ostatnie pytanie i to ostatnie pytanie znowu jest związane z Pańskim miastem, z Gdańskiem, bo ten Gdańsk, tak ważny dla nas, ważny dla Polski historycznie, jest, tak jak Pan powiedział, naznaczonym miejscem, o którym Pan wspomniał, na którym był generał de Gaulle i nie tylko on, Westerplatte.

Dla pańskiego pokolenia i dla pańskiego formowania myśli społecznej, politycznej ważna na pewno była wizyta Jana Pawła II na Westerplatte i jego słowa, że każdy ma swoje Westerplatte. Dla nas w Gliwicach to też o tyle ważne, że kawałek od naszej szkoły w dzielnicy Gliwic-Bojkowie jest taki cmentarz, gdzie o dziwo jest pochowanych dwóch obrońców Westerplatte. Także ich życie dobiegło tutaj kilka, może nie, ale trzy kilometry, no to tak kilka kilometrów od naszej szkoły. Ale moje pytanie takie, które ma takie rozlekłe wprowadzenie, to jest, gdyby Pan miał określić to, co tworzyło Westerplatte de Gaulle'a, co dla niego, jak już skończył Pan pisać tą biografię, tak jak Pan powiedział, prawie ćwierć wieku temu, podłożył Pan na półkę i kiedy zerka Pan czasami na tą książkę, to jakie jest to moralne Westerplatte de Gaulle'a?

W drugi jest Ludwik Święty, król, który brał udział w dwóch wyprawach krzyżowych, w czasie drugiej z tych wypraw i zresztą ostatni w ogóle w wyprawie krzyżowej zmarł. To nie był przypadek, że de Gaulle siedział akurat w tej ławce. Myślę, że wybrał ją celowo. Dziękujemy za tę opowieść o generale de Gaulle'u, dziękujemy za książkę. A kiedy Pan wspomniał, że Pan pojedzie do Paryża i koniecznie odwiedzi Pan katedrę Notre Dame, to przypomniały mi się takie dwie dygresje poprzez długi czas. Pasterzem Paryża, kardynałem Paryża, biskupem Paryża był kardynał Lustiger, którego rodzina pochodziła z Będzina, czyli parę kilometrów tutaj od nas, z Gliwic.