Adam Lipiński 02.10.2026

W książce możecie Państwo odnaleźć czy słuchacze mogą odnaleźć czytelnicy dwie takie historie, które właśnie tutaj na pograniczu, że tak powiem polsko-niemieckim, czy też knurowsko-gliwickim się dzieją. To jest na przykład historia rodziny Landmanów, do których udało mi się też dotrzeć, do tych historii, do tych osób, czy znaleźć informacje o tych osobach też zupełnie przypadkowo. Oni jeszcze w okresie przed I wojną światową... Landman prowadził w Knorowie sklep żelazny z artykułami żelaznymi. Tutaj historia ta się zaczyna od ogłoszenia w prasie o sprzedaży urządzeń do wypalania kawy.

W Knurowie się urodziło czterech synów Maxa Landmana. Jeden urodził się w Gliwicach, było ich w sumie pięciu, dwóch przeżyło drugą wojnę, ale o co mi chodzi? Kończy się I wojna światowa, są powstania śląskie, jest plebiscyt, rodzina Landmanów z Knurowa mi znika, ale pojawia się w Gliwicach. Domniemywam, że rodzina Ladmanów czuła się po prostu bardziej Niemcami niż Żydami. Trzeba pamiętać o tym, że część Żydów uważało się po prostu za Niemców i rodzina Ladmanów też takie przeświadczenie miała. Nie będąc pewnym swojego losu, właśnie w wyniku tych zawirowań plebiscytowo-powstańczych przeniosła się do Gliwic.