Święty Walenty patron Bierunia

Ślady. Audycja redakcji programów religijnych Polskiego Radia Katowice. Żył stylem Jezusa, służbą, wiarą i apostolstwem. Stał się sługą swoich braci i sióstr, kreatywnym w czynieniu dobra, niezłomnym w trudnościach, hojnym aż do końca. Tak o świętym księdzu Józefie al-Lamano mówił papież Franciszek. Dziś Kościół wspomina żyjącego na przełomie XIX i XX wieku Założyciela Instytutu Misjonarzy Matki Bożej Pocieszenia. Witam serdecznie, kłania się Dariusz Schmidt i razem z realizującą audycję Rafałem Drabkiem zapraszamy do wysłuchania Śladów, czyli magazynu religijnego Radia Katowice.

Dziś w Śladach wrócimy jeszcze myślą do postaci Świętego Walentego i do miejsca, gdzie patron zakochanych jest szczególnie czczony, czyli miasta Bierunia. Właśnie tam znajduje się walencinek, sanktuarium jemu poświęcone i jednocześnie perła architektury drewnianej. O wspólnej pracy i posłudze na rzecz nie tylko lokalnej społeczności w rozmowie księdza Michała Anderko z jego gośćmi burmistrzem Bierunia Sebastianem Maciołem i proboszczem parafii pod wezwaniem świętego Bartłomieja Apostoła i kustoszem sanktuarium świętego Walentego księdzem Marcinem Pękałą. Jednak najpierw garść wybranych wiadomości z życia Kościoła.

Niech nauczą się spójności między wiarą a życiem, jak uczy nas Pan Jezus, stwierdził Leon XIV. Była to pierwsza wizyta papieża w parafii diecezji rzymskiej. W Sanktuarium Świętego Walentego, w sumie odpustowej z okazji liturgicznego wspomnienia Świętego Walentego, przyłodniczył arcybiskup Andrzej Przybylski, metropolita katowicki. W homilii arcybiskup Przybylski zaznaczył, że święci ciągle żyją i nieustannie działają. Tu u Was w Bieruniu ciągle nowe pokolenia przychodzą do naszego Walęcinka. I to tłumnie. Trudno nawet dzisiaj do kościoła dojechać. Kolejne pokolenia z całego regionu przyjeżdżają, by pokłonić się Walentemu.

My się starzejemy, pokolenia odchodzą, a Walencinek jakby ciągle młody, żywy, silny, skuteczny, zauważył arcybiskup. Jeśli kiedykolwiek będziecie się zastanawiać, co zrobić, żeby być ciągle duchowo młodym, to przypomnijcie sobie Walencinka. Napełnijcie się Bożą miłością, dążcie do świętości, a Bóg sprawi, że będziecie ciągle radośni i młodzi, dodał arcybiskup Andrzej Przybylski. Metropolita Katowicki zaznaczył, że Święty Walenty jako patron zakochanych każdemu może pomóc odkryć czym jest zdrowa miłość oparta na wierze. Kościół Świętego Walentego zwany przez mieszkańców Bierunia Walencinkiem jest kościołem drewnianym i należy do parafii św.

Bartłomieja w Bieruniu Starym. Data powstania kościółka nie jest znana, a pierwsza historyczna wzmianka o jego istnieniu pochodzi z 1628 roku. Od 28 lutego 1961 kościół posiada relikwie św. Walentego. 20 grudnia 2003 roku Święty Walenty został ustanowiony patronem Bierunia, zaś 13 lutego 2015 arcybiskup Wiktor Skworc ustanowił kościół diecezjalnym sanktuarium. W bieżącym 2026 roku potwierdzono już pięć uroczystości beatyfikacyjnych, w tym jedną w Polsce, a siedem kolejnych jest rozważanych.

Od początku nowego tysiąclecia w kościele katolickim odbyło się średnio 11 ceremonii beatyfikacyjnych rocznie. Należy zauważyć, iż średnia liczba błogosławionych różni się znacznie w poszczególnych latach, ponieważ podczas jednej uroczystości beatyfikacyjnej może zostać ogłoszonych od jednego do kilkuset nowych błogosławionych. Na przykład papież Benedykt XVI beatyfikował w 2007 roku 498 męczenników hiszpańskiej wojny domowej. W 2025 odbyło się 13 uroczystości beatyfikacyjnych. Natomiast pierwsza uroczystość beatyfikacyjna bieżącego roku odbyła się w sobotę 7 lutego.

Trzeci poniedziałek miesiąca, 16 lutego, audycja Ślady. Przed mikrofonem ksiądz Michał Anderko. Bardzo serdecznie pozdrawiam wszystkich słuchaczy Radia Katowice. Pod koniec stycznia w Watykanie, w Rzymie, odbyło się spotkanie inicjowane przez ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w Watykanie, pana Adama Kwiatkowskiego. które było spotkaniem osób posługujących przy stolicy apostolskiej. Byli to i duchowni, i świeccy, osoby konsekrowane. Gościem specjalnym tegorocznego spotkania był arcybiskup Adrian Galbas, który w swoim wstępnym słowie mówił o tym, że patrząc na współpracę między państwem i Kościołem, z nauczania Soboru Watykańskiego II wyciągamy słówko współpraca. W którym znajduje się słowo pół.

I mówiąc o współpracy między państwem a kościołem, między władzami świeckimi a kościelnymi, bierzemy pod uwagę to, że nic już co czynimy razem nie jest tylko moje, ale jest nasze. Pół twoje, pół moje. Myślę o tym słowie współpraca, myślę o tej połówce, o tej wzajemnym uzupełnianiu się władz świeckich i państwowych. Ale także w trzeci poniedziałek miesiąca audycja Ślady to Areopag Śląski. O tym się mówi na Śląsku. Ale nie tylko na Śląsku, ale w całej naszej ojczyźnie, albo Europie, albo i świecie w połowie lutego mówi się o walentynkach. Ale dla nas to nic nie jest nowego, przynajmniej na Śląsku w Bieruniu. Bardzo się cieszę, że moimi i Państwa gośćmi są przedstawiciele właśnie Bierunia i władz świeckich i władz kościelnych, burmistrz miasta, pan Sebastian Macioł.

No i może przewrotnie powiem, że była to taka wizja, która spowodowała, że ta popkultura pomogła, czy pozwoliła wyciągnąć tak bardzo nawierzch tego Walentego, poza Bieruń, poza te najbliższe okolice. I dzięki temu możliwe, że mamy właśnie dzisiaj sanktuarium i jesteśmy znani nie tylko w okolicach, ale i szeroko w Polsce. Ostatnio otrzymałem maila z Włoch proszącego o przesłanie materiałów na temat naszego kościoła, na temat naszego świętego. To znaczy, że jesteśmy już nie tylko na Śląsku znani, nie tylko w Polsce, ale jesteśmy już także obserwowani spoza granic.

Ale ta część szczególnie starobieruńska, gdzie jest sanktuarium, gdzie jest też parafia pod wezwaniem Świętego Bartłomieja, To jest dla mnie najważniejszy odpust. Nie, myślę, ten odpust Bartłomieja, który jest odpustem w okresie letnim, a właśnie ten zimowy związany z kultem Świętego Walentego. I ja myślę, że to nic złego, że te msze się pojawiły na plakacie, a wręcz bardzo dobrze. One uzupełniają te imprezy miejskie, które się wówczas dzieją. Zresztą sam odpust przecież też jest trochę taką świecką tradycją, albo może mocniej niż trochę świecką tradycją. Ale również nierozerwalnie związaną jednak z Kościołem, jakby na to nie patrzeć. To odpusty już umierają w wielu miejscach. A akurat ten jest jednym z niewielu na Śląsku, który jest z roku na rok, tak samo licznie, jeżeli chodzi o tak to nazwijmy sprzedających czy wystawców,

Areopag Śląski, o tym się mówi na Śląsku. W połowie lutego mówimy o odpuście Świętego Walentego w Bieruniu, który świetnie się wpisuje w to, co nazywamy powszechnie w popkulturze walentynkami. Moimi Państwa gośćmi są burmistrz miasta Sebastian Macioł i ksiądz proboszcz parafii starobieruńskiej, jednocześnie kustosz sanktuarium Świętego Walentego. Panowie, mówimy o odpuście, mówimy o tej współpracy miasta, parafii, ale Kościół Świętego Walentego i tradycja odpustu to jest także związane z bracią Strażacką. Dokładnie, to myślę, że to jest dla mnie przynajmniej najpiękniejszy element tych uroczystości odpustowych, to jest Pasterka Strażacka, która się odbywa o północy 14 lutego.

Rzeczywiście wzruszający widok, kiedy podczas pasterskiej mszy odpustowej mogłem witać strażaków otaczających ołtarz razem z pocztami sztandarowymi, ale także wielu parafian, którzy Tak jak Pan Burmistrz powiedział, spoglądają na strażaków, na ich pracę, na ich poświęcenie z wielką wdzięcznością. Nie tylko za to, że są obecni nieustannie w takiej trosce o nasz drewniany kościół, o naszego Walęcinka, Ale także są obecni w tej służbie dla zdrowia, dla życia wobec nich każdego dnia. Święty Walenty patron zakochanych, ale także w Bieruniu.

To nie jest sprawa li tylko zakochania. Tak jak już wspominałeś, walentynki są tym wejściem w nasz czas. Dosyć niedawno się pojawiły. Natomiast mówiliśmy, że do Walentego Pielgrzymują, ale także wierni bieruńscy przynoszą swoje modlitwy już od wieków, bowiem w kościele Świętego Walentego w Walencinku w Bieruniu mamy dwa obrazy Świętego Walentego i na obu obrazach to nie to serce i nie ta miłość jest tym centrum, ale Walenty, Który jest patronem chorych, który jest patronem ludzi potrzebujących pomocy, ludzi, których w szczególny sposób dotyka problem choroby, problem samotności, problem niezrozumienia.

Panowie, o czym jeszcze warto powiedzieć? Ja myślę, że ciekawą rzeczą jest również to, a to potwierdza tylko jak ważny Święty Walenty jest dla miasta, że podczas tych mszy świętych odpustowych usłyszymy pieśni dedykowane Świętemu Walentemu, tak naprawdę śpiewane przede wszystkim tylko w sanktuarium, oczywiście w kościele paryfalnym również. Ale chyba niewielu jest świętych, dla których napisano dedykowanych i to pewnie kilka pieśni. One są bardzo ciekawe i są pewnie takim ewenementem i wyjątkiem. Fajną rzeczą jest również to, wspomniałem o tej pasterce, wcześniej chwilę o niej rozmawialiśmy tutaj, że poza strażakami, poza naszymi parafianami, Z Bierunia. Co roku praktycznie ja miałem okazję w tej pasterce brać udział. Okazję ostatnie 12 lat z jedną przerwą tylko.

Co roku są pielgrzymi z Opolszczyzny, z Wilw przyjeżdżają całym autokarem bądź busem i co roku stawiałem się na tej pasterce. W tym roku rozmawialiśmy z panem starostą po mszy świętej pasterkowej i mówiliśmy, że to jest też niesamowite, to już swego rodzaju zwyczaj, że zawsze oni, zawsze są na tej mszy. Wspomniałeś Sebastianie o tej specyfice pieśni, które są z jednej strony ludowe, ale trzeba dodać, że w czasie właśnie odpustu w Urzędzie Miasta były do nabycia tylko na hasło odpust ku czci Świętego Walentego płyty, które zostały nagrane w kościele Świętego Bartłomieja, a są to utwory, te właśnie dedykowane Świętemu Walentemu, Ale z całą oprawą muzyczną skomponowaną przez pana profesora Wacława Golonkę, mieszkańca teraz już Bierunia, organisty, profesora Akademii Muzycznej w Krakowie, który razem z panem Marcinem Wolakiem, również pedagogiem, profesorem Akademii Muzycznej, basem, nagrali taką płytę i te pieśni, które są stricte ludowe, nabrały też takiej oprawy klasycznej i wykonania.

Zatem ten wachlarz opieki, który roztacza Święty Walenty jest bardzo szeroki i bogaty. Zapraszamy do sanktuarium pielgrzymów w szczególny sposób, msza święta dla nich dedykowana jest w soboty, każdą sobotę. O godzinie 10, a po niej nabożeństwo właśnie albo za chorych, albo za młodzież, albo za rodziny, albo za matki. Co tydzień także mamy mszę świętą w niedzielę o godzinie 8.30 w sanktuarium. No ze względów bezpieczeństwa kościół musi być zamknięty. Jest to drewniany kościół z bardzo wartościowymi zabytkami. On jest zamknięty w taki sposób, że można modlić się przez drzwi ze szkłem, można podziwiać kościół przez cały dzień, można modlić się przed ołtarzem, natomiast samo wejście jest umożliwione po wcześniejszym kontakcie przez parafię,

Zarówno grupy, jak i prywatni pielgrzymi mogą umówić się. Informacja, jeżeli chodzi o otwarcie kościoła, można ją pozyskać ze strony internetowej parafii św. Bartłomieja Apostoła w Bieruniu. Po wcześniejszym umówieniu się możemy udostępnić, czy to grupom na mszę świętą, na prywatną modlitwę, osobom indywidualnym. Serdecznie zapraszamy. Trzeba też dodać, że ten przedsionek jest zawsze otwarty w ciągu dnia. W przedsionku można wejść, pod dachem człowiek jest, jest oświetlone, są gabloty, jest widać sanktuarium, tylko oczywiście wejście do głównej nawy jest zamknięte przez szybę, to można czynić. Ale jak najbardziej zapraszamy wszystkich zawsze i o każdej porze do Bierunia, do sanktuarium Świętego Walentego.

Słowa dla naszych słuchaczy. Mam nadzieję, że widzimy się nie za rok, 14 lutego, ale zdecydowanie wcześniej w Bieruniu, bo Bieruń to oczywiście Święty Walenty i przepiękne sanktuarium, ale również wiele innych ciekawych miejsc z tradycjami średniowiecznymi. Starobieruńska grobla, która jest za sanktuarium, tak naprawdę to jest zabytek średniowieczny kościół pod wezwaniem Świętego Bartłomieja, jeszcze starszy niż Święty Walenty. Kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, zdecydowanie młodszy, ale również zabytkowy kościółek w części nowobieruńskiej. No i mnóstwo, mnóstwo rzeczy. W Bierunii można naprawdę spędzić czas w ciekawy sposób. Jeden, dwa dni jest co oglądać. Święta Barbara, kościół i kopalnia Piast, słynny strajk pod ziemią, to też To ten rok, akurat 45-lecie strajku będziemy obchodzili 14 grudnia, najdłuższy strajk podziemny w Polsce.