Mentionsy Mentionsy
Ślady | Radio Katowice
Ślady | Radio Katowice

500 lat Tarnowskich Gór

12.10.2026 ·45 min 1 s

W nawiązaniu do przypadającej w tym roku 500. rocznicy powstania Tarnowskich Gór dziś w "Śladach" posłuchamy o początkach miasta i jego związkach z dziedzictwem Kościoła oraz kultem świętej Anny i świętej Barbary. Na rozmowę z ks. dr Henrykiem Pyką zaprasza ks. Marek Spyra.

Pobłogosław Radzymie, daj nam pokój i chleb. To słowa modlitwy do błogosławionego Radzyma Gałdętego, pierwszego arcybiskupa gnieźnieńskiego oraz metropolity na ziemiach polskich w państwie pierwszych Piastów I Bolesława Chrobrego. Właśnie dziś Kościół wspomina tę postać z historii Kościoła i historii Polski, brata przyrodniego świętego Wojciecha. Witam przed mikrofonem Dariusz Szmitry i zapraszam do wysłuchania śladów magazynu redakcji religijnej Radia Katowice, programu, który realizuje Rafał Drabek.

A dziś w Śladach, w nawiązaniu do przypadającej w tym roku pięćsetnej rocznicy powstania Tarnowskich Gór, posłuchamy o początkach tego miasta i jego związkach z dziedzictwem kościoła oraz z kultem świętej Anny i świętej Barbary. Na rozmowę z historykiem sztuki księdzem doktorem Henrykiem Pyką zaprosi ksiądz Marek Spyra. Przedtem jednak garść najważniejszych wiadomości z życia kościoła powszechnego i lokalnego. Śladami wydarzeń Wczoraj po odmówieniu modlitwy Anioł Pański, Ojciec Święty Leon XIV poinformował o zaplanowanej na najbliższe dni operacji usunięcia guzka w płucach.

Stowarzyszenie szacuje, bo Ministerstwo Edukacji Narodowej nie udostępniło Stowarzyszeniu takich informacji w trybie informacji publicznej, że w tym roku szkolnym pracę straciło lub straci kolejne od 1200 do 2300 katechetów. Nauczyciele religii także sami odchodzą ze szkół, bo nie mogą utrzymać rodzin albo mają niepewną sytuację zawodową. Tyle informacji z życia Kościoła, a za chwilę w studiu Radia Katowice ksiądz Marek Spyra i jego specjalny gość, ksiądz dr Henryk Pyka, emerytowany dyrektor Muzeum Archidiecyzjalnego w Katowicach.

Temat wieczoru. Witam bardzo serdecznie w kolejnym odcinku naszego programu Ślady. Dzisiaj chcemy znowu po raz kolejny podjąć temat tego związku między Kościołem a sztuką, wpływu znaczenia chrześcijaństwa dla Dzień dobry, witam serdecznie. Witam serdecznie, szczęść Boże. Szczęść Boże wszystkim radiosłuchaczom. Dzisiaj chcemy podjąć temat związany z kolejną rocznicą, która gdzieś tam wybrzmi za chwilę w naszym regionie, na Górnym Śląsku, bowiem Tarnowskie Góry, jedno z takich ważniejszych miast Górnego Śląska,

No i dlatego też pierwszy kościół, który tutaj powstał, był kościołem ewangelickim. I ten kościół to jest obecna fara tarnogórska, czyli katolicki kościół świętych apostołów Piotra i Pawła. Natomiast w czasie późniejszym zbudowano obecnie funkcjonujący, zresztą miejsce wielu koncertów, kościół ewangelicki, który stoi w rynku. No i co było powodem, że ta świątynia ewangelicka została przetransponowana na potrzeby kultu katolickiego, kultu religijnego. Działalność ojców jezuitów, którzy tutaj przyszli nie tylko do Tarnowskich Gór, ale głównie przyszli do opieka. Prowadzili tam przecież to sanktuarium.

On otwiera drzwi, nikt nie zamknie ich. On uwalnia w więźniu. On kajdany zdjął, także z moich rąk. Wracamy do naszej audycji Ślady. Dzisiaj rozmawiamy o tej wzajemnej relacji między chrześcijaństwem a historią sztuki, Kościołem, który również inwestuje w dzieła sztuki. Rozmawiamy dzisiaj o Tarnowskich Górach, o tym wielkim jubileuszu 500-lecia od powstania tego miasta. Przypominamy, że ono zostało erygowane w 1526 roku.

Natomiast samo miasto organizuje co roku wielką imprezę muzyczną, poetycką. Ona się odbędzie niebawem w Tarnowskich Górach. Na nią też zapraszamy. W pięknej takiej oprawie muzycznej, poetyckiej świętujemy świętą Barbarę już jako patronkę górników. I może właśnie przy tej okazji dwa zaproszenia, bo pierwsze zaproszenie to chciałbym, żeby tu ksiądz doktor to wyakcentował. Jest kaplica świętej Barbary przy kościele farnym świętych apostołów Piotra i Pawła, rozumiem? Proszę Państwa, ta kaplica jest warta uwagi także ze względu na autora tych malowideł.

Mianowicie wykonał je znany w Tarnowskich Górach animator kultury prof. Werner Lubos, autor wielu witraży, malowideł. Jego polichromia w kościele św. Ap. Piotra i Pawła może zachwycać, zwłaszcza jeśli chodzi o realizację we wnętrzu kaplicy św. Barbary. Dlatego też polecam tę kaplicę, bo cóż tu mówić o kolorach, kiedy się ich nie widzi. I drugie zaproszenie jest związane właśnie z tym Misterium Świętej Barbary, które odbędzie się 24 października 1926 roku o godzinie 19.30 w Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Ten koncert jest promowany i sponsorowany przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

Wtedy to właśnie sprowadzono z Anglii na kontynent. Pierwszą maszynę parową przyjechał tutaj do Tarnowskich Gór Johann Wolfgang Goethe. Znany wszystkim przecież poeta, autor utworów literackich. I on to właśnie do Księgi Pamiątkowej pisał takie znaczące zdanie. Co wam pozwala wydobywać, wy, którzy mieszkacie na krańcach Rzeszy, no bo to była już właściwie miejscowość graniczna poniekąd, do Częstochowy niedaleko. Co wam pozwala wydobywać te skarby? Tylko rozum i rzetelna praca. Zapraszamy zatem do odwiedzenia tego miasta. Jest wiele takich miejsc, jak rynek, jak te uliczki, jak kościół farmy.

Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.