500 lat Tarnowskich Gór

A dziś w Śladach, w nawiązaniu do przypadającej w tym roku pięćsetnej rocznicy powstania Tarnowskich Gór, posłuchamy o początkach tego miasta i jego związkach z dziedzictwem kościoła oraz z kultem świętej Anny i świętej Barbary. Na rozmowę z historykiem sztuki księdzem doktorem Henrykiem Pyką zaprosi ksiądz Marek Spyra. Przedtem jednak garść najważniejszych wiadomości z życia kościoła powszechnego i lokalnego. Śladami wydarzeń Wczoraj po odmówieniu modlitwy Anioł Pański, Ojciec Święty Leon XIV poinformował o zaplanowanej na najbliższe dni operacji usunięcia guzka w płucach.

Bo tak obserwuję, tam często jeżdżę w tym kierunku, że sporo ludzi, zwłaszcza w niedzielę, sobotę, stoją autobusy, samochody prywatne, osobowe, którzy te kopalnie zwiedzają. Także run nie maleje. Może właśnie w tym kontekście warto jakby dotknąć innego jeszcze tematu, ale już związanego z tym wymiarem chrześcijańskim, no bo tam, gdzie są górnicy, tam jest również obecna Święta Barbara. I okazuje się, że ta święta, ta patronka ma tu swoje ważne miejsce w historii tego miasta i również i dzisiaj. No więc jak to wygląda z tą obecnością świętej Barbary w świadomości Tarnogórzan? Ja chciałem tutaj zaznaczyć, że pierwotnie patronką górników właśnie była święta Anna.

Dlatego, ponieważ ona trzymała na swoich rękach te na terwane większe oskarby, Które były obiektem pożądania gwarackiego. Srebro i złoto, a zatem Pan Jezus i Matka Boża. Dlatego też kiedy Luther, wystraszony tą straszliwą burzą, jaka go nastała, modlił się do świętej Anny. Heilige Anna, rette mich, ich wilde Mönchwerden. Święta Anno, ratuj mnie, jak chcę być mnichem. A dlaczego się modlił do świętej Anny? Bo jego ojciec też był takim gwarkiem, wydobywał rudy miedzi. Wytrapiał je być może i sprzedawał. Tak więc kult św. Barbary rozpoczął się właściwie wtedy, kiedy tu na Śląsku nastawała wielka industrializacja.

Dlatego, ponieważ św. Barbara od początku wraz ze św. Krzysztofem byli czczeni jako patronowie dobrej śmierci na susz. Górnik jest podziemią zagrożony śmiercią. Znarażony stale na niebezpieczeństwo, utratę życia. Dlatego też pierwszy modlitewnik, który został zredagowany tu na Śląsku, był autorstwa Mateusza Lisa, Sztygara z Miechowic, który napisał w tym modlitewniku, lękacie się tych straszaków podziemnych, tych skarbków, a wy się módlcie do świętej Barbary, bo ona jest skuteczna i ona was z każdej biedy wyprowadzi. Tak więc ten król świętej Barbary On tutaj w Tarnowskich Górach zafunkcjonował, ale jako kult świętej patronki od dobrej śmierci początkowo.

Natomiast samo miasto organizuje co roku wielką imprezę muzyczną, poetycką. Ona się odbędzie niebawem w Tarnowskich Górach. Na nią też zapraszamy. W pięknej takiej oprawie muzycznej, poetyckiej świętujemy świętą Barbarę już jako patronkę górników. I może właśnie przy tej okazji dwa zaproszenia, bo pierwsze zaproszenie to chciałbym, żeby tu ksiądz doktor to wyakcentował. Jest kaplica świętej Barbary przy kościele farnym świętych apostołów Piotra i Pawła, rozumiem? Proszę Państwa, ta kaplica jest warta uwagi także ze względu na autora tych malowideł.

Mianowicie wykonał je znany w Tarnowskich Górach animator kultury prof. Werner Lubos, autor wielu witraży, malowideł. Jego polichromia w kościele św. Ap. Piotra i Pawła może zachwycać, zwłaszcza jeśli chodzi o realizację we wnętrzu kaplicy św. Barbary. Dlatego też polecam tę kaplicę, bo cóż tu mówić o kolorach, kiedy się ich nie widzi. I drugie zaproszenie jest związane właśnie z tym Misterium Świętej Barbary, które odbędzie się 24 października 1926 roku o godzinie 19.30 w Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Ten koncert jest promowany i sponsorowany przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

Oni w ogóle dążą do tego, Aby ten sam kul święty Barbary wpisać na Światową Listę Dziedzictwa Niematerialnego. Dlatego, ponieważ Święta Barbara od pewnego czasu jest wpisana w herb miasta. Nie tylko jako patronka górników, ale także jako patronka Tarnowskich Gór. I dlatego też od pewnego czasu te nieszpory poświęconej Świętej Barbarze się odbywają, ale tu jest także jeszcze inny taki akcent, mianowicie Barborka w ciągu lata. Mianowicie nawiązuje ona do tego momentu, kiedy Po jakimś tam czasie to górnictwo upadło, bo już po prostu wydawało się, że zasoby są wyczerpane, a tutaj nagle odkryto nowe złoża i to wydobycie ponownie się rozpoczęło.