Problemy z system kaucyjnym. Gantner: Ministerstwo się uparło

Dzisiejsza Rzeczpospolita zwraca uwagę na to, że producenci napojów, sklepy i operatorzy nie... pieszą się szczególnie z wejściem do systemu kaucyjnego. A o tym, jak to wygląda z perspektywy firm, porozmawiam teraz z naszym gościem, którym jest Andrzej Gantner, dyrektor generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności. Witam serdecznie. Dzień dobry, witam pana, witam państwa. No i zacznijmy od pytania, czy producenci są rzeczywiście przygotowani, gotowi, zwarci, żeby wprowadzić system kaucyjny. Trzeba sobie wprost powiedzieć, 1 października, czyli dzień dzisiejszy, to jest początek tak naprawdę wdrażania systemu kaucyjnego w Polsce. To wdrażanie potrwa wiele, wiele miesięcy, chociażby dlatego, że ten okres, który dano zarówno operatorom, producentom, sklepom na stworzenie systemu kaucyjnego, był stanowczo za krótki, o czym żeśmy wielokrotnie informowali.

Także też trzeba pamiętać o tym, że producenci napojów chcą być bardzo odpowiedzialni wobec swoich konsumentów. nie mogą wchodzić w system, który nie będzie stuprocentowo gwarantował każdemu konsumentowi, który zapłaci kaucję za butelkę, że tą kaucję na pewno odbierze i odbierze w sposób łatwy, prosty i przyjemny. Panie dyrektorze, ale to jest trochę tak, że dopóki nie wejdą, to system się nie będzie rozwijał, nie będzie przetestowany. i nic się nie zmieni. To znaczy jakby tu w dwie strony to działa. Wejdą na 100%, wszyscy wejdą w ten system, to będzie trwało chociażby też dlatego, że potrzeba tak zwanego okresu przejściowego. Czyli... Nie da się w kraju, który jest drugim największym właściwie rynkiem napojowym, z dnia na dzień nagle wycofać wszystkie opakowania bez znaku kaucji, a wprowadzić opakowania ze znakiem kaucji.

Tego się nie da zrobić. Tak samo zresztą sami producenci tego nie mogą zrobić, no bo co zrobią z zapasami napojów, butelek, to wszystko trzeba by zutylizować, wyrzucić, no co kompletnie nie ma sensu. Także mamy w tej chwili tak zwany trzy miesięczny okres przejściowy, w którym producenci mogą zarówno już produkować opakowania ze znakiem kaucji, tam gdzie powiedzmy już te zapasy opakowań uległy wyczerpaniu, a z drugiej strony mogą ciągle jeszcze używać posiadanych zapasów opakowań bez znaku kaucji. Czyli jeszcze przez trzy miesiące i takie opakowania mogą być wprowadzane do obrotu. I te trzy miesiące wystarczą? Rzeczywiście będzie tak, że za trzy miesiące system kaucyjny już wejdzie w całości? Nie wystarczą oczywiście, bo to jest stanowczo krótki okres, biorąc pod uwagę opóźnienie w ogóle startu operatorów, wynikające przede wszystkim z bardzo późnej udzielenia licencji przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, ale jest to już coś.

Natomiast już od 1 stycznia 2026 roku tego okresu nie ma. Czyli każdy, który zapisze się do operatora, pamiętajmy, system kaucyjny w Polsce nie jest obowiązkowy. To może ktoś mało o tym wie, ale on nie jest obowiązkowy, on jest dobrowolny. Więc jeśli jakikolwiek producent od 1 stycznia 2026 zapisze się do operatora i będzie chciał wejść do systemu, nie będzie już miał tego okresu przejściowego. Więc logika nakazuje wykorzystać zapasy starych opakowań i produktów teraz i od 1 stycznia 2026 wprowadzać już tylko wyłącznie opakowania ze znakiem kaucji. Dodatkowo musimy pamiętać, że tak jak okres przejściowy dla producentów kończy się z końcem tego roku, to okres przejściowy dla sklepów, gdzie mogą wyprzedawać produkty bez znaku kaucji, kończy się dopiero jak wyprzedadzą wszystkie zapasy.

Także tak realnie prawdopodobnie mniej więcej gdzieś do połowy przyszłego roku ciągle będziemy mieć sytuację, w której będziemy widzieli na półkach i opakowania z systemem kaucyjnym i opakowania bez systemu kaucyjnego. To jaki jest koszt wejścia w życie tego nowego prawa i kto go poniesie ostatecznie? No bo rozumiem, że to jednak też jest wyzwanie. Pan mówi trzy miesiące dla producentów, później jeszcze sklepy mają swój okres przejściowy. No ale pewne rzeczy trzeba jednak zmienić. No i problem polega na tym, że tak do końca to chyba nikt w tej chwili nie wie, jaki to będzie koszt. Chociażby dlatego, że ciągle nie ma podpisanej umowy pomiędzy operatorami, która by właśnie pozwalała oszacować koszty wzajemnych rozliczeń, kaucji i opakowań. Pamiętajmy, to jest olbrzymie zobowiązanie.

Dlaczego? Gdyby Pan wyjaśnił, spróbujmy wyjaśnić, dlaczego te małe sklepy... Bo jeżeli ma pan 50 tysięcy umów do podpisania i jeszcze na dokładkę nieznane są warunki współpracy pomiędzy operatorami, to niestety będzie trwało. I co więcej, małe sklepy mają zupełnie inną logistykę odbioru, inną logistykę obsługi systemu. One nie mogą nagle stać się miskami składowania odpadów. To jest kompletnie inna sprawa. I to, co jest najtrudniejsze w Polsce... To, co sami żeśmy sobie, właściwie nie my, tylko Ministerstwo Klimatu nam zafundowało, i to jeszcze w poprzedniej wersji, to tak naprawdę, że Polska jest krajem, który po raz pierwszy od 20 lat wprowadza system kaucyjny wielooperatorowy. Wszystkie inne kraje przez ostatnie 20 lat prowadzące systemy wprowadziły system oparty na jednym operatorze.

Także dwie rzeczy, o których musimy pamiętać, ale najważniejsza to nie przynośmy pustych opakowań bez znaku kaucji do sklepu, żądając zwrotu kaucji, która nam się nie należy, bo to faktycznie będzie powodowało bardzo duży chaos, frustrację i naszą, i również obsługi sklepu. Bardzo dziękuję za rozmowę. Naszym gościem był Andrzej Gantner, dyrektor generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności. Bardzo dziękuję za rozmowę. Dziękuję bardzo. Dziękuję. Pozdrawiam.