Mentionsy Mentionsy
Rozmawiamy
Rozmawiamy

II Rzeczpospolita. Kolos na glinianych nogach? I Mariusz Wołos

11.05.2026 ·59 min 50 s · 9 rozdziałów

12 maja 1926 roku w Warszawie rozpoczęły się walki między wojskami rządowymi a oddziałami wiernymi Józefowi Piłsudskiemu. Zginęło 379 osób. Trzy dni, które zakończyły epokę rządów parlamentarnych w Polsce. Historycy do dziś nie mogą się zgodzić nawet co do tego, jak te wydarzenia nazywać — przewrót, zamach, pucz, a może wojna majowa? Piłsudski uratował państwo czy je zawłaszczył? W setną rocznicę zamachu szukamy w odcinku podcastu Rozmawiamy odpowiedzi na te i wiele innych pytań.Gościem odcinka jest prof. Mariusz Wołos — historyk, sowietolog i eseista, profesor nauk humanistycznych, pracownik Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie oraz Instytutu Historii PAN w Warszawie, autor blisko 300 prac naukowych poświęconych dyplomacji, sowietologii i biografistyce. Autor monumentalnych biografii Józefa Becka oraz Józefa Piłsudskiego.

Wprowadzenie i przedstawienie gościa

Anna Nowakowska-Wierzchoś przedstawia gościa, profesora Mariusza Wołosa, historyka i sowietologa, specjalizującego się w dwudziestoleciu międzywojennym.

0:53
Definicja wydarzeń 1926 roku

Profesor Wołos omawia różne definicje wydarzeń z 1926 roku, takie jak zamach, przewrot, bunt, i analizuje ich znaczenie w kontekście polskiej historii.

2:57
Atak na Kukielkę i atmosfera zamachowa

Profesor Wołos opisuje atak na generała Kukielkę oraz opisuje atmosferę zamachową w Polsce w latach 20. XX wieku.

1:06
Stopnie presji i zamach stanu

Profesor Wołos analizuje stopnie presji politycznej na prezydenta Wojciechowskiego i opisuje sytuację przed i podczas zamachu stanu w 1926 roku.

12:43
Zabójstwo Narutowicza i jego konsekwencje

Podróżniki do Sulejówki, wykłady i wydarzenia związane z zabójstwem Gabriela Narutowicza, jego znaczenie dla Piłsudskiego i konsekwencje dla polskiej demokracji.

13:01
Stanisław Wojciechowski i jego roli

Analiza roli Stanisława Wojciechowskiego jako prezydenta i jego relacji z Piłsudskim, a także reakcja na powrót rządu hienopiasta.

5:00
Zwrot Piłsudskiego i reakcje zagraniczne

Rozkłady polityczne i zagraniczne reakcje na zwrot Piłsudskiego. Analiza sytuacji międzynarodowej, w tym traktaty locarneńskie i polityka zbliżenia sowiecko-niemieckiej.

11:33
Reakcje dyplomatyczne i polityczne

Opis reakcji dyplomatycznych i politycznych na zamach majowy 1926 roku, w tym perspektywy Sowietów i Niemców.

6:11
Zmiany w polityce Piłsudskiego

Analiza zmian w polityce Piłsudskiego, jego relacje z Lewicą i konsekwencje na polityce wewnętrznego rządu.

6:10

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.