Mentionsy Mentionsy
Reportaż w Radiu Olsztyn
Reportaż w Radiu Olsztyn

Fenomen Jawora - Anna Minkiewicz-Zaremba

04.10.2022 ·19 min 55 s · 8 rozdziałów

Od trzech lat Radio Olsztyn organizuje konkurs muzyki ludowej „Jawor – u źródeł kultury”. W tym roku do naszej rozgłośni napłynęła rekordowa liczba zgłoszeń. Finał regionalny miał miejsce w Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku, a finał ogólnopolski – w Kielcach i w skansenie w Tokarni. Kto dziś zajmuje się muzyką ludową? Nasi finaliści otrzymali nagrody pieniężne, ale chyba cenniejszą nagrodą była sesja nagraniowa w Radiu Olsztyn. Nagrania już się zakończyły, a wydawnictwo i jaworowa płyta ukaże się w listopadzie. Rozmówcami Anny Minkiewicz-Zaremby byli: 1. Członkowie jury etapy regionalnego – prof. Jan Połowianiuk, Waldemar Majcher, prof. Leszek Szarzyński 2. Muzycy z Warmii i Mazur reprezentujący nasz region w Tokarni podczas finału ogólnopolskiego (Na Przyboś, Warnijsko Kapela, Elżbieta Kasznia i Jakub Karpuk) 3. Leszek Sobański – prezes Radia Olsztyn 4. prof. Rafał Wiśniewski – dyr. NCK 5. Witold Kołodziejski – Przewodniczący KRRiT 6. prof. Piotr Gliński – Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego W reportażu wykorzystano fragmenty sesji nagraniowych w Pro Studiu Radia Olsztyn oraz nagrania z finału etapu regionalnego w Olsztynku i finału ogólnopolskiego w Kielcach i w Tokarni.

0:00 · Wprowadzenie i znaczenie muzyki ludowej 2

Bo muzyka ludowa jest jądrem każdego narodu, to od tego trzeba zacząć. Ona stanowi o naszej tożsamości. Ona jest punktem wyjścia do rozwoju kultury danego narodu. Bardzo było dużo zgłoszeń, więcej niż w zeszłym roku, a przede wszystkim też dzieci i młodzież, bo ta kategoria była dosyć silnie reprezentowana, ale przede wszystkim najważniejsze jest to, że jest ten narybek, młodzi chcą i naprawdę chcą, się cieszą, oni szukają, bawią się przy tym i właśnie przez tę bawę uczą się tego naszego folkloru miejscowego.

Jasiu, bliżej. Jeszcze troszkę do tyłu. Jasiek, bliżej, tak? I ładnie wchodź. Stoję. To znaczy, zawsze tego typu prezentacje czy konkurs nie jest łatwy, dlatego że to są rzeczy niewymierne i to się nie da w pojęciu sportowym wymierzyć, tak naprawdę mówiąc. Z drugiej strony jest to kwestia Bardzo się ciesząc zresztą, że możemy w tym uczestniczyć, bo jest to promocja naszego regionu, ale również ludzi, którzy parają się sztuką, która nie jest komercyjną, nie jest sztuką, która jest dla każdego, można by tak powiedzieć, a jednocześnie jest naszą, jak można powiedzieć, tożsamością. I tak o artystach ludowych. Uczestnikach Regionalnego Konkursu Jawor u Źródeł Kultury 2022 mówią członkowie jury profesor Jan Połowianiuk, Waldemar Majcher i profesor Laszek Szarzyński.

1:40 · Prezentacje i konkurs 2

A ten piękny, mocny głos należy do śpiewaczki z Rozuk Elżbiety Kaśni. No w zeszłym roku miałam pierwsze miejsce i dwa lata temu drugie. No cieszę się, bo to jest naprawdę konkurs, w którym można dużo pokazać. Sama nazwa mówi Jaworu Źródeł Kultury, czyli trzeba przekazywać to, co było kiedyś, tak jak kiedyś śpiewali, tak trzeba właśnie to pokazywać. I przekazywać tym najmłodszym, żeby to nie zanikło, żeby zostało kiedyś to tak jak było. A tak śpiewa ośmiomiesięczna Marysia.

A może będzie utalentowana w tych wszystkich dziedzinach. Kto wie, śpiew już ma chyba opanowany. Śpiew ma już opanowany, po mamie może będzie grała. A kto wie, wszystkie te elementy połączy i przede wszystkim to jest nasza przyszłość. Także bardzo się cieszymy, że może z nami uczestniczyć w wszystkich naszych występach, koncertach. A czym dla Was jest ten Jawor Ośrodek Kultury, ten finał ogólnopolski? Jest tak naprawdę niesamowitym wydarzeniem. Są tutaj naprawdę fantastyczni ludzie. Cieszymy się bardzo, że możemy ich poznać. Są tu ludzie tak naprawdę z całej Polski. Także jesteśmy bardzo zadowoleni. To także bardzo bogata wymiana doświadczeń. Możemy poznać również jak to jest w innych regionach, prawda?

4:42 · Śpiewaczka Marysia 1

Jak właśnie ta kultura tutaj u nich jest rozpropagowana. Są piękne stroje, no naprawdę jest, jest to naprawdę fantastyczne wydarzenie, pełne emocji, no i niesamowitych wrażeń. Tak i z każdego regionu można zobaczyć wszystkie kultury, nawet w samym warmińsko-mazurskim województwie przecież tyle jest kultur, z nami jest i warmińskie i z Ełkusą, tak? Cymbaliści, tak? Muzyka wileńska. O, ja kurpiowszczyznę pokazuję. Także jest taka mieszanka i to w całej Polsce mazowieckim też. Nie ma kurpi. Ja jestem z Warmii Mazur, ale kurpianka. No i teraz, drodzy Państwo, kolejni artyści, reprezentanci Polskiego Radia Olsztyn.

5:48 · Zespół Na Przyboś 2

To będzie zespół Na Przyboś. Zapraszam Was, drogie Panie. Jawor, źródeł kultury. Po raz pierwszy tak naprawdę finał Górnopolski, gdzie pojawili się artyści ludowi z całej Polski, ze wszystkich stron. A przy mnie prezes Radia Olsztyn, Leszek Sobański, który z dumą słucha naszych artystów. Tak, a przede wszystkim jestem niesamowicie zadowolony z tego, że 15 rozgłośni polskiego radia wzięło udział w tym ogólnopolskim festiwalu Jawor u źródeł kultury.

Festiwalu, w którym występują wszyscy twórcy ludowi z całej Polski. To jest niesamowite zobaczyć i tutaj na scenie, ale także dzień wcześniej zobaczyć w korowodzie jaki barwny, Był ten korowód, czyli jaka barwna jest nasza kultura ludowa, jakie barwne są nasze korzenie i tak naprawdę czuję dumę z tego, że taki kraj nasz jest różnorodny i każdy region ma swoje korzenie, każdy region ma swoją kulturę ludową, każdy region inaczej wygląda na tej mapie kulturowej i to jest chyba przepiękne. Przede mną zmęczone, ale zadowolone dziewczyny z zespołu Naprzyboś z Monet z gminy Kowale Oleckie.

7:52 · Warmińsko-Mazurska kapela 1

Założyłyśmy zespół po tym, kiedy tatu już mój przestał śpiewać, kiedy już nie mógł występować na scenie. Śpiewałyśmy razem z nim, uczyłyśmy się od niego. Brawa, drodzy Państwo! Kielce witają całą Polskę! Witamy wszystkich twórców, witamy artystów, witamy wszystkich animatorów kultury oraz ludzi, którzy kochają folklor. A skoro państwo są tutaj razem z nami, to znaczy, że folklor jest dla was bardzo ważny. A przede mną Warnińsko Kapala. Ja się tak zastanawiam, czy ktoś tutaj w Kielcach rozpoznał, w jakim jesteście stroju, z jakiego regionu przyjechaliście? No jeszcze nikt nas nie zaczepił. Jak to nie? Już widziałam i wywiady były pierwsze.

10:17 · Dyrektor Narodowego Centrum Kultury 1

Wczoraj był ślub i wesele, a dzisiaj, proszę bardzo, Kielce i bez męża. No tak akurat się zdarzyło, że mąż musiał zostać w domku. Ale cieszę się bardzo, że przyjechałam tutaj, ponieważ jestem pierwszy raz tutaj i bardzo się cieszę, jestem podekscytowana, bo przyjechało wiele kapel, więc będę miała możliwość, żeby się poznać też z wszystkimi i jestem bardzo zadowolona. Piosenka na pianinie Rafał Wiśniewski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury, uważa, że Jawor to rzecz wyjątkowa. Rafał Wiśniewski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury, uważa, że Jawor to rzecz wyjątkowa. Rafał Wiśniewski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury, uważa, że Jawor to rzecz wyjątkowa.

12:12 · Koncerty i nagrody 6

Rafał Wiśniewski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury, uważa, że Jawor to rzecz wyjątkowa. Rafał Wiśniewski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury, uważa, że Jawor to rzecz wyjątkowa. Rafał Wiśniewski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury, uważa, że Jawor to rzecz wyjątkowa. Rafał Wiśniewski, dyrektor Narod A życie jest właśnie ukryte w ludowych zwyczajach, tradycjach i normach, w aksjologii, a przede wszystkim o charakterze wspólnotowym. Byłem nie tak dawno w Olsztynku, bardzo miło spędziłem czas. Muszę powiedzieć, że to była wielka dla mnie frajda usłyszeć zespoły, które pięknie śpiewają, cudownie tańczą. Również następuje transmisja wielopokoleniowa treści, to znaczy i były nastolki rodów, były mamy i były pociechy, które z takim pietyzmem pięknie tańczyły, śpiewały i kultywowały tę tradycję, więc to jest dla mnie bardzo wartościowe.

Ale te wydarzenia o charakterze lokalnym, one przekładają się na duże wydarzenie, takie dzisiaj jak spotykamy się w Tokarni, Kiedy również Radio Olsztyn i inne rozgłośnie regionalne swoich finalistów właśnie zaprosiły do Tokarni. Cieszę się, że Narodowe Centrum Kultury ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego mogło wesprzeć w procedurze konkursowej to wydarzenie, bo eksperci NCK docenili wartości wielowymiarowe. Uwzględnili elementy o charakterze więziotwórczym, kulturotwórczym i wspólnotowym, który jest w tym programie. Transmisję kultury, o której rozmawialiśmy, więc nic nie pozostało, tylko początek wakacji spędzamy z Jaworem.

I bym powiedział, że nie zakończymy to dzisiaj, bo te dźwięki, które nam towarzyszą w tle, mam nadzieję, że one się również przełożą na to, że będziemy szukali inspiracji, że może kupimy płyty, sięgniemy po kulturę ludyczną. A może w przyszłym roku my wystąpimy na tej scenie lokalnej czy ogólnopolskiej, bo to jest miejsce dla wszystkich, to jest projekt otwarty dla ludzi, którzy szukają czego najlepszego w kulturze można uzyskać, a właśnie podczas Jaworu to mamy. Dzień dobry, Jakubie. Z Jakubem też już się znamy, proszę Państwa. To jest młody, wybitny, powiem Państwu, człowiek, który w skupieniu siedział ostatnie kilkanaście minut tutaj przy scenie, by zaprezentować Państwu swój kunszt,

Z muzyką ludową jest różnie, różnie też jest odbierane, a to jest takie miejsce, w którym czuć wsparcie, czuć tę jedność też narodową. W którym też można właśnie czerpać inspiracje od wielu muzyków. Trwają koncerty, za chwilę wręczenie nagród. Rzecz wyjątkowa się tutaj dzieje na scenie w Tokarni, gdzie uczestniczy kilkanaście rozgłośni polskiego radia.

No i właśnie to jest wyjątkowość tego festiwalu, bo to jest pierwszy ogólnopolski festiwal organizowany na taką skalę. To właśnie siła festiwalu jest w regionalnych eliminacjach. Witold Kołodziejski, przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Siła festiwalu jest w połączonych siłach wszystkich rozgłośni radiowych. Tego do tej pory nie było. Przecież Jawor od dziesięciu lat prawie. Zresztą ten wysiłek doprowadził do tego, że mamy dzisiaj ogólnopolski. Myślę, że to jest wartość sama w sobie. Jeżeli mówimy, że to jest festiwal... Jawor ujrzył do kultury, to te źródła dzisiaj właśnie biją tutaj. Ale to są źródła z całej Polski i to jest najważniejsze, że Państwo, na przykład Radio Olsztyn, macie doskonałą wiedzę, bazę danych, kontakty, co się u Was dzieje.

Nikt takich eliminacji nie może zrobić lepiej, jak właśnie regionalne radio. I teraz połączony wysiłek wszystkich regionalnych rozgłośni owocuje tym, że tu zapowiada się na najlepszy festiwal w Polsce, więc ja jestem pełen entuzjazmu. Piękne jest to, że tu są przedstawiciele faktycznie całej Polski. Dwie nagrody poszły do przedstawicieli Śląska Opolskiego, Opole. No a jeden z kolei Małopolska. Także jakoś tak sprawiedliwie żeśmy podzielili wszystkie nagrody. Dziękuję jeszcze raz. Jesteście solą polskiej kultury. Kultura ludowa to podstawa kultury w ogóle. Dziękuję bardzo. Bardzo dziękujemy panie ministrze. Impreza jest wspaniała naprawdę.

Pokazano wszystkie 15 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.