Dotyk spojrzenia - Alicja Kulik

Jesteśmy w miejscu, gdzie powstaje Centrum Pomocy Dzieciom, ulica Marii Grzegorzewskiej 6. Tutaj na drugim piętrze miasto przekazało nam w użytkowanie tą część. Doceniamy współpracę z firmami, instytucjami, które nam przy to pomagają. Załatwione. W poniedziałek przyjedzie kontener, więc jutro możesz tak, wszystko do niego jeszcze podrzucać. Dobra Michał, no to na razie. Zaledwie kilkaset metrów od tego miejsca, przy ulicy Niepodległości, w siedzibie Stowarzyszenia Arka, które od 30 lat wspiera dzieci zagrożone wykluczeniem społecznym, jest już pięć przytulnych, ale tymczasowych pokoi na poddaszu.

Mateusz, poprowadź. Dobra. To jest drugie piętro budynku. Do niedawna był tutaj strych i takie poddasze magazynowe. Od trzech lat systematycznie remontowaliśmy po to, żeby zanim jeszcze powstanie takie pełnowymiarowe centrum, żeby już te działania charakterystyczne do tego modelu pracy były prowadzone. Jest też zespół ludzi, który za niedługo przeniesie się na Grzegorzewską, ale już teraz pracuje. Prowadzi terapię, odbiera zgłoszenia, organizuje pracę Centrum, które będzie jedenastą taką placówką działającą w Polsce. Nasze numery, czyli nawet numer Centrum można podać. 116 jest 11, też ten numer Rzecznika Praw Dziecka, żeby to było jakby kilka różnych opcji pododawanych.

Ona utrzymuje się na jakimś stałym poziomie, ale wzrasta nasza świadomość. To Tomasz Sztachelski, psychoterapeuta, prezes Stowarzyszenia Arka. Pan Tomasz będzie kierował pracą Centrum Pomocy Dzieciom. Wiele więcej przypadków jest zgłaszanych i myślę, że to też może mieć tutaj duże znaczenie, że te dane są rosnące. Niemniej jednak jest to niepokojące, jak dużo osób wśród nas dorosłych jest osobami krzywdzącymi. Kiedyś przyzwolenie na kary cielesne było znacznie większe. A to profesor Joanna Stasiak, mama jedenastoletniego Łukasza, artystka, malarka, wykładowczyni, pedagożka. Moja mama do tej pory ma żal do siebie i myślę, że należy do tych nielicznych osób, które mają w ogóle świadomość, że ona mnie nie biła jakoś strasznie, po prostu dostawałam w łeb.

Takie dziecko często wymaga wieloletniej terapii, tam gdzie przez lata to dziecko nie miało z kim o tym porozmawiać, nie zwracało się o pomoc, o samotnianek. Niektóre pokoje mają już panele, pomalowane ściany, wszystko w jednej tonacji. Chyba 15 pomieszczeń, bo będzie też recepcja, poczekalnia. Część będzie przeznaczona na gabinety terapeutyczne. Pomieszczenie socjalne, pomieszczenie biurowe. Pomieszczenie do zajęć grupowych też powstaje. To chyba jest najważniejsze, żeby to było wszystko bezpieczne. No i po naszemu. Zgodne ze standardami fundacji dajemy dzieciom siłę, więc tutaj wszystko też jest na taki określony styl. To centrum jako odrębne miejsce jeszcze nie funkcjonuje.

Na razie funkcjonują realizowane przez nas projekty pod nazwą Centrum Pomocy Dzieciom i takim naszym nadrzędnym celem jest to, żeby powstała placówka, która łączy w sobie wszystkie standardy pracy z dziećmi krzywdzonymi. Ponieważ tych dzieci w naszym mieście jest bardzo dużo, nawiązaliśmy współpracę z fundacją Dajemy Dzieciom Siłę. To było w 2015 roku, kiedy ta współpraca się zacieśniła i to właśnie fundacja przyszła nam z pomocą, bo to oni jako pierwsi wdrożyli w Polsce model zwany Barnahus. Jest to model, którego idea została zapoczątkowana w Stanach Zjednoczonych jeszcze w latach 80. i później trafiła do Europy. A model ten zakłada, że dziecko, które doświadcza krzywdzenia powinno otrzymać jak najszybciej, w jak najbardziej przyjazny i bezpieczny sposób pomoc.

I zanim powstanie placówka, zanim powstanie centrum, co jest długim procesem, to my już przygotowaliśmy nasze poddasze, żeby tu dzieci mogły otrzymywać tą pomoc, którą będą w przyszłości otrzymywały już w takim pełnowymiarowym autonomicznym centrum. Część pokoi już wygląda tak. Tylko jeszcze teraz będziemy czekać na listwy przypodłogowe. No i drzwi, które już zamkną to jakieś tam zdjęcie karnisza. No ale osiem pokoi już mamy tak przygotowanych jak na budowie. A ile jest łącznie pokoi? Łącznie? Czternaście? Siedem. Osiem. Około piętnastu, tak, bo tam jeszcze na końcu są. Główną ideą tej pomocy jest taka spójność zasad, wiedzy i pewnych wytycznych i spójność przestrzeni.

Jest to filozofia pracy pod jednym dachem, to znaczy, że w tym miejscu dziecko powinno otrzymać każdą niezbędną pomoc. Od pomocy konsultacyjnej dla rodzica, niekrzywdzącego opiekuna, poprzez konsultację z psychologiem, poprzez psychoterapię, poprzez pomoc prawną. Tam, gdzie jest to możliwe i konieczne, także lekarską, tak, żeby to dziecko nie musiało być wtórnie krzywdzone poprzez nieustanne odtwarzanie tych faktów, opowiadanie po raz kolejny w kolejnej instytucji, Dzieciom i Rodzinie, Centrum Pomocy Dzieciom, Olsztyn.

Stąd dbamy, żeby gabinety były raczej wyciszające i stwarzały takie ciepło, stąd też taki skandynawski sznyt w tych Jest to też standard, który funkcjonuje w całej sieci Centrum Pomocy Dzieciom w Polsce. W tej chwili jesteśmy już na takim końcowym etapie przystąpienia do tej sieci i dlatego te wspólne standardy dla wszystkich placówek staramy się tutaj wdrażać. Według badań przeprowadzonych w 2024 roku przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, 1 na 3 Polaków dopuszcza stosowanie kary fizycznych, a 80% stosowanie krzyku jako metody dyscyplinującej. 18% z nas uważa, że kary fizyczne poprawiają zachowanie dziecka, a to samo sądzi o krzyku aż 24% Polaków.

Może jeszcze nie wygląda, ale marzec, ta wiosna, która może przyjdzie do nas, to będzie też taki moment otwarcia Centrum Pomocy Dzieciom.