Monika Malec "Cztery pory roku"

Ona miała dużą kolekcję sztuki współczesnej, nie tylko polskiej, ale kolekcjonowała i robiła też wystawy i zapoznawała mnie też z ciekawymi ludźmi. Także miałem dzięki niej dobre kontakty, no i możliwość wystawienniczą. Ale na jednej z tych wystaw przyszedł człowiek, który się nazywał Henryk Lachmann. I on też był kolekcjonerem i koneserem sztuki współczesnej. Henryk Lachmann to dla mnie bardzo ważne nazwisko, bo on kupił jeden z takich mniejszych obrazów moich. Ewa Pej powiedziała mi, że ten artysta to jest w Polsce, jego tu nie ma w Nowym Jorku. Ale ja zawsze z tyłu obrazu pisałem sobie numer telefonu. I on, jak kupił ten obraz, to odwrócił go. Mówił, zaraz, zaraz, tu jest numer nowojorski.

No byłem chory, jak to zobaczyłem, to ja mówię, Henryk, naprawdę? On mówi, ile ty za to chcesz, żebym ja płacił? On mówi, ty nic za to nie płacisz, ty po prostu bierz to. Ja tego nigdy nie odrestauruję, nie mam na to pieniędzy i ty mi dasz tylko jeden obraz od czasu do czasu. Mało tego, ja ci jeszcze dam pokój w hotelu, obiady i śniadania. Na dole panie Polki gotują dla tych pracowników hotelu, bo tam Polacy pracowali. Bo to tylko część tego hotelu się spaliła, tak? A reszta funkcjonowała. Ballroom się spalił, czyli sala taneczna, balowa. Tam było pianino, fortepian biały, na którym mogłem tworzyć swoją muzykę taką zwariowaną i robiłem różne instalacje bardzo na dużą skalę.

Czyli przychodzili też ludzie z takiego marginesu i on znał tych ludzi, bo w tym świecie funkcjonował. Przecież to nie jest łatwe środowisko. Hotel, ponieważ się spalił, Henryk już nie miał pieniędzy. Paterson, to miasto upadło też, bo to miasto było kiedyś bardzo bogate, tekstylne, ale z Chin zaczęli sprowadzać, więc miasto kolapsło, upadło. I jak to się stało, to nie było gości hotelowych, więc Henryk miał duży problem z tym hotelem, ale miasto potrzebowało miejsca dla ludzi biednych, welfare to się nazywa, bezrobotnych i tak dalej. A miasto im zapewniało jakieś tam social.

Miasto płaciło Henrykowi, on brał tych ludzi i tam zapełniał te pokoje. To byli w większości drug dealerzy. Mieszkali więźniowie, prostytutki. To była kolorowa fauna niesamowitych ludzi. I ja nigdy nie zamykałem swojej pracowni, nigdy. I kiedyś wszedłem tam, a tam siedzi taki wielki African-American. Siedzi sobie w moim fotelu i patrzy i pali cygaro. To twoja praca? Ja mówię tak. Człowieku, mówię ja kurde, podziwiam ciebie, jesteś wielki artysta. I mówi wiesz, ja wyszedłem z więzienia, garowałem 10 lat i powiem ci szczerze, ja też jestem artystą i ja piszę wiersze.